Natuurwettenskappe
Welkom by Universiteit Stellenbosch

​Fakulteit Natuurwetenskappe-nuus

 

 

Graad 7-leerder wen nuwe hoërskooluniform in afvalherwinningsuitdaginghttp://www.sun.ac.za/afrikaans/Lists/news/DispForm.aspx?ID=6889Graad 7-leerder wen nuwe hoërskooluniform in afvalherwinningsuitdagingWiida Fourie-Basson<p>​'n Graad 7-leerder van Kayamandi Primêr het vir hom 'n splinternuwe hoërskooluniform van De Jagers in Stellenbosch losgeslaan as wenner van 'n afvalherwinningsuitdaging in Enkanini.<br></p><p>Liyahluma Peteni (15) is een van 11 leerders wat aan die uitdaging deelgeneem het wat deel uitmaak van 'n omgewingsopvoedingsprojek, genaamd Iqhawe Yemvelo (Natuurheld). Hierdie projek bemagtig leerders van informele nedersettings om uitdagings wat te make het met water en afval in hull onmiddellike omgewings, te hanteer. Dit is die opvoedkundige arm van die Amanzi Yimpilo (Water is Gesondheid) projek, 'n gesamentlike poging tussen die Universiteit Stellenbosch Waterinstituut (SUWI) wat daarop gemik is om munisipale water-, afval- en sanitasiedienste in Enkanini te verbeter. </p><p>Dr Leanne Seeliger, senior navorser by SUWI en projekleier, sê hulle wil graag hê dat 'n uniform-in-ruil-vir-herwinbare-afval-inisiatief, 'n program sal word wat deur individuele skole in Kayamandi aangeneem word: “Ons wil potensiële borge aanmoedig om aan boord te kom sodat herwinbare afval 'n kommoditeit kan word wat gesinne kan gebruik om skooluniforms mee te koop. Dit sal nie slegs die ouers help nie, maar ook bydra tot skoner strate en riviere in die gebied."</p><p>Afhangend van hoeveel herwinbare afval hulle bymekaargemaak het, het die ander leerders items soos skoolskoene, skoolhemde of -broeke ontvang, wat ook deur De Jagers geborg is. </p><p>Mnr Devon Strauss, bestuurder van De Jagers se Stellenbosch-tak, sê hulle is bly dat hulle 'n verdienstelike inisiatief op so 'n wyse 'n hupstoot kon gee. </p><p>Die jong leerder se ma, me Ntombesizwe Peteni, sê sy is baie trots op haar seun, want hy het selfs rommel by die rivier en in die bosse bymekaar gemaak om te verseker dat hy meer as die ander kon inhandig.</p><p>Mnr Saliem Haider, bestuurder van die afdeling vir vaste afval van die Stellenbosch Munisipaliteit, het die leerders gelukgewens en De Jagers bedank vir hulle ruim bydrae.</p><p>Mnr Lwando Bottomane, 'n afvalentrepreneur van Kayamandi en lid van die Amanzi Yimpilo- span, sê méér afval kan herwin word indien hulle toegang tot gepaste houers by die plaaslike skole sou kon hê. </p><p>Vir meer inligting, of indien jy betrokke wil raak by die afvalherwinningsinisiatief, kontak mnr Bottomane by 060 407 9676 of <a href="mailto:lbhobhoyi@gmail.com">lbhobhoyi@gmail.com</a></p><p><strong>Op die foto: </strong>Liyahluma Peteni (15), 'n graad 7-leerder van Kayamandi Primêr het hierdie week sy hoërskooluniform van De Jagers in Stellenbosch ontvang, nadat hy die wenner was van die afvalherwinningsuitdaging in Enkanini. Op die foto van links na regs is: me Ntombesizwe Peteni en haar seun, Liyahluma Peteni, saam met dr Leanne Seeliger (SUWI). Agter is mnr Lwando Bottomane en me Nasiphi Mgqwetno (Amanzi Yimpile), mnr Saliem Haider (Stellenbosch Munisipaliteit) en mnr Divan Strauss (De Jagers). <em>Foto: Wiida Basson​</em></p>
Prof Piet Steyn ontvanger van Marloth-medaljehttp://www.sun.ac.za/afrikaans/Lists/news/DispForm.aspx?ID=6880Prof Piet Steyn ontvanger van Marloth-medaljeMedia & Communication, Faculty of Science<p>Prof Piet Steyn, emeritus-professor in organiese chemie en voormalige senior direkteur van navorsing by die Universiteit Stellenbosch (US), is die ontvanger van die Royal Society of South Africa's (RSSAf) se Marloth-medalje vir 2020, in erkenning van “ 'n hoogs uitsonderlike loopbaan in die bevordering van sy vakgebied, organiese chemie, in diens van die wetenskap en die mensdom".<br></p><p>Volgens 'n mediavrystelling van die RSSAf, is Prof Steyn se bydrae tot die veld van biologies aktiewe natuurlike produkte, hoofsaaklik mikotoksiene en sekere toksiene afkomstig van plante, legendaries. Gedurende sy navorsingsloopbaan by die WNNR, die Noordwes-Universiteit en die US,  het hy 'n betekenisvolle bydrae gelewer tot die isolering, karakteriserting, biosintese, afbreking  en analise van verskeie van hierdie toksiene wat natuurlik in die omgewing voorkom. </p><p>Mikotoksiene hou 'n enorme groot bedreiging vir internasionale handel in, met 'n geskatte  60% van Afrika se graanvoorraad wat potensieel die gevaar loop van fungibesmetting en die vorming van mikotoksiene. Die VSA se graanindustrie se geraamde verlies wat jaarliks aan mikotoksienbesmetting tegeskryf kan word, beloop ongeveer 2 biljoen dollar.  </p><p>Prof Steyn se navorsing het hom as internasionele leier op hierdie vakgebied onderskei, en in 2004 is hy deur die Centraalbureau voor Schimmelcultures in Nederland vereer vir sy navorsing oor okratoksien A, deurdat 'n hoogs toksiese stam na hom vernoem is, naamlik <em>Aspergillus steynii</em>. In 1973 is hy as lid van die Internasionale Unie vir Suiwer en Toegepaste Chemie (bekend as IUPAC) se Kommissie vir Voedselkontaminante aangewys, en in 2002 het hy die eerste wetenskaplike uit Afrika geword  wat verkies is tot President van  die IUPAC. Sy internasionale navorsingstatus en statuur het ook bygedra tot sy verkiesing as president van die Internasionale Vereniging vir Graanwetenskap en -tegnologie (bekend as ICC) en dienstydperke in die wetenskapsadviesrade van verskeie wetenskapstydskrifte. In 1993 het die ICC hom vir sy leierskapsrol in die wetenskap vereer deur die gesogte Friedrich Schweitzer Medalje aan hom toe te ken.</p><p>In 2011 het hy die prestigeryke Nasionale Orde van Mapungubwe ontvang ter erkenning van sy bydrae tot die chemie en biosintese van mikotoksiene.</p><p><strong>Meer oor Prof Steyn se loopbaan</strong></p><p>Prof Steyn is in 1940 in Vryburg, Noordwesprovinsie gebore. In 1959 het hy by die Universiteit Stellenbosch (US) vir 'n BSc ingeskryf en in 1963 het hy sy MSc-graad in organiese chemie (<em>cum laude</em>) onder studieleiding van Prof Chris Garbers verwerf. Prof Garbers was vanaf 1958-1978 professor in organiese chemie by die US en later president van die WNNR (1980-1990). Prof Steyn het die grootste gedeelte van sy loopbaan (1964-1993) by die WNNR gewerk waar hy die stigtersdirekteur van Foodtek was, wat tans as die afdeling van Biowetenskappe bekend staan. Na die tydperk 1993-1999 as professor in Chemie by die Noordwes-Universiteit, was hy vanaf 1999-2008 as direkteur en later as senior direkteur navorsing, aan die US verbonde. Gedurende hierdie tyd was hy nou betrokke by die vestiging en ontwikkeling van die Sentrale Analitiese Fasiliteite (SAF) by die US. Hy is getroud met 'n medechemiestudent, Margot Steyn, en hulle het drie kinders en vyf kleinkinders.<br></p><p><strong>Meer oor die Marloth-medalje</strong></p><p>Hierdie medalje is ter nagedagtenis van die chemikus en plantkundige Professor Hermann Wilhelm Rudolf Marloth (1855-1931), sowel as sy seun, Dr Raimund Hilmar Marloth, wat 'n passie vir pomologie gehad het – die bestudering van vrugte en die verbouing daarvan. Beide pa (1908) en seun (1957) was genote van die Royal Society en hul nalatenskap leef voort in hul erflatings aan die RSSAf.<br></p>
Navorsers ondersoek lewe in die 'risosfeer' van plantehttp://www.sun.ac.za/afrikaans/Lists/news/DispForm.aspx?ID=6881Navorsers ondersoek lewe in die 'risosfeer' van planteDane McDonald, FBIP<p>​​'n Groep navorsers, onder leiding van die Universiteit Stellenbosch se Prof Karin Jacobs, gaan lewe in die 'risosfeer' van 'n aantal belangrike landbougewasse ondersoek as deel van 'n grootskaalse projek wat deur die Foundational Biodiversity Information Programme (FBIP) gefinansier word.</p><p>Lees die volledige artikel op die FBIP se webwerf - ​<a href="http://fbip.co.za/2019/11/27/researchers-to-uncover-intricacies-of-life-in-the-rhizosphere/">http://fbip.co.za/2019/11/27/researchers-to-uncover-intricacies-of-life-in-the-rhizosphere/</a><br><br></p>
Wenner van Dekaansmedalje glo in vasberadenheid en konstante harde werkhttp://www.sun.ac.za/afrikaans/Lists/news/DispForm.aspx?ID=6876Wenner van Dekaansmedalje glo in vasberadenheid en konstante harde werkMedia & Communication, Faculty of Science<p>Matthew Greenwood, 'n nagraadse student in genetika, is die ontvanger van die Fakulteit Natuurwetenskappe se Dekaansmedalje vir volgehoue, uitstekende akademiese prestasie.  <br></p><p>Hierdie silwer medalje word jaarliks toegeken aan 'n honneurstudent wat die hoogste gemiddelde persentasie behaal het oor die verloop van die BSc-, sowel as die Honneurs BSc-programme.  Greenwood het beide bogenoemde grade met onderskeiding behaal en is tans besig met sy MSc in genetika.  </p><p>Greenwood, 'n oudleerder van Cannons Creek Independent School in Pinelands, Kaapstad, sê hy het reeds as tienjarige sy hart op wetenskapstudies gesit: “My ouer suster se vriend, wat op daardie stadium besig was met sy PhD in Mikrobiologie, het my aan 'n paar basiese wetenskapsfeite en wetenskaplike konsepte bekendgestel. Ek was onmiddellik geïnteresseerd."</p><p>Sy groot deurbraak het in graad 3 gekom toe sy ma, Miranda Greenwood, hom gehelp het om by verskeie skole vir beurse aansoek te doen. Sy aansoek by Cannons Creek Independent School was suksesvol en hy het gekies om die res van sy skoolloopbaan daar te voltooi. Ten spyte daarvan dat die familie baie rondgetrek het - van Kraaifontein na Thornton en later Athlone - het hy in 2014 gematrikuleer en het hy 'n beurs gekry om by die Universiteit Stellenbosch te kom studeer.