Universiteit Stellenbosch
Welkom by Universiteit Stellenbosch

Hersiening van Taalbeleid (2016)

Senaat en Raad oorweeg tweede konsep-weergawe en tweede​ reaksieverslag in September​​​ 2021​

In September 2021 sal die Universiteit Stellenbosch (US) se Senaat en Raad die tweede konsep-weergawe van die hersiene Taalbleid (2016), asook die reaksieverslag oorweeg. Dié reaksieverslag bevat die insette wat gedurende die tweede oorlegplegingsfase van 23 Julie tot 14 Augustus 2021 ontvang is. 

Volgens die US se Statuut (2019) bepaal die Raad die instelling se Taalbeleid met die instemming van die Senaat kragtens die Wet op Hoër Onderwys (Wet 101 van 1997, soos gewysig).

Interne en eksterne belangstellendes is genooi om aan die tweede fase vir openbare oorlegpleging van die beleidshersiening deel te neem. Dit het gevolg nadat die Taakspan vir die Hersiening van die Taalbeleid vroeër vanjaar die eerste konsep-weergawe van ‘n her​siene beleid opgestel het en die dokument in Maart/April 2021 vir openbare insette beskikbaar gestel is. Alle insette wat gedurende die eerste oorlegpleging ontvang is, is in die eerste reaksieverslag ingesluit, en vir moontlike insluiting in die tweede konsepweergawe van die hersiene beleid oorweeg. 

Die taakspan sal in Oktober/vroeg November die finale konsep-weergawe saamstel met inagneming van die insette wat gedurende die tweede openbare oorlegpleging ontvang is, asook die terugvoer van fakulteitsrade, die Institusionele Forum, die Senaat en die Raad. 

Die finale konsep-weergawe van die hersiene Taalbeleid sal vir goedkeuring by die Senaatsvergadering van 26 November 2021 dien, en op 2 Desember by die Raad.​

LEES MEER OOR TAALBELEID

​​

LanguagePolicy_AfrGraphic_06_09_2021_2.jpg

Tydlyn en mylpale

Die hersiening van die Taalbeleid (2016) is in Oktober 2020 geïnisieer deur 'n taakspan saam te roep en deur 'n tydsraamwerk gegrond op die Universiteitsalmanak vir 2021 op te stel. Die 2021-hersiening maak deel uit van die hersieningsiklus van elke vyf jaar soos wat in dié beleid voorgeskryf word. Paragraaf 10 van die Taalbeleid (2016) bepaal die beleid “verval vyf jaar ná die implementeringsdatum daarvan" en dit moet “gedurende sy vyfde geldigheidsjaar hersien word". Die huidige beleid het aan die begin van 2017 in werking getree. 

Die doelwit is om op 2 Desember vanjaar 'n finale hersiene Taalbeleid (2021) vir goedkeuring aan die Universiteitsraad voor te lê. Die mylpale in die tydlyn fokus op die geskeduleerde vergaderings van die Senaat, Institusionele Forum en die Raad, asook die twee geleenthede vir openbare deelname. Stap een tot stap ses van die tydlyn en mylpale (verwys na tydlyn hierbo) is voltooi, onder meer ook die twee geleenthede vir openbare oorlegpleging . ​ 

Tweede openbare oorlegpleging (​Julie/Augustus 2021)

Die tweede openbare oorlegpleging het dieselfde proses gevolg as die eerste konsultasiefase in Maart/April 2021. Alle insette word oorweeg, maar net soos in die eerste rondte, sal dit nie moontlik wees om alle voorstelle by die finale konsep-weergawe van die hersiene beleid in te sluit nie. Die Senaat en die Raad sal by hul onderskeie vergaderings op 10 September en 27 September 2021 die tweede konsepweergawe van die hersiene Taalbeleid (2016) en die tweede reaksieverslag oorweeg. 

Vind van links na regs hieronder die dokumente wat met die tweede openbare oorlegpleging verband hou: 
Reaksieverslag: tweede openbare oorlegpleging (22 Augustus 2021)
Tweede konsep-weergawe van die hersiene beleid na deeglike oorweging van die kommentaar wat gedurende die eerste openbare deelname en die US se
        interne konsultasie ontvang is;
Tweede konsep-weergawe van die hersiene beleid waarin die veranderings wat aangebring is en die kommentaar van die taakspan aangedui word;
Konteksdokument vir die hersiening van die Taalbeleid (2016)

