Natuurwettenskappe
Welkom by Universiteit Stellenbosch

​Fakulteit Natuurwetenskappe-nuus

 

 

US se Fakulteit Natuurwetenskappe lewer rekordgetal PhD-gradehttp://www.sun.ac.za/afrikaans/Lists/news/DispForm.aspx?ID=7170US se Fakulteit Natuurwetenskappe lewer rekordgetal PhD-gradeMedia & Communication, Faculty of Science<p>Die Universiteit Stellenbosch se Fakulteit Natuurwetenskappe sal 'n rekordgetal van 68 PhD-grade vir die 2019 akademiese jaar toeken, waarvan 39 gedurende die virtuele gradeplegtigheid op Vrydag, 3 April 2020. Dit is die meeste doktorsgrade sedert 2014 (42) en 18 meer as in 2018 (50).<br></p><p>Vir die 2019 akademiese jaar het die natuurwetenskappe fakulteit 'n totaal van 527 BSc-grade, 149 HonsBSc- en 102 MSc-grade gelewer.</p><p>Prof Louise Warnich, Dekaan van die Fakulteit Natuurwetenskappe, het gesê hulle is baie trots op hierdie studente: “Ons wil graag vir 'n ieder en elke student gelukwens met hierdie groot mylpaal in hul l​ewens."</p><p>Dr David Phair, wat sy doktorsgraad in die gedragsekologie van miere behaal het, sê hy sal Vrydag die virtuele gradeplegtigheid vanaf sy huis kyk, soos wat die internet dit toelaat. Dr Claire Ineza sê egter sy gaan vasbyt tot die volgende gradeplegtigheid aangesien sy graag oor daardie verhoog wil stap. Hierdie superma van Ruanda het haar doktorsgraad in Chemie en Polimeerwetenskap verwerf terwyl sy haar eersgebore seun moes grootmaak, nou vier jaar oud, en swanger was met haar tweede seun, nou 'n drie-maande oue baba.</p><p>SU graduandi sal hierdie Vrydag (3 April 2020) om 14:00 die geleentheid kry om 'n virtuele toekenning van hul kwalifikasies aanlyn te volg. 'n Skakel na die verrigtinge sal Vrydagoggend op die US se tuisblad geplaas word.<br></p>
Lesse uit die insekwêreld: Hoe beveg mierkolonies epidemies?http://www.sun.ac.za/afrikaans/Lists/news/DispForm.aspx?ID=7173Lesse uit die insekwêreld: Hoe beveg mierkolonies epidemies?Dr David Phair<p>Soos wat die Covid-19-pandemie se impak wêreldwyd bekend word, word ons gedwing tot die besef dat ons moderne manier van lewe bydra tot die verspreiding van patogene. Ons leef in dig bevolkte stede vol interaktiewe individue, elk besig om sy eie gang te gaan as deel van die groter ekonomie. <br></p><p>Wanneer jy in hierdie lig na die mensdom kyk, is dit moeilik om nie parallelle op te merk tussen “ons" en hoogs sosiale insekte soos bye en veral miere nie. Hulle  ̶  soos ons  ̶  leef in dig bevolkte stede en dorpe  in neste wat gepak is met honderde tot miljoene individue wat almal werk ten einde die kolonie te ondersteun. Ook hulle moet onderling kommunikeer en dienste lewer. Sommige maak kos bymekaar, ander bestuur hulpbronne, terwyl party die spreekwoordelike strate vee.  </p><p>En net soos die mensdom moet ook hulle die bedreiging van siektes en epidemies die hoof bied. Miere trotseer egter al vir meer as 'n paar miljoen jaar hierdie probleem. Dit het hulle dus meer as genoeg tyd gegee om meganismes te ontwikkel waarmee siektes beveg kan word, soos byvoorbeeld hulle eie vorm van medikasie. Miere produseer sekresies met 'n hoë suurinhoud wat antimikrobies van aard is, soortgelyk aan die ontsmettingsmiddels wat ons tans so mildelik gebruik.  </p><p>Navorsers het bevind dat miere en ander sosiale insekte gebruik maak van 'n versameling van sosiale gedragswyses om siektes in kolonies af te weer. Die kollektiewe naam vir hierdie verskillende beskermingsgedragtipes is “sosiale immuniteit", 'n navorsingsveld wat tans wêreldwyd met rasse skrede uitbrei. Soms kom dit egter teen 'n prys: net soos 'n dokter wat in die voorste linies diens doen om Covid-19 te beveg en hom- of haarself in die proses in gevaar stel terwyl hulle die kolonie probeer beskerm teen die siekte. </p><p>My navorsing oor sosiale immuniteit het gefokus op die reaksie van drie suid-Afrikaanse mierspesies wanneer hul deur siekte bedreig word, naamlik die welbekende Malmiere (<em>Anoplolepis custodiens</em>), Suikermiere of “Balbyters" (<em>Camponotus fulvopilosus</em>), en die gewone kwaaimiertjies (<em>Tetramorium sericeiventre</em>). Terwyl hulle almal verskillend reageer het op siekteblootstelling, het geeneen van hulle 'n volledige inperking geïmplementeer nie.</p><p><strong>Van kwarantyn tot doktersbesoeke</strong></p><p>Die Malmiere (<em>A. custodiens</em>) het 'n wye verskeidenheid sosiale imimmuniteitsmeganismes ingespan ten einde infeksies te voorkom en het swaar gesteun op sosiaalgebaseerde intervensies. So byvoorbeeld stel hulle 'n vorm van kwarantyn in: miere wat aan die infeksie blootgestel was, het nie die kamers van die koningin, of die jongelinge binnegegaan nie. Hulle is oor die algemeen beperk tot die neskamer, naaste aan die uitgang. Hierdie spesie het ook begin met gereelde en intense kruisversorging, hulle vorm van “doktersbesoeke" waartydens nesmaats die individue wat potensieel blootgestel was, skoonmaak en ontsmet. Hier is daar 'n parallel te bespeur met lande met 'n hoë bevolkingsdigtheid, waar dit belangrik is om saam te werk om die verspreiding van die siekte te keer. Die miere het soortgelyk gereageer as lande waar daar streng inperkings ingestel is. Hierdie miere het interaksie verbied tussen individue wat potensieel geïnfekteer kon wees, en lede van die kolonie wat essensieel is vir die funksionering van die kolonie. </p><p><strong>Sosiale afstand en kollektiewe ontsmetting</strong></p><p>Geen vorm van kwarantyn is by die Suikermiere (<em>C. fulvopilosus</em>) opgemerk nie. Hulle het egter sosiale afstand gehandhaaf. Van die drie spesies wat ons dopgehou het, het hierdie groep miere die minste onderlinge interaksie getoon, maar eerder op 'n selfsorgbenadering staat gemaak om die verspreiding van die die patogeen te voorkom.  