</p><p>Volgens Greenwood het sy eerste jaar op universiteit nie net klopdisselboom verloop nie: “Ek het my eerste Fisika 114 tutoriaal gesak, sowel as my Fisika 114 se vroeë assesseringstoets! Ek kan goed onthou dat ek dit selfs oorweeg het om van graadprogram te verander net voor die sperdatum vir veranderings. Op die oud end het ek besluit om vas te byt. Ek het gevra vir hulp en begin om meer ure aan Fisika te bestee. Dit was eintlik eenvoudig – ek het besef dat universiteitsukses vasberadenheid en konstante harde werk van my gaan vereis." </p><p>As voorgraadse BSc-student het hy ook gesukkel met die konsep van nagraadse studies: “Ek dink nie voorgraadse studente verstaan wat dit beteken om oor te gaan tot nagraadse studies nie. En omdat jy dít nie verstaan nie, bevraagteken jy die waarde van die verwerwing van 'n 'gewone' graad.  </p><p>“Wanneer jy verstaan hoekom jy sekere vakke moet afhandel, kan dit jou baie help om interne motiveringsvaardighede te ontwikkel. Om uiteindelik hierdie begrip te ontwikkel, is <em>job shadowing</em> en internskappe van onskatbare waarde. Jy moet egter ook oplees en toekomstige beroepsmoontlikhede en geleenhede vir nagraadse studies ondersoek. </p><p>“'n Ondersteuningsnetwerk van vriende met soortgelyke akademiese doelwitte kan ook wondere vir jou produktiwiteit verrig," voeg hy by.  </p><p>As 'n MSc- student in genetika, is hy tans besig om nuwe velde soos data-analise te verken: “Ek vind dat die interpretasie van bestaande data baie interessanter is as om die data self te versamel of te genereer!</p><p>Hy beplan om sy MSc-graad in Desember 2020 te verwerf en sal dit graag wil opvolg met 'n PhD in genetika in Swede of Switserland.<br></p><p><em>Foto: Stefan Els</em></p>
Eersteklasnavorsing moontlik by nuwe beeldingsnavorsingsfasiliteithttp://www.sun.ac.za/afrikaans/Lists/news/DispForm.aspx?ID=6863Eersteklasnavorsing moontlik by nuwe beeldingsnavorsingsfasiliteitElbie Els & Wilma Stassen<h4>"Kom ons vier innovasie, kundigheid en die vind van Afrika-oplossings vir Afrika."</h4><p style="text-align:left;">Hierdie gelukwense kom van Dr Beth Engelbrecht, Hoof van die Departement van Gesondheid in die Wes-Kaap, tydens die bekendstelling van 'n moderne beeldingsnavorsingsfasiliteit wat verlede week sy deure by die Tygerberg-hospitaal geopen het.</p><p style="text-align:left;">Die Kerngeneeskunde-navorsingsinisiatief (NuMeRI) Nodus vir Infeksiebeelding (NII) is Suid-Afrika se eerste positron-emissie-tomografie/rekenaar-tomografie (PET/CT) fasiliteit wat toegewy is aan kliniese navorsing. Dit het een van die mees gevorderde PET/CT-stelsels wat tans in die wêreld beskikbaar is, 'n Philips Vereos PET/CT - slegs die tweede van sy soort wat in die Suidelike Halfrond geïnstalleer is.</p><p style="text-align:left;"><img class="ms-rtePosition-1" src="/english/faculty/science/CAF/Documents/Photo%2001%20kleiner.jpg" alt="" style="margin:5px;width:450px;height:301px;" />"Ons is baie gelukkig om die gasheer te wees van een van die Departement van Wetenskap en Innovasie se Sentrums vir Uitnemendheid in Tuberkulose-navorsing, en deur hierdie spesifieke nodus van NuMeRI kan ons baie navorsing doen om ons nader aan die uitwissing van die siekte te bring," het Prof Eugene Cloete, Universiteit Stellenbosch se Viserektor: Navorsing, Innovasie en Nagraadse Studies, tydens die bekendstelling gesê.</p><p style="text-align:left;">Die NuMeRI NII vorm deel van die <em>South African Research Infrastructure Roadmap</em> (SARIR). Die Nodus word bestuur deur die Sentrale Analitiese Fasiliteite van Universiteit Stellenbosch en is by die Tygerberg-hospitaal in Kaapstad geleë. Dit word befonds deur die Departement van Wetenskap en Innovasie, Universiteit Stellenbosch en die Bill en Melinda Gates-stigting.</p><p style="text-align:left;">"Gegewe die hoë voorkoms van tuberkulose in die Wes-Kaap, wil die fasiliteit navorsing gebruik om nuwe oplossings te vind om hierdie siektelas op te los," sê dr Daniel Adams, Hoofdirekteur: Basiese Wetenskappe en Infrastruktuur by die Departement van Wetenskap en Innovasie (en waarnemende Adjunk-Direkteur-Generaal). “Die teenwoordigheid van die fasiliteit moet die lewens van mense in die Wes-Kaap raak en bydra tot die verbetering van die lewensgehalte van mense in die land."