Universiteit Stellenbosch
Welkom by Universiteit Stellenbosch

Hersiening van Taalbeleid (2016)

​​​Finale konsep-weergawe van Taalbeleid (2021) vir goedkeuring voltooi​

Language Policy_Oct_afr.png Language Policy_Oct_afrwnotes.png isixhosa_final.png supp op_lang policy_afr.png main op_lang policy_afr.png

Die hersiening van die Universiteit Stellenbosch se Taalbeleid (2016) het die finale mylpale bereik op pad na die Raadsvergadering van 2 Desember 2021 waar die finale konsep-weergawe van die Taalbeleid (2021) vir oorweging en goedkeuring voorgelê sal word.

Die Taakspan vir die Hersiening van die Taalbeleid het die finale konsep-weergawe saamgestel met inagneming van die insette wat gedurende die tweede openbare oorlegpleging op die tweede konsep-weergawe van hersiene beleid ontvang is, asook die terugvoer van fakulteitsrade, die Institusionele Forum, die Senaat en die Raad.

Aangesien artikel 27(2) van die Wet op Hoër Onderwys (Wet 101 van 1997, soos gewysig) ​en die US se Statuut (2019) voorskryf dat die Universiteitsraad die instelling se Taalbeleid met die instemming van die Senaat moet bepaal, sal die finale konsep-weergawe van die hersiene beleid ook by die Senaats-vergadering op 26 November 2021 voorgelê word. Voor dié Senaatsvergadering sal die finale konsep-weergawe ook in Oktober/November by die onderskeie fakulteitsraadsvergaderings dien, en op 12 November 2021 by Institusionele Forum. Indien die Universiteitsraad in Desember die finale konsep-weergawe van die Taalbeleid (2021) goedkeur, sal die beleid in 2022 in werking tree.

Interne en eksterne belangstellendes is genooi om aan die tweede fase vir openbare oorlegpleging van die beleidshersiening deel te neem. Alle bydraes is in die tweede reaksieverslag saamgevat, en vir insluiting in die finale konsep-beleid oorweeg. Dit het gevolg nadat die taakspan vroeg vanjaar die eerste konsep-weergawe van ‘n hersiene beleid opgestel het, en die dokument in Maart/April 2021 vir openbare oorlegpleging beskikbaar gestel is. Alle insette wat gedurende die eerste oorlegpleging ontvang is, is in die eerste reaksieverslag ingesluit, en vir moontlike insluiting in die tweede konsep-weergawe van die hersiene beleid oorweeg. Die tweede konsep-weergawe van die hersiene beleid is ook vir openbare oorlegpleging beskikbaar gestel.

Die taakspan het alle insette oorweeg wat gedurende die twee oorlegplegingsfases ingewin is, maar dit was nie moontlik om alle bydraes in die onderskeie weergawes van die hersiense beleid in te sluit nie.

Buiten die ander kontekstuele dokumente op hierdie webblad, is die dokumente bo-aan dié blad (van links na regs) van groot belang vir die finale fase van die hersiening van die Taalbeleid (2016):

LEES MEER OOR TAALBELEID

​​

LanguagePolicy_AfrGraphic_06_09_2021_2.jpg

Tydlyn en mylpale

Die hersiening van die Taalbeleid (2016) is in Oktober 2020 geïnisieer deur 'n taakspan saam te roep en deur 'n tydsraamwerk gegrond op die Universiteitsalmanak vir 2021 op te stel. Die 2021-hersiening maak deel uit van die hersieningsiklus van elke vyf jaar soos wat in dié beleid voorgeskryf word. Paragraaf 10 van die Taalbeleid (2016) bepaal die beleid “verval vyf jaar ná die implementeringsdatum daarvan" en dit moet “gedurende sy vyfde geldigheidsjaar hersien word". Die huidige beleid het aan die begin van 2017 in werking getree. 

Die doelwit is om op 2 Desember vanjaar 'n finale hersiene Taalbeleid (2021) vir goedkeuring aan die Universiteitsraad voor te lê. Die mylpale in die tydlyn fokus op die geskeduleerde vergaderings van die Senaat, Institusionele Forum en die Raad, asook die twee geleenthede vir openbare deelname. Stap een tot stap sewe van die tydlyn en mylpale (verwys na tydlyn hierbo) is voltooi, onder meer ook die twee geleenthede vir openbare oorlegpleging. ​ 

Tweede openbare oorlegpleging (​Julie/Augustus 2021)

Die tweede openbare oorlegpleging het dieselfde proses gevolg as die eerste konsultasiefase in Maart/April 2021. Alle insette word oorweeg, maar net soos in die eerste rondte, sal dit nie moontlik wees om alle voorstelle by die finale konsep-weergawe van die hersiene beleid in te sluit nie. Die Senaat en die Raad sal by hul onderskeie vergaderings op 10 September en 27 September 2021 die tweede konsepweergawe van die hersiene Taalbeleid (2016) en die tweede reaksieverslag oorweeg. 