Maar dit was nie hulle enigste verweer teen die siekte nie. Suikermiere is welbekend vir hulle kwistige gebruik van metanoësuur, 'n sterk antimikrobiese middel wat vermoedelik gebuik word om die nes te beskerm, spesifiek teen patogene. In een geval het ons nuwe gedrag opgemerk waar 'n individu wat metanoësuur aanwend, veroorsaak dat omringende miere ook hul eie metanoësuur aanwend. Bogenoemde verskynsel is waarskynlik 'n vorm van kollektiewe ontsmetting.</p><p><strong>Aangebore immuniteit en kruisversorging</strong></p><p>Dit het voorgekom asof die kwaaimiertjies (<em>T. sericeiventre</em>) 'n berekende benadering volg wat berus op individuele reaksies met betrekking tot infeksievoorkoming, sowel as groepreaksies soos kruisversorging. Van al drie spesies het hulle die beste aangebore immuniteit teen die infeksie getoon. Die vermoede is dat dit die gevolg van vorige ervaring met siekte kan wees, aangesien hulle in natter gebiede voorkom en derhalwe meer aan mikrobiese organismes en patogene in die omgewing blootgestel word. Hierdie spesie se reaksie kan vergelyk word met lande wat vorige epidemies ervaar het en derhalwe vinniger en doeltreffender kon optree ten einde die verspreiding van die Covid-19-infeksie te beperk.<br></p><div class="ms-rtestate-read ms-rte-embedcode ms-rte-embedil ms-rtestate-notify s4-wpActive" unselectable="on"><iframe width="540" height="303" src="/english/_layouts/15/videoembedplayer.aspx?site=fd815503b3e242dba5d4c9d4c07b52b0&web=8df8337c4e81442e97dacf869c9a6eb5&folder=eb3f21c9b617407e8547948cdc669080&img=http%3A%2F%2Fwww%2Esun%2Eac%2Eza%2Fenglish%2FPublishingImages%2FKollektiewe%2520ontsmetting%2520in%2520%2527n%2520miernes%2FPreview%2520Images%2FCollective%2520Disinfection%5Fmp4%2Epng&" data-title="Kollektiewe ontsmetting in 'n miernes" data-description="Kollektiewe ontsmetting in 'n miernes" data-duration="19"></iframe> </div><p><br></p><p><strong>Wat doen mierkolonies anders?</strong></p><p>Alhoewel daar baie ooreenkomste tussen miere en mense bestaan, is daar ook duidelike verskille. Baie mense kan as altruïsties beskryf word, gewillig om hul lewens in gevaar te stel in 'n poging om ander te beskerm. Maar in vergelyking met miere, het ons nog baie om te leer. Die meeste miere sal hul uiterste bes doen om die kolonie te beskerm en daar is min of geen ruimte vir selfsugtige ambisie in die funksionering van 'n kolonie nie. En sou 'n mier dit waag om sy of haar eie kop te volg, loop hul hulself vas in streng polisiëring. Dit stel mierkolonies in staat om relatief ongeaffekteer te bly deur grootskaalse epidemies, ten spyte van poteniële hoë risikovlakke. </p><p>Nog 'n duidelike verskil is die feit dat kommunikasie tussen mierkolonies  raar is en epidemies, volgens my kennis, nie sommer in pandemies eskaleer nie. Die mate waartoe die mensdom egter onderling aan mekaar verbind is, maak die risiko vir pandemies dus veel groter. Wat kan ons dus by miere en sosiale insekte leer oor hoe om siektes te beveg? En kan ons hierdie kennis aanwend in ons strategieë om Covid-19, sowel as enige toekomstige pandemies af te weer?  </p><p><strong>Gaan na die mier en word wys</strong></p><p>Ons navorsing gee 'n mate van hoop, aangesien elk van die drie mierspesies wat bestudeer is, in staat was om die effek van die blootstelling aan die siekte te temper en te oorkom, deur as kolonie saam te werk. Die les wat ons by die miere kan leer is dus: werk saam om die verspreiding en die impak van die Covid-19-pandemie te temper. Ons behoort ons eie belange ter syde te stel, saam te werk en te doen wat die beste is vir die samelewing. </p><ul><li>Dr David Phair sal hierdie Vrydag, 3 April, sy PhD gedurende die US se virtuele gradeplegtigheid ontvang. Hy is tans 'n nadokterale genoot in Prof Theresa Wossler se navorsingsgroep in die US se Departement Plant- en Dierkunde. Sy navorsing is finansieel ondersteun deur die DWI/NNS Sentrum van Uitnemendheid vir Epidemiologiese Modelering en Analise (SACEMA) en 'n toekenning van die NNS.</li></ul><p><strong>Op die foto, </strong>'n Spoor van suikermiere (<em>Camponotus fulvopilosus)</em> in die Karoo Nasionale Park. Miere se oorsprong strek sowat 168 miljoen terug, terwyl hulle ongeveer 60 miljoen jaar terug ekologies dominant geword het. <em>Foto</em>: <em>Brigitte Braschler, Iimbovane uitreikprojek</em></p><img src="file:///C:/Users/science/AppData/Local/Temp/msohtmlclip1/01/clip_image004.jpg" alt="" style="width:275px;margin:5px;" /><p><strong>Media onderhoude</strong></p><p>Dr David Phair</p><p>E-pos: <a href="mailto:djphair@sun.ac.za">djphair@sun.ac.za</a> of <a href="mailto:dphair77@gmail.com">dphair77@gmail.com</a></p><p>Sel: 072 481 7600<br></p><p><br></p>
Covid-19: US-navorsers gebruik ou brood om alkohol-basis reiniger te maakhttp://www.sun.ac.za/afrikaans/Lists/news/DispForm.aspx?ID=7160Covid-19: US-navorsers gebruik ou brood om alkohol-basis reiniger te maakEngela Duvenage / AgriSciences<p>Met die regte toerusting, breinkrag en 'n paar brode tot jou beskikking kan mens in krisistye plan maak. So blyk dit uit die voorbeeld van voedselwetenskaplikes aan die Universiteit Stellenbosch, wat dit reggekry het om in hul departement se fermentasietenk 18 liter alkohol-basis reiniger te maak uit kilogramme ou broodkrummels. Nadat dit 'n week lank gefermenteer het, kon hulle Donderdag net betyds hul eindproduk bottel ure voordat Suid-Afrika se inperktydperk weens Covid-19 begin het.<br></p><p>Personeel en studente van die Departement Voedselwetenskap kon elkeen 'n goeie voorraad saam huis toe te neem. 'n Paar bottels staan ook gereed in die Voedselwetenskapgebou vir wanneer gemagtigde personeel die perseel betree om te kyk dat alles nog reg loop met die eksperimente wat in die gebou onderweg is.   </p><p>"Dit ruik net 'n bietjie soos roosterbrood," sê dr Stefan Hayward, 'n nadoktorale navorser in die Departement Voedselwetenskap aan die Universiteit Stellenbosch.