</p><p style="text-align:left;">Dr Alex Doruyter, Direkteur en Personeelwetenskaplike van die NuMeRI NII, het gesê dat “PET/CT baie geskik is vir navorsing om die siektes wat ons samelewing pla, te bestudeer. Dit sluit in aansteeklike siektes soos MIV en TB, maar ook kwaadaardige siektes soos bors-, long-, serviks- en prostaatkanker; neurodegeneratiewe siektes soos Alzheimer, Parkinson-siekte en traumatiese breinbesering; psigiatriese siektes soos depressie en angs; en hartsiektes soos koronêre arteriesiekte." PET-CT is 'n beeldtegniek wat nie-indringende, noukeurige beelding van biologiese prosesse moontlik maak deur die gebruik van radioaktiewe molekules van belang (radiofarmaseutika); tesame met die anatomiese detail van konvensionele CT-skandering. "Dit stel navorsers in staat om geselekteerde biologiese prosesse met 'n hoë mate van akkuraatheid te visualiseer en te kwantifiseer," het Doruyter gesê.</p><p style="text-align:left;">Die NII bevat 'n volledig toegeruste radio-farmaseutiese laboratorium met onder andere warm en koue laboratoriums en ʼn kwaliteitskontrole-area onder toesig van 'n gespesialiseerde radio-apteker. Hierdie komponent van die fasiliteit verseker dat die inspuit van <em>radiotracers</em> van hoë gehalte en veilig is; maak voorsiening vir radio-etikettering; en is betrokke by die <em>de-novo</em> sintese van nuwe kandidaatmolekules.</p><p style="text-align:left;">Alhoewel PET-CT al 'n geruime tyd in die Wes-Kaap beskikbaar is, moes navorsers meeding met die hoofmandaat van hierdie skandeerders, wat kliniese diensverskaffing is. “Daar was tot dusver nog nie veel toegang vir navorsers nie. Die kombinasie van die wêreld se enigste werklike digitale PET-CT-skandeerder, gekombineer met ons radiofarmasie-fasiliteite en navorsingskundigheid, bied navorsers 'n gulde geleentheid om eersteklasnavorsing uit te voer," het Doruyter gesê.</p><p style="text-align:left;"><strong>Fotobyskrifte:</strong></p><p style="text-align:left;">Hooffoto:</p><p style="text-align:left;">Van links na regs: Dr Daniel Adams, Dr Beth Engelbrecht en Prof Eugene Cloete by die PET/CT skandeerder.</p><p style="text-align:left;">NuMeRI:</p><p style="text-align:left;">Van links na regs: Dr Dimitri Erasmus, Prof Eugene Cloete, Prof Gary Stevens, Dr Daniel Adams, Dr Beth Engelbrecht, Dr Alex Doruyter, Prof Jimmy Volmink, Mr Charles Mokonoto en Prof Nico Gey van Pittius.</p><p style="text-align:left;">Foto's deur Stefan Els</p>
Vier maklike maniere om diabetes af te weer http://www.sun.ac.za/afrikaans/Lists/news/DispForm.aspx?ID=6854Vier maklike maniere om diabetes af te weer Faadiel Essop<p>​Donderdag (14 November) is <span style="text-align:justify;">Wêrelddiabetesdag</span>. In n meningsartikel vir <em>News24</em>, wys Prof Faadiel Essop <span style="text-align:justify;">van die Sentrum vir Kardiometaboliese Navorsing in Afrika aan die Universiteit Stellenbosch op vier maniere hoe mense hulself en hul families kan help om diabetes af te weer.</span><br></p><ul style="text-align:justify;"><li>Lees die artikel hier onder of klik <a href="https://www.health24.com/Medical/Diabetes/About-diabetes/opinion-four-easy-ways-to-keep-diabetes-at-bay-20191111"><strong class="ms-rteThemeForeColor-5-0">hier </strong></a>vir die gepubliseerde weergawe.</li></ul><p style="text-align:justify;">Daar is tans sowat 425 miljoen mense wêreldwyd wat met diabetes saamleef, en hierdie getal sal na raming teen 2045 tot 629 miljoen styg. Volgens navorsing word die voorkoms van diabetes in Suid-Afrika rondom 5,6% geskat, maar hierdie persentasie is waarskynlik baie hoër weens die groot aantal mense wat tans ongediagnoseerd is. Ons dra as land swaar aan die las van hierdie uitmergelende siekte wat blindheid, amputasie, hartsiekte, nierversaking en vroeë dood kan veroorsaak. </p><p style="text-align:justify;">Aangesien diabetes nie diskrimineer nie, is dit belangrik dat individue en gesinne hulself met kennis bewapen oor hoe om dit voorkom en te bestuur. 'n Baie gepaste tyd om hiermee te begin is op Wêrelddiabetesdag, wat jaarliks op 14 November gehou word. Dié dag is in 1991 deur die Internasionale Diabetesfederasie (IDF) en die Wêreldgesondheidsorganisasie van stapel gestuur in reaksie op die toenemende bedreiging wat diabetes vir die wêreld inhou. <br></p><p style="text-align:justify;">Vanjaar se tema vir Wêrelddiabetesdag is “Beskerm jou gesin", wat volgens die IDF mense bewus moet maak van die uitwerking wat diabetes op die gesin het en om die rol wat die gesin in die bestuur, sorg, voorkoming en opvoeding oor die toestand speel, te bevorder. Dit hoef nie 'n skrikwekkende taak te wees om jou gesin teen diabetes te beskerm nie. Daar is vier redelik maklike stappe wat mense kan toepas om te help om hul gesin teen die aanvang van diabetes te beskerm en ook om diegene wat reeds deur hierdie siekte geraak word, te help.