Vind van links na regs hieronder die dokumente wat met die tweede openbare oorlegpleging verband hou: 

  • Reaksieverslag: tweede openbare oorlegpleging (22 Augustus 2021)
  • Tweede konsep-weergawe van die hersiene beleid na deeglike oorweging van die kommentaar wat gedurende die eerste openbare deelname en die US se interne konsultasie ontvang is;
  • Tweede konsep-weergawe van die hersiene beleid waarin die veranderings wat aangebring is en die kommentaar van die taakspan aangedui word;
  • Konteksdokument vir die hersiening van die Taalbeleid (2016)
Reaksieverslag_22Aug.png
tweede_vir kommentaar.png
tweedekonsep.png
​​konteksdocument.png

​​Kontekstuele dokum​ente 

As deel van die tweede openbare deelname het die US die inligting wat die taakspan gedurende die hersieningsproses oorweeg het, aan die publiek beskikbaar gestel. Die Konteksdokument vir die hersiening van die Taalbeleid (2016) verskaf 'n breë oorsig van die proses en tydlyn; die internasionale en nasionale konteks van die hoëronderwyssektor, die US-konteks; die implementeringskoste van verskillende taalscenario's en die siening van die Rektoraat oor meertaligheid en die US se Taalbeleid (2016). Belangstellendes kan vir meer inligting na die kontekstuele dokumente verwys wat hieronder gelys word.​

​Hoëronderwyskonteks

US-konteks



Taalopnames

Verskeie taalopnames is sedert 2017 na die implementering van die Taalbeleid (2016) onderneem. Voorgraadse studente is in Maart 2017 – en weer in September 2017 - genooi om kommentaar te lewer op hoe hulle die gebruik van taal binne en buite die lesingsaal ervaar. In Julie 2019 is ‘n verdere twee taalopnames onderneem. Vir studente het dit ‘n opvolg-opname onder voorgraadse studente ingesluit (soortgelyk aan die 2017-opnames), asook ‘n nuwe opname onder nagraadse studente om te bepaal hoe hulle die taalgebruik in die leef-, ko-kurrikulêre en administratiewe omgewings ervaar. In dieselfde tydperk is ‘n afsonderlike opname oor die taalgebruik in hul leer- en werksomgewings onder personeel voltooi.

Eerste open​bare oorlegpleging (Maart/April​ 2021)​​

In Maart/April vanjaar het die Universiteit Stellenbosch belangstellendes genooi om kommentaar te lewer op die die eerste konsep-weergawe van die hersiene taalbeleid as deel van die hersieningsiklus van elke vyf jaar soos wat in dié beleid voorgeskryf word.  Paragraaf 10 van die Taalbeleid (2016) bepaal die beleid “verval vyf jaar ná die implementeringsdatum daarvan" en dit moet “gedurende sy vyfde geldigheidsjaar hersien word". Die huidige beleid het aan die begin van 2017 in werking getree. 

Die tydperk vir eerste openbare deelname was van 20 Maart tot 12 April 2021. Aangesien die Konstitusionele Hof in 2019 bevind het dat die Taalbeleid (2016) grondwetlik geregverdig is, en dat die Universiteit se proses om die beleid te aanvaar “deeglik, uitvoerig, inklusief en behoorlik beraadslagend was", is die taakspan versoek om die huidige beleid as hul vertrekpunt te gebruik.

Die hersiening word verder gelei deur onder meer die US se Visie 2040 en Strategiese Raamwerk 2019–2024 wat aanvaar en geïmplementeer is na die goedkeuring van die Taalbeleid (2016), asook die Taalbeleidsraamwerk (2020) vir Openbare Hoëronderwysinstellings wat uitgevaardig is kragtens die Wet op Hoër Onderwys (Wet 101 van 1997 soos gewysig). Verwys na die Konteksdokument vir die hersiening van die Taalbeleid (2016) vir meer inligting.

Van links na regs:

  • Die Reaksieverslag met kommentaar van die publiek wat gedurende die eerste openbare deelname in Maart/April 2021 ontvang is;
  • Eerste konsep-weergawe van die hersiene Taalbeleid (2016) wat vir openbare kommentaar gepubliseer is;
  • Huidige Taalbeleid (2016).
​​reaksieverslag.png
hersiene.png
US-Taalbeleid.png

Afrikaans as inheemse taal ​ 

Die nasionale Taalbeleidsraamwerk vir Openbare Hoëronderwysinstellings (die Nasionale Beleid) wat in Oktober 2020 deur die Minister van Hoër Onderwys, Wetenskap en Innovasie gepromulgeer is, definieer inheemse tale as “tale waarvan die erfenis in Afrika gewortel is (word ook in die literatuur en sommige beleidsdokumente Afrikatale genoem) en tot die Suid-Bantoetaalfamilie behoort, waar 'Bantoe' alleenlik as 'n taalkundige term gebruik word. 'n Inheemse taal is 'n taal wat inheems is in 'n streek of land, en deur inheemse mense gepraat word". 

In reaksie op die uitsluiting van ​Afrikaans in die klassifikasie van inheemse tale in die Nasionale Beleid, het die Stellenbosse Universiteitsraad by sy vergadering van 21 Junie 2021 die volgende mosie oor inheemse tale aanvaar: “Die US het met kommer kennis geneem van die Departement van Hoër Onderwys en Opleiding se klassifikasie [van inheemse tale] in die Taalbeleidsraamwerk vir Openbare Hoëronderwysinstellings (2020). Die US ondersteun die siening dat Afrikaans en die Khoi- en San-tale inheemse tale is. Die Raad versoek die US-bestuur om gepaste stappe te doen om met die DHOO in gesprek te tree om hierdie kwessie te hanteer." 

Die US het in 2018 in sy omvattende terugvoer op die konsep- hersiene Taalbeleid vir die Hoër Onderwys (2017) sy ​steun toegesê aan die siening dat Afrikaans 'n inheemse Suid-Afrikaanse taal is. Universiteite is nie 'n geleentheid gegun om kommentaar te lewer op die finale weergawe van die Taalbeleidsraamwerk vir Openbare Hoëronderwysinstellings voordat dit in Oktober 2020 gepubliseer is nie. Die US het ook die aangeleentheid onder Universiteite Suid-Afrika (USAf) se aandag gebring. Aangesien die US nie kennis dra van ander universiteite wat die praktiese en koste-implikasies van die nuwe raamwerk in die Nasionale Beleid verreken het nie, is die aanname dat weinig universiteite nog die geleentheid gehad het om dit te doen.

​​