</p><p>Hy is deel van 'n navoringsgroep wat op 'n normale dag fokus op maniere om aan die een kant voedselafval te verminder, en aan die ander nut te vind vir dit wat wel opgaar. </p><p>"Die woord 'afval' impliseer dat mens iets as nutteloos sien, en dit net wil weggooi. Ons sien afvalprodukte en die neiging om te veel kos nie net as 'n probleem nie, maar eerder as 'n bron van rou bestanddele of byprodukte wat ons kan gebruik om nuwe maniere van vermindering, hergebruik en herwinning te bedink," verduidelik hy.  </p><p>Die plan om hul eie handreiniger te maak het tussen dr Hayward, nog 'n nadoktorale navorser, dr Timo Tait, en MSc Voedselwetenskap-student Sebastian Orth ontstaan. Dit was 'n dag nadat die Presidensie streng self-isolasiemaatreëls afgekondig het, en 'n week voordat die land ingeperk sou word.</p><p>"Ons het alternatiewe gebruike bespreek vir sommige van die alledaagse produkte wat ons dikwels weggooi, waarvan ou brood maar net een is," onthou dr Hayward. </p><p>Een ding het gelei tot 'n ander, en hulle het besluit om te kyk of hulle bio-etanol uit brood kan vervaardig om as saniteringsmiddels te gebruik. </p><p>"Brood bestaan uit 40% stysel wat as 'n uitstekende koolhidraatbron gebruik kan word tydens die produksie van bio-etanol via fermentasie," verduidelik dr Hayward. </p><p>“Te midde van die globale Covid-19 pandemie weet ons nou baie duidelik hoe belangrik goeie higiënepraktyke is, en dat mens 'n goeie voorraad van antiseptiese produkte soos handreinigers nodig het om die verspreiding van die virus hok te slaan," beklemtoon dr Hayward.</p><p>Die drietal het geweet hulle behoort nie 'n probleem te hê om genoeg ou brood vir hul eksperiment in die hande te kry nie, want brode wat nie verkoop is nie word gewoonlik teruggestuur na hul oorspronklike verspreidingsentrums. Vandaar word dit weggegooi, of soms as veevoer gebruik.</p><p>So kon hulle genoeg droë broodkrummels kry van een van die Departement Voedselwetenskap se industrievennote, Innovative Research Solutions (IRS). IRS, op sy beurt, ondersteun tans 'n groot voedselprodusent om iets sinvol te probeer maak uit die groot hoeveelhede brood te maak wat daagliks na hul verspreidingsentrums teruggebring word. Die idee is om hierdie afvalstroom te omskep in funksionele bestanddele waaruit nuwe produkte vervaardig kan word. </p><p>Die navorsers het 60kg broodkrummels in die Departement se fermentasietenk gemeng met warm water. Daarby het hulle alfa amilase-ensieme wat algemeen in die voedselindustrie gebruik word, gevoeg. Daarna is die mengsel se pH-vlak aangepas sodat stysel optimaal tot suiker omskep kon word. Die mengsel is geïnkubeer teen 65°C vir 60 minute om omsetting na suiker aan die gang te sit. Daarna is die mengsel afgekoel tot 30°C voordat 'n gespesialiseerde gis-stam wat in die distilleringsbedryf gebruik word, bygevoeg is. </p><p>Die eindproduk, wat baie lyk soos kapokaartappels gelyk het, is by kamertemperatuur gelaat vir sewe dae sodat die fermentasieproses sy loop kon neem. Eers daarna kon die drietal op die Donderdag voor inperking begin om die mengsel te distillering.  </p><p>Van die aanvanklike 60 kg brood wat gebruik is, kon hulle 10,5 liter 75% etanol produseer. Hulle het 'n resep vir handreiniger op die Internet gevind. Hul bio-etanol is gemeng met bestanddele soos gliserol, waterstofperoksied (wat ook virusse en bakteriële spore doodmaak) en 'n bevogtigingsmiddel. Daaruit kon hulle uiteindelik 18,2 liter vloeibare handsaniteerder maak. </p><p>Weens die inperkingsbevel kon die navorsers nie hul werk voortsit nie, maar hulle hoop op die proses te verfyn wanneer die situasie in die land weer terug na normaal keer. dit te doen sodra die situasie terug na normaal in die land.</p><p>"Ons kon ons wetenskaplike nuuskierigheid bevredig en bevestig dat ons bio-etanol uit 'n afvalproduk soos ou brood kan fermenteer. Terselfdertyd het ons ook ons kennis toegepas om 'n antiseptiese middel te produseer wat in hierdie krisistyd noodsaaklik is," sê dr Hayward.</p><p>In 2018 was dr Hayward betrokke by 'n studente-projek in die Departement Voedselwetenskap waarin brood gebruik is om bier te brou. </p><p>“Bykans 'n derde van alle kos wat vir menslike gebruik geproduseer word, gaan wêreldwyd verlore. In Afrika en Suid-Afrika kan hierdie syfer soms selfs hoër wees. Dit is nie net 'n vermorsing van voedsel en noodsaaklike voedingstowwe vir miljoene mense nie, maar ook 'n vermorsing van die hulpbronne soos water, elektrisiteit en arbeid wat vir die vervaardiging daarvan nodig was," sê prof Gunnar Sigge, hoof van die Departement Voedselwetenskap aan die Universiteit Stellenbosch.</p><p>Hy sê studies oor hoe om voedselafval tydens produksie, behandelingsfases en deur herwinning te verminder, die hantering van afvalwater en volhoubare voedselproduksie is daarom belangrike navorsings- en onderrigvelde.</p><p>"Hierdie projek pas mooi in by die ideale van die Departement, en volg op vorige produkontwikkelingsprojekte waarin voedselafval omskep is tot iets bruikbaar. Die produksie van etanol van voedselafval is nie net 'n goeie manier om prakties te demonstreer hoe die beginsels van fermentasie en distillering werk nie, maar was ook 'n moontlike kostebesparende oefening in ons departement," voeg prof Sigge by. </p><p>Hy sê etanol word op groot skaal in die voedselmikrobiologie laboratoriums in die Departement gebruik. Pleks van dit aankoop sou die departement hul eie etanol kon produseer om werkoppervlakke te steriliseer. </p><p>"Ek is baie trots op die innoverende inisiatief wat deur hierdie groep navorsers geneem is, in 'n tyd van tekorte en onsekerheid," merk prof Sigge op. <br><br></p><p><br> </p>