<br></p><p style="text-align:justify;">'n Baie belangrike eerste stap is om jou te laat toets. Statistieke van die IDF toon dat 'n beduidende aantal mense wat eintlik diabeties is, nog nie gediagnoseer is nie. 'n Studie wat byvoorbeeld in 2012 in Bellville gedoen is, het getoon dat 56% van diegene wat deur die navorsers met diabetes gediagnoseer is, onbewus van hul toestand was. Dit is dus noodsaaklik om vir diabetes getoets te word, want dit kan ernstige nagevolge vir die gesondheid en welstand van mense wat dit nie doen nie, inhou. 'n Maklike aanlyn <a href="https://www.idf.org/type-2-diabetes-risk-assessment/" style="text-decoration:underline;"><span class="ms-rteThemeForeColor-5-0" style="text-decoration:underline;"><strong>selfassessering vir diabetes</strong></span></a> is voldoende hiervoor. Kennis oor die gevaartekens van diabetes, byvoorbeeld uitermatige dors, gereelde urinering en 'n dooie gevoel in die hande en voete, is ook nuttig en insiggewend om dan mediese hulp te kry. </p><p style="text-align:justify;">Tweedens moet 'n ondersteuningskultuur binne gesinne en gemeenskappe gekweek word. Navorsing toon dat goeie ondersteuning deur familielede of lewensmaats 'n belangrik rol binne hierdie konteks speel. Hierdie tipe ondersteuning kan nuttig wees vir beide die voorkoming van die siekte en vir familielede wat reeds met diabetes gediagnoseer is. In laasgenoemde geval kan familie mense help om hul voorgeskrewe medikasie korrek te gebruik; hulle kan help waar daar geestesgesondheidskomplikasies soos depressie voorkom en ook met die aanleer van aangepaste leefstylkeuses (soos dieet en fisieke oefening) en die inwerkingstelling hiervan op die lange duur. <br></p><p style="text-align:justify;">Derdens moet gepaste leefstylaanpassings toegepas word. Die aanvang van diabetes is 'n ingewikkelde proses waar daar 'n kruising tussen gene en leefstylkeuses is. Ons weet dat swak eetgewoontes en 'n passiewe leefstyl met die aanvang van diabetes en hartsiektes verbind word. Onlangse data toon egter dat sogenaamde epigenetiese veranderinge – stabiele veranderinge op die genetiese vlak sonder om die genetiese volgorde te verander – ook 'n sleutelrol in die aanvang van diabetes speel. In hierdie geval kan die uitwerking van omgewingsfaktore verder as die individu strek en na jou kinders, kleinkinders en toekomstige geslagte oorgedra word. Dit kan byvoorbeeld beteken dat 'n swanger vrou se gedrags- en leefstylverwante keuses soos rook, substansiemisbruik en wanvoeding epigenetiese veranderinge in die fetus tot gevolg kan hê wat die pasgeborene die risiko kan laat loop om in die toekoms diabetes en hartsiektes te ontwikkel. Nog 'n groter onus as ooit tevore rus dus nou op individue en gesinne om gesonder leefstylkeuses uit te oefen. <br></p><p style="text-align:justify;">Aangesien navorsing aandui dat dit moeilik is om op die lange duur met leefstylverwante veranderinge vol te hou, is dit beter om met kleiner, hanteerbare veranderinge te begin. Mense moet eerder beplan om veranderinge aan hul leefstyl as deel van 'n aangepaste daaglikse roetine aan te bring, en dan vandaar hierop voor te bou. Daar is 'n magdom diëte en leefstylaanpassings aanlyn beskikbaar wat dikwels tot swak keuses lei, aangesien hierdie opsies nie noodwendig altyd aan gestrenge wetenskaplike toetsing en/of kliniese toetse onderwerp was nie. Dit is dus noodsaaklik dat mense hul dokter spreek en slegs gesaghebbende aanlyn bronne raadpleeg om oor 'n spesifieke leefstylaanpassing te besluit. 'n Nuttige vertrekpunt sal byvoorbeeld die hoogaangeskrewe <a href="https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/diabetes/in-depth/diabetes-diet/art-20044295" style="text-decoration:underline;"><span class="ms-rteThemeForeColor-5-0" style="text-decoration:underline;"><strong>Mayo Clinic</strong></span></a><span class="ms-rteThemeForeColor-5-0" style="text-decoration:underline;"> </span>wees wat aanbeveel dat mense gesonde koolhidrate, veselryke kossoorte, vis en “goeie" vette eet en versadigde en transvette, cholesterol en natrium (sout) vermy.</p><p style="text-align:justify;">Mense moet ook bewus wees van versteekte suikers in verwerkte kosse, soos koeldrank en vrugtesap wat met suiker versoet word. Ons navorsingsgroep het onlangs die uitwerking van suikerversoete drankies op mense se gesondheid <a href="https://academic.oup.com/jes/article/1/11/1372/4587524"><span class="ms-rteThemeForeColor-5-0" style="text-decoration:underline;"><strong>beoordee</strong></span>l</a>. In sommige geval is bevind dat so min as twee suikerversoete drankies per week met 'n verhoogde risiko vir die aanvang van diabetes verbind kan word. Dit is belangrik om te onthou dat die daaglikse perk vir <a