Reaksieverslag_22Aug.png

tweede_vir kommentaar.png
tweedekonsep.png
​​konteksdocument.png

​​Kontekstuele dokum​ente 

As deel van die tweede openbare deelname het die US die inligting wat die taakspan gedurende die hersieningsproses oorweeg het, aan die publiek beskikbaar gestel. Die Konteksdokument vir die hersiening van die Taalbeleid (2016) verskaf 'n breë oorsig van die proses en tydlyn; die internasionale en nasionale konteks van die hoëronderwyssektor, die US-konteks; die implementeringskoste van verskillende taalscenario's en die siening van die Rektoraat oor meertaligheid en die US se Taalbeleid (2016). Belangstellendes kan vir meer inligting na die kontekstuele dokumente verwys wat hieronder gelys word.​

​Hoëronderwyskonteks

US-konteks

Eerste open​bare oorlegpleging (Maart/April​ 2021)​​

In Maart/April vanjaar het die Universiteit Stellenbosch belangstellendes genooi om kommentaar te lewer op die die eerste konsep-weergawe van die hersiene taalbeleid as deel van die hersieningsiklus van elke vyf jaar soos wat in dié beleid voorgeskryf word.  Paragraaf 10 van die Taalbeleid (2016) bepaal die beleid “verval vyf jaar ná die implementeringsdatum daarvan" en dit moet “gedurende sy vyfde geldigheidsjaar hersien word". Die huidige beleid het aan die begin van 2017 in werking getree. 

Die tydperk vir eerste openbare deelname was van 20 Maart tot 12 April 2021. Aangesien die Konstitusionele Hof in 2019 bevind het dat die Taalbeleid (2016) grondwetlik geregverdig is, en dat die Universiteit se proses om die beleid te aanvaar “deeglik, uitvoerig, inklusief en behoorlik beraadslagend was", is die taakspan versoek om die huidige beleid as hul vertrekpunt te gebruik.

Die hersiening word verder gelei deur onder meer die US se Visie 2040 en Strategiese Raamwerk 2019–2024 wat aanvaar en geïmplementeer is na die goedkeuring van die Taalbeleid (2016), asook die Taalbeleidsraamwerk (2020) vir Openbare Hoëronderwysinstellings wat uitgevaardig is kragtens die Wet op Hoër Onderwys (Wet 101 van 1997 soos gewysig). Verwys na die Konteksdokument vir die hersiening van die Taalbeleid (2016) vir meer inligting.

Van links na regs:

  • Die Reaksieverslag met kommentaar van die publiek wat gedurende die eerste openbare deelname in Maart/April 2021 ontvang is;
  • Eerste konsep-weergawe van die hersiene Taalbeleid (2016) wat vir openbare kommentaar gepubliseer is;
  • Huidige Taalbeleid (2016).
​​reaksieverslag.png
hersiene.png
US-Taalbeleid.png

Afrikaans as inheemse taal ​ 

Die nasionale Taalbeleidsraamwerk vir Openbare Hoëronderwysinstellings (die Nasionale Beleid) wat in Oktober 2020 deur die Minister van Hoër Onderwys, Wetenskap en Innovasie gepromulgeer is, definieer inheemse tale as “tale waarvan die erfenis in Afrika gewortel is (word ook in die literatuur en sommige beleidsdokumente Afrikatale genoem) en tot die Suid-Bantoetaalfamilie behoort, waar 'Bantoe' alleenlik as 'n taalkundige term gebruik word. 'n Inheemse taal is 'n taal wat inheems is in 'n streek of land, en deur inheemse mense gepraat word". 

In reaksie op die uitsluiting van ​Afrikaans in die klassifikasie van inheemse tale in die Nasionale Beleid, het die Stellenbosse Universiteitsraad by sy vergadering van 21 Junie 2021 die volgende mosie oor inheemse tale aanvaar: “Die US het met kommer kennis geneem van die Departement van Hoër Onderwys en Opleiding se klassifikasie [van inheemse tale] in die Taalbeleidsraamwerk vir Openbare Hoëronderwysinstellings (2020). Die US ondersteun die siening dat Afrikaans en die Khoi- en San-tale inheemse tale is. Die Raad versoek die US-bestuur om gepaste stappe te doen om met die DHOO in gesprek te tree om hierdie kwessie te hanteer." 

Die US het in 2018 in sy omvattende terugvoer op die konsep- hersiene Taalbeleid vir die Hoër Onderwys (2017) sy ​steun toegesê aan die siening dat Afrikaans 'n inheemse Suid-Afrikaanse taal is. Universiteite is nie 'n geleentheid gegun om kommentaar te lewer op die finale weergawe van die Taalbeleidsraamwerk vir Openbare Hoëronderwysinstellings voordat dit in Oktober 2020 gepubliseer is nie. Die US het ook die aangeleentheid onder Universiteite Suid-Afrika (USAf) se aandag gebring. Aangesien die US nie kennis dra van ander universiteite wat die praktiese en koste-implikasies van die nuwe raamwerk in die Nasionale Beleid verreken het nie, is die aanname dat weinig universiteite nog die geleentheid gehad het om dit te doen.

​​