Moenie drinkwater van goeie gehalte as vanselfsprekend aanvaar niehttp://www.sun.ac.za/afrikaans/Lists/news/DispForm.aspx?ID=7137Moenie drinkwater van goeie gehalte as vanselfsprekend aanvaar nieGideon Wolfaardt and Marlene de Witt<p>Sondag (22 Maart) was Wêreld Waterdag. In ʼn meningsartikel vir <em>News24</em>, vra Gideon Wolfaardt en Marlene de Witt alle Suid-Afrikaners om nie drinkwater van goeie gehalte as vanselfsprekend aanvaar nie.</p><ul><li>Lees die vertaalde weergawe van die artikel hier onder of klik <a href="https://www.news24.com/Columnists/GuestColumn/opinion-dont-take-good-quality-drinking-water-for-granted-20200322"><span class="ms-rteThemeForeColor-5-0" style=""><strong>hier</strong></span></a> vir die stuk soos geplaas.</li></ul><p><strong>Moenie drinkwater van goeie gehalte as vanselfsprekend aanvaar nie</strong></p><p><strong>Gideon Wolfaardt & Marlene de Witt*</strong></p><p>Die droogte wat ons in die Wes-Kaap en ander dele van die land ervaar het, het ʼn bewustheid van waterbeskikbaarheid by almal gewek, en die meeste van ons sal waarskynlik nooit weer terugkeer na die “ou normale" manier van watergebruik nie. Dit het ʼn ernstige krisis geverg voor ons by die punt kon kom waar ons anders dink oor iets wat ons vir die grootste deel van ons lewens as vanselfsprekend aanvaar het. </p><p>Met die internasionale viering van Wêreldwaterdag op 22 Maart is dit belangrik om te besin oor die feit dat daar ook ʼn ander kant aan waterbeskikbaarheid is, waaraan die meeste van ons nog nie genoop was om te dink nie en wat ons as vanselfsprekend aanvaar wanneer ons ons krane oopdraai: toegang tot drinkwater van goeie gehalte wat aan internasionale standaarde voldoen. Dit is ironies dat ons elke dag verby besoedelde riviere ry sonder om eens meer die swak gesondheid daarvan op te let. Selfs al word ons deur die voorkoms en reuk daarvan gewalg, of voel ons bedroef oor die feit dat talle van ons strome en riviere nie meer vir ontspanningsaktiwiteite gebruik kan word nie, word ons nie tot aksie en verandering aangespoor nie, want die toestand van hierdie strome en riviere het nie ʼn direkte impak op ons lewens nie; dit is nie wat uit ons krane vloei nie. <br></p><p>Watergehalte het ʼn veel meer direkte en verreikende impak op ons alledaagse lewens as wat ons besef. Dit het vernaamlik ʼn impak op waterhoeveelheid, aangesien dit die hoeveelheid water wat sonder omvattende en duur behandeling vir verbruik beskikbaar is, verminder – ʼn probleem wat tydens droogte vererger word. Produsente wat van rivierwater vir besproeiing afhanklik is, kom toenemend voor negatiewe reaksies van die uitvoermark te staan, of voor die bykomende koste van behandeling voor besproeiing. Roetine-instandhouding en opknapping van behandelingsaanlegte, en direkte afvoer namate terreinafloop ʼn uitdaging vir ʼn toenemende aantal finansieel beperkte munisipaliteite word lei tot groeiende kommer dat mikrobesoedelstowwe soos endokrienversteurders en mikro-organismes deur behandelingsfasiliteite wat nie voldoende in stand gehou word nie, vloei. En met water uit die besoedelde stroom of rivier waarby ons elke dag verby ry wat in die grond sypel, word hierdie besoedelstowwe na die grondwater oorgedra, wat drinkwater aan ons boorgate en toenemend ook ons massawaterhulpbronne voorsien. Natuurlik word ons landelike en armer gemeenskappe waarskynlik die meeste deur hierdie probleme geraak. <br></p><p>Verswakkende watergehalte het ʼn belangrike kwessie geword en noodsaak optrede soos die identifisering van besoedelbronne, gedragsveranderinge om besoedeling te bekamp en innoverende tegnologieë, wat natuurgebaseerde oplossings kan insluit om die situasie te herstel, met toenemende klem op sosiaal aanvaarbare benaderings. Ons besef die waarde van internasionale ervaring, tegnologie en bestuursvaardighede in ons pogings om die ingewikkelde uitdagings te hanteer wat met die verskaffing van genoeg water van voldoende gehalte gepaardgaan. <br></p><p>Ons is egter ook bewus van die magdom tradisionele en voorpunt-tegnologieë onder Suid-Afrikaners wat in hierdie opsig ʼn bydrae kan lewer. Ons moet geleenthede aangryp om vennootskappe te vestig waarin plaaslike en internasionale kundigheid saamgesnoer word. Dit behoort by te dra tot vermindering van mislukte pogings om internasionale tegnologievernuwings in plaaslike omstandighede toe te pas, hetsy weens die ontoepaslikheid daarvan vir plaaslike toestande, ʼn tekort aan vervangingsonderdele of ʼn gebrek aan plaaslike vaardighede vir roetine-instandhouding. Gesamentlike ontwerp van intervensies help ook om sosiale hindernisse tot die toepassing van nuwe tegnologieë te oorkom en om konflik te temper. <br></p><p>Universiteite is veral ruimtes waar vennootskappe aangegaan moet word om optimale en blywende oplossings vir ingewikkelde waterverbonde uitdagings te vind. Met hierdie doel voor oë het die Universiteit Stellenbosch (US) ʼn vennootskap met Duitsland se Fraunhofer-Gesellschaft, een van Europa se vooraanstaande organisasies vir toegepaste navorsing, aangegaan om die Fraunhofer Innovation Platform in Stellenbosch te vestig. Die fakulteite Ingenieurswese, Natuurwetenskappe en AgriWetenskappe by die US en vier institute wat deel van die Fraunhofer Water Systems Alliance (SysWasser) is, in samewerking met die Fraunhofer Energy Alliance, sal op gebiede van water en energie saamwerk om tegnologieë geskik vir Suider-Afrika te ontwikkel en te implementeer. Deur die Universiteit Stellenbosch Waterinstituut, wat as die plaaslike koördineerder van hierdie platform dien, sal hierdie netwerk na ander dissiplines soos gemeenskapsgesondheid en sosiale wetenskappe uitgebrei word.  </p><p>Hierdie nuut gestigte Innovation Platform is die resultaat van vorige projekte oor watergehalte en energie tussen die US en die Fraunhofer-Gesellschaft. Een van hierdie projekte, SafeWaterAfrica, is ʼn goeie voorbeeld van die manier waarop plaaslike en internasionale tegnologie en kundigheid saamgevoeg kan word om werkbare oplossings te vind. Dit het gelei tot die ontwikkeling van ʼn gedesentraliseerde waterbehandelingstelsel vir landelike en buitestedelike gebiede. ʼn Modulêre waterstelsel is in samewerking met twee plaaslike maatskappye, Virtual Consulting Engineers en Advance Call, ontwikkel vir behandeling van besoedelde water voor finale behandeling met koolstofgebaseerde elektrochemiese oksidasietegnologie wat deur ons Fraunhofer-vennote ontwikkel is. Ekurhuleni Water Care Company het die terrein vir ʼn demonstrasie-eenheid verskaf, wat nou gebruik word vir verdere ontwikkeling ten opsigte van waterhergebruik, met die potensiaal om ook as ʼn fasiliteit vir die opleiding van tegniese personeel te dien. <br></p><p>Onderwyl ons steeds op soek is na innoverende oplossings deur vennootskappe tussen universiteite, navorsingsinstitute en maatskappye, is dit noodsaaklik dat die openbare persepsie van watergehalte verander. Ons moet bewustheid skep om die naderende “Day Zero" van watergehalte te verhoed. Dit verg aanmerklike opvoedingspogings in al ons gemeenskappe, en die beste plek waar dit dringend moet begin, is in ons huise. <br></p><p><strong><em>* Gideon Wolfaardt en Marlene de Witt is by die Universiteit Stellenbosch Waterinstituut geaffilieer.</em></strong></p><p><strong><em> </em></strong></p><p><br><br></p>
Toppresteerders in rekenaarwetenskap beloonhttp://www.sun.ac.za/afrikaans/Lists/news/DispForm.aspx?ID=7120Toppresteerders in rekenaarwetenskap beloonMedia & Communication, Faculty of Science<p>Jacobie Mouton, 'n oud-leerder van die Hoër Meisieskool Bloemhof, is aangewys as die beste finale-jaar rekenaarwetenskap-student in die Universiteit Stellenbosch Universiteit se Fakulteit Natuurwetenskappe.<br></p><p>Vir dié prestasie het hierdie top-presteerder die Andries van der Walt-medalje, sowel as 'n kontantbedrag van die sagteware maatskappy <a href="https://www.entersekt.com/">Entersekt</a>, ontvang. Mev. Nettie Van der Walt (83), weduwee van die wiskundige en rekenaarwetenskaplike, wyle Prof Andries van der Walt, het die medalje tydens 'n spesiale funksie op 12 Maart 2020 aan haar oorhandig.</p><p>Die ander pryswenners was Brendan Watling (beste eerstejaarstudent), Caleb Zeeman (beste tweedejaarstudent) en Johannes Coetzee (beste BScHons-student). Drie BScHons-studente het ook pryse vir hul projekte ontvang: David Baker Effendi (beste honneursprojek), Heinrich Cilliers (beste datawetenskapprojek) en Ryan Lang (beste masjienleerprojek). Hul prysgeld is geborg deur verskeie tegnologiemaatskappye, waarond Techairos, <a href="https://www.epiuselabs.com/">Epi-Use Labs</a>, <a href="https://www.capitecbank.co.za/">Capitec Bank</a>, <a href="https://www.alphawave.co.za/">Alphawave </a>en <a href="http://praelexis.com/">Praelexis</a>.</p><p>Jacobie sê sy het na matriek, sonder enige blootstelling aan rekenaarwetenskappe óf kodering, besluit om vir 'n BSc in Wiskundige Wetenskappe met rekenaarwetenskap as hoofvak, in te skryf.</p><p>“Dit was maar 'n skoot in die donker. Ek het nie IT op skool geneem nie en het absoluut geen kennis oor rekenaars of programmering gehad nie. Ek dink ek was aangetrokke tot die konsep van probleemoplossing op 'n kreatiewe sowel as wiskundige manier."</p><p>Vir haar HonsBSc-projek gaan sy vanjaar die studievield van rekenaarvisie en beeldverwerking aanpak en 'n identifikasie-sisteem bou om luiperds op grond van foto's van hul kolle van mekaar te onderskei.</p><p>Ten spyte van haar goeie punte, erken sy dat sy nog altyd redelik geïntimideer is deur dié vakgebied en die groot hoeveelheid onderliggende kennis daaraan verbonde: “Die meeste van die tyd het ek nie 'n idee waar ek moet begin met 'n nuwe probleem of taak nie. Maar in my daaglikse worsteling daarmee, het dit gelukkig nog altyd goed uitgewerk," voeg sy by.</p><p>In 2016 was Jacobie die toppresteerder in haar skool, en <a href="https://www.netwerk24.com/ZA/Eikestadnuus/Nuus/werk-hard-van-dag-een-af-en-vermy-uitstel-20170118-2">derde in die Wes-Kaap</a>. Sy was ook die <a href="/english/Lists/news/DispForm.aspx?ID=6836">beste tweedejaarstudent in Toegepaste Wiskunde</a> in 2018, met 'n gemiddeld van 99.5%.<br></p>
studente ontwerp konsepverpakking vir Politics of Nature™ bordspeletjiehttp://www.sun.ac.za/afrikaans/Lists/news/DispForm.aspx?ID=7113studente ontwerp konsepverpakking vir Politics of Nature™ bordspeletjieMedia & Communication, Faculty of Science<p>'n Deense PhD-student se projek waarmee hy poog om die idees van die Franse filosoof Latour in 'n borspeletjie vas te vang, het onlangs die derdejaarstudente in Visuele Kommunikasie en Ontwerp aan die Universiteit Stellenbosch  tot die vroeë oggendure besig gehou.  </p><p>Dit was hulle taak om met konsepverpakkingsidees vir die <a href="http://www.politicsofnature.org/">Politics of Nature (PoN) board game</a> na vore te kom. Dit is 'n gewigtige bordspeletjie wat gebruik word om nuwe maniere te ondersoek waarvolgens demokratiese bestuur geïmplementeer kan word terwyl daar terselfdertyd aandag gegee word aan dwingende gemeenskaps- en omgewingsuitdagings. </p><p>Die Politics of Nature<strong>™</strong><strong> </strong>is oorspronklik bedink deur Jakob Raffn en sy medewerker, Frederik Lassen. Jakob is tans 'n PhD-student in landboustelsels en -volhoubaarheid aan Aarhus Universiteit in Denemarke. Die doel van PoN is die verkenningsproses van hoe om Latour se politieke filosofie, <a href="https://www.hup.harvard.edu/catalog.php?isbn=9780674013476&content=reviews">the Politics of Nature</a> in die praktyk te kan toepas.