href="https://www.heart.org/en/healthy-living/healthy-eating/eat-smart/sugar/added-sugars" style="text-decoration:underline;"><span class="ms-rteThemeForeColor-5-0" style="text-decoration:underline;"><strong>suikerinname</strong></span></a>, soos bepaal deur die Amerikaanse Hartvereniging, nege teelepels per dag vir mans en ses teelepels per dag vir vroue is. Mense moet besef dat hulle deur net een gemiddelde blikkie suikerversoete koeldrank te drink, die daaglikse suikerperk oorskry. </p><p style="text-align:justify;">Laastens, maar beslis nie die minste nie, is dit belangrik dat ons opstaan en begin stap. Baie mense leef sittende leefstyle, wat beide die gebrek aan fisieke oefening en sit vir lang tye by die kantoor en in die verkeer of te veel tyd voor die rekenaar of televisie insluit. Hierdie tipe passiewe gedrag word met 'n verhoogde risiko vir die aanvang van diabetes verbind. 'n Maklike manier om van so 'n sittende leefstyl ontslae te raak, is om eerder te stap wanneer jy ook al kan. Klim byvoorbeeld eerder die trappe as om die hysbak te gebruik, gaan stap oor middagete, stap na nabygeleë vriende of familie of na die plaaslike winkel. As jy die meeste van jou dag op kantoor spandeer, probeer om gereelde pouses en/of kort wandelings te neem, en oorweeg ook 'n sit-staan-lessenaar. Dit kan die eerste stappe wees om jou en jou gesin teen diabetes te beskerm. <br></p><p style="text-align:justify;"><strong><em>​*Professor Faadiel Essop is die Direkteur van die Sentrum vir Kardiometaboliese Navorsing in Afrika aan die Universiteit Stellenbosch.</em></strong></p><p><br><br></p>
US vereer voorste postdoktorale navorsershttp://www.sun.ac.za/afrikaans/Lists/news/DispForm.aspx?ID=6845US vereer voorste postdoktorale navorsersCorporate Communication / Korporatiewe Kommunikasie [Alec Basson]<p>Die Universiteit Stellenbosch (US) spog met meer as 300 geregistreerde postdoktorale navorsingsgenote wat 'n betekenisvolle bydrae lewer tot die verwesenliking van die Universiteit se visie om Afrika se voorste navorsingsintensiewe universiteit word. <br></p><p>Die voorste 20 navorsingsgenote uit hierdie groep is onlangs by die US se jaarlikse Postdoktorale Navorsingsdag vereer. Hulle  het elkeen R10 000 en 'n sertifikaat ter erkenning vir hul uitmuntende navorsingsuitsette asook hul bydrae tot die akademiese omgewing deur studente-opleiding, voorleggings by konferensies en ander nie-akademiese pogings ontvang. </p><p>Die Postdoktorale Navorsingsdag wat in 2017 deur die Viserektor: Navorsing, Innovasie en Nagraadse Studies, prof Eugene Cloete, ingestel is en deur die US se Postdoktorale Vereniging en die Afdeling Navorsingsontwikkeling geborg word, verskaf aan postdoktorale genote 'n platform om hul navorsingsaktiwiteite ten toon te stel. <br></p><p>In reaksie op die toekennings, het Cloete gesê: “Die postdoktorale genote lewer 'n groot bydrae tot akademiese prestasie by die Universiteit. Hulle ondersteun studente en is die dryfkrag vir belangrike navorsing. Die genote wat hier vereer word, het meer as tien manuskripte die lig laat sien, was deel van samewerkende navorsingspanne, het groot navorsingsbeurse ontvang en is ook aktief by universiteits- en ander akademiese verenigings betrokke."<br></p><p>Hy het bygevoeg dat die US sy postdoktorale navorsers hoog aanslaan en die huidige kohort oor die volgende twee jaar tot 500 wil uitbrei, in ooreenstemming met die Universiteit se strategie en visie om wêreldwyd 'n invloed te hê.<br></p><p>Die postdoktorale genote wat by die Navorsingsdag vereer is, is (in alfabetiese volgorde):</p><p>Shameemah Abrahams (Biomediese Wetenskappe); Hayley Clements (Sentrum vir Komplekse Stelsels in Transisie); Rosemary Cripwell (Mikrobiologie); Anna Hartfort (Filosofie); Martin Heine (Gesondheid en Rehabilitasiewetenskappe); Heidi Hirsch (Plant- en Dierkunde); Marion Javal (Bewarkingsekologie); Tanya Kerr (Molekulêre Biologie en Menslike Genetika); Lizabé Lambrechts (Africa Open-instituut); Gina Leisching (Biomediese Wetenskappe); Mohsen Mandegari (Prosesingenieurswese); Jan-Lukas Menzel (Aardwetenskap); Corneile Minaar (Plant- en Dierkunde); Charissa Naidoo (Biomediese Wetenskappe); Mario Mairal Pisa (Plant- en Dierkunde); Julia Riley (Plant- en Dierkunde); Letitia Schoeman (Hortologie); Wendy Stone (US Waterinstituut); Alemayehu  Tsige (Hortologie) en Caitlin Uren (Biomediese Wetenskappe)</p><ul><li><strong>​​Foto</strong>: Sommige van die voorste postdoktorale genote by die Navorsingsdag. <strong>Fotograaf</strong>: Riana Coetsee</li></ul><p> <br></p><p><br></p>