</p><p>Volgens Jakob het Kaapstad se waterkrisis van 2018 hom genoop om kragte saam te snoer met dr. Charon Büchner-Marais, verbonde aan die Universiteit Stellenbosch Waterinstituut (SUWI) en medestigter van die Stellenbosch River Collaborative.</p><p>“Ek het gehoop dat die krisis my die geleentheid sou bied om te eksperimenteer met hierdie nuwe aanslag ten opsigte van bestuur," verduidelik jakob.</p><p>Dít het weer gelei tot samewerking met Corbin Raymond, 'n dosent in die Departement Visuele Kunste. In Maart 2019, onder die vaandel van SUWI en onder die leiding van Corbin, het visuele kunste-student Nadia Stroh, 'n plaaslike weergawe van die Politics of Nature<strong>™</strong> speletjie ontwerp wat deur al die belangegroepe by die Eersterivieropvangsgebied gespeel is. </p><p>Hierdie jaar het Corbin en Jakob weer die derdejaarstudente betrek om 'n konsepverpakking vir die speletjie te ontwerp. Hierdie proses het onder andere bestaan uit inligtingsessies, die fisiese speel van die speletjie self, asook individuele besprekings- en terugvoersessies.</p><p>Jakob sê hierdie interaksie met die kunsstudente vorm deel van sy projek “om wetenskap te laat saakmaak":  “Daar is mense wat hulself nie 'n ander wêreld kan voorstel nie. In hierdie speletjie kombineer ons 'n klomp dissiplines ten einde mense die gereedskap te gee waarmee hul hulself 'n nuwe, alledaagse  wêreld kan indink, sowel as dit te bou. Ons kan dit nie doen met die gereedskap wat tans tot ons beskikking is nie."</p><p>Volgens Corbin het die ontwerpprojek, studente waardevolle geleentheid tot direkte interaksie met die individu agter die idee gegee. Hulle het ook die geleentheid gehad om saam met hom te werk en uiteindelik vorendag te kom met ontwerpidees vir 'n produk wat werklik bestaan.</p><p><em>Foto's: Wiida Fourie-Basson</em></p>
Was tog net hande beter, sê mikrobiolooghttp://www.sun.ac.za/afrikaans/Lists/news/DispForm.aspx?ID=7100Was tog net hande beter, sê mikrobioloogEngela Duvenage<p>Despite all the technological advances of the past century, there is one basic thing that people have simply not yet managed to learn: to wash their hands. Diseases and germs will not spread so widely if people can only start doing this properly. <br></p><p>This was the message from Prof Stephen Forsythe, a retired professor in microbiology at Nottingham Trent University in the UK, and author of the Handbook "The Microbiology of Safe Food" which is widely prescribed to university students. He was the opening speaker at an afternoon session on the future role of science in maintaining food safety. The event, hosted by the Centre for Food Safety at Stellenbosch University's Department of Food Science, was widely supported by members of the local food industry.</p><p>Forsythe gave an overview of future trends that he thinks will impact on food safety matters. He mentioned the influence of climate change and a growth in insect farming and related products. He also noted that consumers are increasingly looking for more plant-based protein products, and food containing lower in additives. Antimicrobial resistance, which relates to the way in which germs have adapted to current drugs and treatment, is also a growing source of concern in the food industry.</p><p>"We have no other choice than to adapt to these trends, because they are here to stay," he mentioned.</p><p>Forsythe said most of the 8914 food products that were withdrawn from the market worldwide between 2008 and 2018 were raw fish, prepared food and nuts and fruit. This was mostly due to the occurrence of undeclared ingredients that could cause allergic reactions, and the prevalence of germs such as <em>E. coli </em>and Salmonella that are associated with food poisoning.</p><p>According to Forsythe, four cases of food poisoning are reported daily in the USA. He says that infections are a worry in aging populations. Older people are more susceptible to infections, and therefore standards around food safety should be intensified.</p><p>Forsythe says technology to test for incidences of disease-causing organisms have improved drastically over the past years. He added that many problems related to infections and germs can be curbed if people were just able to follow basic standards of hygiene in homes, factories and on farms.</p><p>Also among the speakers at the afternoon session were Prof Mieke Uyttendaele of the Department of Food Technology, Safety and Health at the University of Ghent (Belgium), and Prof Wilhelm Holtzapfel, president of the International Committee on Food Microbiology and Hygiene (ICFMH). They addressed attendees on the value of making decisions on food safety matters based on good evidence and findings, and the role of the ICFMH in maintaining standards around food safety. Ms Isabelle Desforges from Biomerieux in France spoke about the value of microbial standards such as ISO and other microbiological testing methods.</p><p><strong>Centre for Food Safety</strong></p><p>The speakers were in Stellenbosch for the annual advisory committee meeting of the Centre for Food Safety in the SU Department of Food Science. It was established in November 2018 thanks to support from the South African food industry. It followed on the listeriosis crisis. The Centre is still the only one of its kind in the country. Researchers at SU, colleagues and members of the food industry have since been working together to investigate specific issues regarding food safety, to raise awareness and to provide advice and change policies where possible.</p><p>"It is a privilege to have people of their calibre on our advisory committee. It was fitting to have them speak to people from our local food industry. They were also able to share their knowledge with our students during special lectures," notes food microbiologist Prof Pieter Gouws, director of SU Centre for Food Safety.</p><p>Prof Gouws says he is grateful for the progress that has been made over the past year through the Centre for Food Safety, and for the good cooperation between partners in academia and food industry. </p><p>"We are learning to each other," he emphasised. "That's why our motto is 'innovation through collaboration'."  </p><p>Studies have already been completed on the prevalence of antimicrobic resistant bacteria among livestock and wildlife in South Africa. A survey was done on the prevalence of <em>Campylobacter</em> and <em>Arcobacter</em> species in ostriches. A One Health approach was followed to investigate <em>Listeria monocytogenes</em>, the bacterium that in 2018 caused an unprecedented listeriosis outbreak in South Africa. Research was done to ascertain to what a degree it is prevalent in food, the environment and clinical isolates in the Western Cape. </p><p><strong>Photo caption</strong><strong> </strong></p><p>An information session on food safety trends were presented to members of the food industry by the Centre for Food Safety at Stellenbosch. The speakers were (from left) Prof Stephen Forsythe, a retired professor in microbiology at Nottingham Trent University, UK), Prof Wilhelm Holtzapfel, president of the International Committee on Food Microbiology and Hygiene (ICFMH), Prof Mieke Uyttendaele of the Department of Food Technology, Safety and Health at the University of Gent and Ms Isabelle Desforges from Biomerieux (France). With them is Prof Pieter Gouws of the SU Department of Food Science, and director of the SU Centre for Food Safety. Photo: Marco Oosthuizen<br> <br><br><br></p><p><br></p>
Nuwe ooreenkoms ’n hupstoot vir water- en energienavorsing in Afrikahttp://www.sun.ac.za/afrikaans/Lists/news/DispForm.aspx?ID=7076Nuwe ooreenkoms ’n hupstoot vir water- en energienavorsing in AfrikaMedia & Communication, Faculty of Science<p>Duitsland se <a href="https://www.fraunhofer.de/en.html">Fraunhofer-Gesellschaft</a>, een van Europa se toonaangewende organisasies wat hulle toespits op toegepaste navorsing, het kragte met die Universiteit Stellenbosch (US) saamgesnoer om die uitdagings ten opsigte van water, energie en voedselsekerheid wat Suidelike Afrika in die gesig staar, aan te pak.</p><p>Die nuutgestigte Fraunhofer Innovasieplatform (FIP) betrek die US se <a href="http://www.eng.sun.ac.za/">Fakulteite van Ingenieurswese</a>, <a href="/english/faculty/science/">Natuurwetenskappe </a>en <a href="/english/faculty/agri">AgriWetenskappe</a>, onder die vaandel van die  <a href="/english/entities/SUWI/Pages/default.aspx">US Waterinstituut</a> en die Sentrum vir Hernubare en Volhoubare Energiestudies, sowel as vier Fraunhofer Institute. Alhoewel die ooreenkoms in Februarie 2020 onderteken is, sal die amptelike bekendstelling later vanjaar plaasvind.</p><p>Die Fraunhofer Innovasieplatform (FIP) sal die hele spektrum van water- en energiesekerheidsuitdagings in die streek onder die loep neem - van akademiese navorsing, tot die ontwikkeling, oordrag en implementering van tegnologie.  Hierdie platform sal bestaande projekte in die konteks van die water-energie-voedselverband komplementeer, wat dié van die <a href="http://arua.org.za/coe/coe-energy/">ARUA Sentrum van UItnemendheid in Energie</a> insluit, wat in die US se Fakulteit Ingenieurswese gesetel is en deel uitmaak van die <a href="http://arua.org.za/about/">African Research Universities Alliance</a> (ARUA)-struktuur.</p><p>Prof Reimund Neugebauer, president van die Fraunhofer-Gesellschaft, sê die nuutgestigte FIP is uniek in die sin dat vier Fraunhofer Institute (en nie slegs één nie) betrokke is in die platform: “Alle vennote is aktiewe lede van <a href="https://www.fraunhofer.de/en/institutes/institutes-and-research-establishments-in-germany/fraunhofer-alliances/water-systems.html">Fraunhofer se Alliansie vir Waterstelsels</a> en het 'n uitgebreide geskiedenis van projekaflewering op internasionale samewerkingsvlak en meer spesifiek, in Afrika-lande. Die FIP sal ook samewerking met die <a href="https://www.fraunhofer.de/en/institutes/institutes-and-research-establishments-in-germany/fraunhofer-alliances/energy.html">Fraunhofer Energie-alliansie</a>, insluit, wat een van die grootste energienavorsingsnetwerke in Europa is."</p><p>Die vier Fraunhofer Institute wat betrokke is in die FIP, is die Instituut vir Koppelvlakingenieurswese en Biotegnologie; vir Optronika, Stelseltegnologieë en Beeldverkenning; vir Sonenergiestelsels; en vir Oppervlakingenieurswese en Dun Films.</p><p>Prof Gideon Wolfaardt, direkteur van die US Waterinstituut, sê waternavorsing is een van die US se strategiese fokusareas: “Die US Waterinstituut bied 'n virtuele sambreel waar spanne met unieke kombinasies van kundigheid saamgestel kan word na gelang van wat die uitdaging waarmee hulle te make het, vereis. Ons het sedert 2016 aan verskeie waterverwante projekte gewerk saam met die Fraunhofer-Gesellschaft en sien daarna uit om die vele nuwe geleenthede te verken wat hulself sal voordoen in 'n langtermynvennootskap met die Fraunhofer-Gesellschaft."</p><p>Die totstandkoming van die FIP sal gekoördineer word deur prof Wolfaardt in die hoedanigheid van interimdirekteur, dr Marelize Botes van die US Waterinstituut, Karin Kritzinger van die Fakulteit Ingenieurswese, asook dr Ursula Schließmann van Fraunhofer as visedirekteur.</p><p>Prof Wikus van Niekerk, dekaan van die Fakulteit Ingenieurswese, sê die nuutgestigte  platform “bied 'n wonderlike geleentheid aan die Universiteit Stellenbosch om saam met ons kollegas van die Fraunhofer Institute te werk ten einde projekte te ontwikkel vir die oordrag van tegnologie in die breër Afrika-konteks."</p><p>Prof Louise Warnich, dekaan van die Fakulteit Natuurwetenskappe, sê die inisiatief sal die impak van ons huidige en toekomstige navorsing daadwerklik vergroot: “Met hierdie groot poel wetenskaplikes, ingenieurs en tegnici wat spesialiskennis van verskillende velde kombineer, het die FIP enorme potensiaal vir kennisoordrag en die ontwikkeling van kapasiteit in die streek." ​</p><p><br></p>