Uitgestorwe spesie ná 200 jaar in die Winterhoekberge herontdekhttp://www.sun.ac.za/afrikaans/Lists/news/DispForm.aspx?ID=6813Uitgestorwe spesie ná 200 jaar in die Winterhoekberge herontdekWiida Fourie-Basson<p>Een van die eerste bekende spesies wat in die 1800s weens bosbou- en landboubedrywighede in die Wes-Kaap uitgesterf het, 'n soort fonteinbos van die ertjie-familie wat langs bergstrome in die Tulbagh-omgewing voorgekom het, is herontdek.<br></p><p><a href="https://plants.jstor.org/stable/10.5555/al.ap.specimen.sam0015569-0"><em>Psoralea cataracta</em></a> is deur Brian du Preez, 'n PhD-student in plantkunde, ontdek toe hy onlangs per ongeluk op 'n groep van die plante langs 'n voetpaadjie naby 'n rivier op 'n plaas in Tulbagh-distrik afgekom het.  </p><p>Tot op hede was <em>P. cataracta </em>slegs bekend as gevolg van 'n enkele spesimen wat in 1804 by Tulbagh Waterval gevind is. En in 2008, na vele vrugtelose soektogte, is dit amptelik in die <a href="http://redlist.sanbi.org/species.php?species=327-24">Rooi datalys van Suid-Afrikaanse plante</a> as “uitgestorwe" verklaar.</p><p>Hy het onmiddellik geweet watter vonds dit was, aangesien hy as vrywilliger reeds lid was van vorige soekpogings in die omgewing van Tulbagh Waterval saam met <a href="https://www.sanbi.org/biodiversity/building-knowledge/biodiversity-monitoring-assessment/custodians-of-rare-and-endangered-wildflowers-crew-programme/"><em>Custodians of Rare and Endangered Wildflowers</em></a> (ook bekend as CREW -'n organisasie wat hulle beywer vir die bewaring van skaars en bedreigde veldblomme). “Toe ek daardie delikate garingagtige blomstele sien, het ek gewéét dis <em>Psoralea</em> <em>cataracta</em>," vertel hy opgewonde.</p><p><a href="http://www.sophos.uk.com/charlesstirton.htm">Prof Charles Stirton</a> van die Verenigde Koningkryk, Du Preez se medepromotor en 'n internasionaal erkende spesialis van die genus <em>Psoralea,</em> het sedertdien bevestig dat hy inderdaad die lang verlore spesie wat in 1804 laas gesien is, herontdek het. </p><p>“Vir my is die uitstaande kenmerke die merkwaardige steunblaartjies, baie lang draadvormige steeltjies, en die unieke blomkleur. Dit is 'n baie belangrike vonds aangesien dit wys hoe die Kaap se bergagtige gebiede nog steeds relatief min nagevors is. Gegewe die feit dat baie van die Kaapse flora slegs ná brande opkom en 'n kort leeftyd het, én dat hierdie brande soms ongereeld voorkom, is die kans om op die regte tyd in die regte omgewing te wees, redelik skraal. Welgedaan met 'n wonderlike vonds, Brian," skryf hy in 'n e-pos uit die VK.</p><p>Mnr. Ismail Ebrahim, projekbestuurder van CREW, beaam dat dit 'n uitsonderlike vonds is: “Dit is werklik baie ongewoon om 'n spesie te vind wat al vir so lank as uitgesterf beskou is, iets wat vir donkiejare nie gesien is nie. En met Kaapse flora is dit self moeiliker, aangesien die meeste spesies beperk is tot 'n baie klein gebied en jy dit maklik kan mis as jy nie soms die spoor byster raak nie! Dit bewys net weer die waarde van regte outydse veldekskursie-plantkunde," voeg hy by. </p><p>Hierdie 26-jarige student het tot dusver reeds 'n reputasie opgebou as ontdekker van lang verlore spesies. In 2016 as honneurstudent in plantkunde aan die Universiteit Stellenbosch (US), het hy twee spesies van die ertjiefamilie - <em>Polhillia ignota</em> en <em>Aspalathus cordicarpa</em> - herontdek wat as uitgesterf beskou is en laas onderskeidelik in 1928 en die 1950s gesien is. Hierna het hy ook in 2017 sy MSc-graad aan die US behaal met navorsing oor <em>Polhillia.</em> </p><p>Vanjaar het hy reeds nuwe spesies van <em>Aspalathus</em> ingesamel wat op sandduine op die walle van die Rietrivier in the Swartruggensberge, noord van Ceres, groei. Hy is tans haastig om die spesie te beskryf, aangesien hierdie gebied van die Rietrivier geoormerk is vir boorduitbreiding. </p><p>“Ons kan slegs beskerm wat ons reeds beskryf het. Slegs spesies wat formeel beskryf is kan Rooidatalysstatus verkry, wat dit dan wetlik beskerm teen ontwikkeling, afhangend van die bewaringstatus," waarsku hy. </p><p>Daarom het Brian besluit om vir sy PhD-studies 'n hersiening van die genus <em>Indigofera</em> in die groter Kaapse Blommeryk, aan te pak. Hierdie diverse genus bestaan uit meer as 100 spesies in die streek, met ten minste 30 nuwe spesies wat wag om formeel beskryf te word. </p><p>Hierdie boorling van George het die afgelope ses maande reeds duisende kilometers in sy Nissan-bakkie afgelê. Die gebied wat hy gedek het strek vanaf die Richtersveld, reg deur tot by die Oos-Kaap en alles tussenin. In hierdie gebied het hy alreeds oor die 60 <em>Indigofera-</em>spesies versamel.