Die Dekaan van Stellenbosch woon 'indaba' oor opvoeding en samewerking met vooraanstaande bosbouverteenwoordigers byhttp://www.sun.ac.za/afrikaans/Lists/news/DispForm.aspx?ID=7069Die Dekaan van Stellenbosch woon 'indaba' oor opvoeding en samewerking met vooraanstaande bosbouverteenwoordigers byDr Pierre Ackerman<p><span lang="AF">Die Landbouwetenskappe dekaan, prof. Danie Brink, het vroeër die maand deelgeneem aan 'n vergadering met sleutelspelers en personeel van die Departement Bosbou en Houtwetenskappe. Die doel van die vergadering, wat aangebied is deur York Timbers op Jessievale in Mpumalanga, was om onderwysbehoeftes sowel as moontlikhede vir voortgesette samewerking tussen enkele van die voorste bosbouondernemings (Mondi, Sappi en York) en die departement bos en houtwetenskap te bespreek. In hierdie geval was die fokus hoofsaaklik op die gebied van bosbedrywighede, waar dr. Dirk Laengin (hoof van bos tegnies, Mondi), mnr. Giovanni Sale (hoofbestuurder navorsing, beplanning en kwekerye, Sappi) en mnr. Piet van Zyl (uitvoerende hoof, York Timbers). As deel van die ervaring is 'n uitstappie gereël waar plantegroeibestuur, terreinvoorbereiding, plant, uitdunning en finale sny deeglik onder die deelnemers gedemonstreer en bespreek is. Die 'indaba' het geëindig op 'n positiewe en entoesiastiese noot, met 'n algemene ooreenkoms oor toekomstige geleenthede en voortgesette samewerking.</span><span></span></p> <p><br> </p>
Huldeblyk aan Prof Klaus Kochhttp://www.sun.ac.za/afrikaans/Lists/news/DispForm.aspx?ID=7060Huldeblyk aan Prof Klaus KochMedia & Communication, Faculty of Science<p>Dit is met groot hartseer dat die Departement Chemie en Polimeerwetenskap en die Fakulteit Natuurwetenskappe kennis geneem het van die afsterwe van Prof Klaus Koch (66) op 2 Januarie vanjaar.<br></p><p>Prof Koch was 'n wêreldbekende analitiese chemikus op die gebied van die platinumgroep-chemie en kernmagnetiese resonans-(KMR)spektroskopie. Hy het meer as 160 publikasies op sy kerfstof en sy navorsing is reeds meer as 3 000 keer aangehaal. Hy het aan die einde van 2019 afgetree na 'n akademiese loopbaan van 21 jaar aan die Universiteit van Kaapstad, en sedert 2000, 'n verdere 19 jaar in diens van die Universiteit Stellenbosch (US). Oor die verloop van sy akademiese loopbaan by die US het hy as studieleier opgetree vir meer as 70 nagraadse studente, wat 24 MSc- en 30 PhD-studente insluit.</p><p>Hy het verskeie toekennings ontvang, waarvan die Suid-Afrikaanse Chemiese Instituut se gesogte Goue Medalje vir sy uitstaande bydrae tot chemie in Suid-Afrika, die mees onlangse een is. Met die ontvangs hiervan op 27 November 2019, het Prof Koch in sy toespraak 'n gedeelte uit E.O. Wilson se <em>Consilience: the unity of Knowledge</em>, aangehaal en 'n pleidooi gelewer vir die ontwikkeling en bewaring van die waarde van wetenskaplike analitiese denke. Hy het sy toespraak afgesluit met die volgende woorde: “In 'n toenemend koerslose, chaotiese populistiese wêreld wat wemel van fopnuus, word die verworwe redelike “waarhede" voortdurend ondermyn. Ons moet alles moontlik doen om die gaping te oorbrug wat wetenskaplike kulture van prewetenskaplike kulture skei. Ons moenie wetenskap beoefen net ter wille van wetenskap nie, nie net om die wetenskapstempel daarop te kan plaas nie, maar ons moet die waarde van wetenskaplike analitiese denke en vaardighede ontwikkel en bewaar ter wille van ons toekomstige volhoubare oorlewing."</p><p>By 'n geleentheid wat op 6 Februarie 2020 gehou is ter herdenking en viering van sy lewe, het Prof. Peter Mallon sy voormalige kollega beskryf as iemand met 'n ongebreidelde passie vir sy vakgebied: “Op 'n manier het Klaus altyd 'n manier gevind om 'n ekstra paar uur van KMR in die module in te druk. Wanneer hy hiermee gekonfronteer is, was hy absoluut onwrikbaar. Hy het dan alreeds so veel as moontlik aan die inhoud gesny en dit sou immoreel en onverantwoordelik van ons wees om 'n honneursstudent die wêreld in te stuur wat nie die vereiste vlak van begrip van KMR-spektroskopie het nie!"</p><p>Prof. Koch se passie vir onderrig sal voortleef in die vorm van 'n beurs vir 'n HonsBSc-student in chemie: “verlede jaar, kort voor sy heengaan het Prof. Koch my kom sien ten einde seker te maak dat sy oorblywende navorsingsfondse gebruik sal word om 'n beurs tot stand te bring. Ek glo dat die Klaus Koch Chemie-honneursbeurs 'n gepaste manier is om sy nagedagtenis en enorme bydrae tot ons department te eer. Hy sal deur sy kollegas en studente onthou word uitstaande navorser, wetenskaplike en leermeester," het hy afgesluit. </p><p>Prof Louise Warnich, dekaan van die Fakulteit Natuurwetenskappe, het gesê Prof Koch se nalatenskap sal ook voortleef in die Departement se vlagskip uitreikprogram, die <a href="https://www.youtube.com/watch?v=t7JtdN56xDM&t=8s">SU Chemie Uitreikinisiatief</a>, wat hy in 2013 saam met Prof Rehana Malgas-Enus gevestig het. Dié inisiatief help leerders uit minder-gegoede skole om op 'n Saterdag die voorgeskrewe chemie-eksperimente in die Departement se laboratoriums uit voer.</p><p>Dr. Stephen Woollam, bestuurder van raffineringstegnologie en tegniese oplossings by Anglo American, het per e-pos laat weet dat hulle oor baie jare 'n verhouding met Prof. Koch opgebou het: “Klaus het vele mense se lewens aangeraak op velerlei betekenisvolle maniere en ons rou saam met julle oor die verlies van 'n briljante intellek."<br></p>