</p><p>Volgende week gaan hy weer op 'n ekspedisie na die Tuinroete en die Oos-Kaap. September tot November is immers die piekblomtydperk van Suid-Afrikaanse plante en Brian is 'n plantkundige in murg en been. </p><p><strong>Op die foto's bo:</strong></p><p>Nadat<em> Psoralea cataracta</em> in 1804 laas gesien is, is dit deur Brian du Preez, 'n PhD-student in plantkunde aan die Universiteit Kaapstad herontdek toe hy per ongeluk op 'n groep plante langs 'n voetpaadjie naby 'n rivier op 'n plaas in Tulbagh in die Wes-Kaap, afgekom het . <em>Foto: Wiida Fourie</em></p><p>Die delikate blom en garingagtige blomstele van <em>Psoralea cataracta</em>, 'n tipe fonteinbos wat slegs naby bergstrome in die Tulbagh-streek van die Wes-Kaap voorkom en in 1804 laas waargeneem is. <em>Foto: Brian du Preez</em></p><p><strong>Media-onderhoude</strong></p><p>Brian du Preez<br></p><p>Sel: 072 553 1442</p><p>E-pos: <a href="mailto:brian.enviro@gmail.com">brian.enviro@gmail.com</a></p><p> </p><p>Ismail Ebrahim</p><p>Sel: 076 475 5321<br></p>
Is mikrobes dryfkrag vir biodiversiteit in die Kaapse Blommeryk?http://www.sun.ac.za/afrikaans/Lists/news/DispForm.aspx?ID=6804Is mikrobes dryfkrag vir biodiversiteit in die Kaapse Blommeryk?Wiida Fourie-Basson<p>Botaniste van die Universiteit Stellenbosch (US) glo hulle is een stappie nader daaraan om die geheime van die Kaapse Blommeryk se ongelooflike hoë vlakke van biodiversiteit te ontrafel.<br></p><p>Tans word die meeste van hierdie merkwaardige biodiversiteit toegeskryf aan die feit dat plante aangepas het om in ʼn verskeidenheid van mikro-niche omgewings te oorleef, meestal te danke aan 'n stabiele paleo-klimaat, 'n betroubare winter reënval, geografiese gradiënte en diverse grond tipes.</p><p>Nou het botaniste van die US se Departement Plant- en Dierkunde bewyse gevind dat die grootste Kaapse bolplant genus, <em>Oxalis</em> (beter bekend as die surinkie), 'n unieke verhouding met die bakteriële genus <em>Bacillus</em> gevorm het ten einde dit te help om stikstof uit die lug te fikseer en uitsonderlike ontkiemingstoertjies uit te voer.</p><p>Hulle kon boonop verder bewys dat die <em>Bacillus</em> bakterieë tot so mate in hierdie simbiotiese verhouding geïntegreer is, dat dit selfs vanaf die moederplant na die saad oorgeerf word.</p><p>Die resultate van dié studie is onlangs in die vaktydskrif <em>BMC Biology</em> gepubliseer, met die titel “Nitrogen-fixing bacteria and <em>Oxalis</em> – evidence for a vertically inherited bacterial symbiosis".</p><p>Prof Léanne Dreyer, ʼn leidinggewende spesialis op die gebief van Suider-Afrikaanse <em>Oxalis</em> by die US en een van die mede-outers, sê hul studie is die eerste verslag van so ʼn stelsel van vertikale oorerfing van endofiete bakterieë by bolplante.</p><p>Die Kaap is beroemd daarvoor dat dit oor die mees diverse versameling van bolplante ter wêreld beskik, 2 100 spesies in 20 families, maar wetenskaplikes is nog in die duister oor waar en hoe hierdie merkwaardige diversiteit vandaan gekom het. Die diversiteit is selfs nog meer merkwaardig indien ʼn mens in ag neem dat dit voorkom in ʼn omgewing met van die laagste vlakke van stikstof en fosfor ter wêreld.</p><p><strong>Hoe werk hierdie simbiotiese verhouding?</strong></p><p>Uit vorige navorsing het prof Dreyer se navorsingsgroep vasgestel dat 60% van <em>Oxalis</em> spesies weerspannige sade het. Dit beteken dat hulle dit nie kan bekostig om uit te droog nie, en dus onmiddellik ontkiem nadat dit afgewerp is.</p><p>Maar selfs meer uitsonderlik van dié spesies is die voorkoms van omgekeerde ontkieming, waar die saadblare en die eerste blaar binne die eerste 24 tot 48 uur ontvou, sonder enige ondersteuning van ʼn kiemworteltjie of wortels.</p><p>Dit was terwyl sy besig was om hierdie uitsonderlike ontkiemingsproses te verstaan, dat een van prof Dreyer se nagraadse studente, Dr Michelle Jooste, die voorkoms van ʼn hele versameling van bakterieë en fungi in die vegetatiewe en reproduktiewe organe van ses <em>Oxalis</em> spesies gevind het.</p><p>“Die bakterieë en fungi het voorgekom in die gomagtige slym wat aan die onderkant van weerstandige <em>Oxalis</em> saailinge vorm sodra die saad ontkiem.  Party van die bakterieë en fungi in die slym was afkomstig vanuit die omringende grond, terwyl die res via oorerwing deur die saad self voorsien is," verduidelik Jooste.</p><p>Hierdie bakterieë word binne die plant liggaam gehuisves, heel waarskynlik binne in spesiale strukturele openings wat oksalaat huisves – ʼn organiese suur wat deur alle plante geproduseer word as ʼn neweproduk van fotosintese. Nege van die bakteriële spesies wat alomteenwoordig was, was van die genus <em>Bacillus</em>, en drie van dié spesies beskik oor die vermoë om oksalaat as hul enigste en voorkeur bron van koolstof te gebruik.<br></p><p>“Ons vermoed hierdie ongewone verhoudig moes oor miljoene jare ontwikkel het, en <em>Oxalis</em> daartoe in staat gestel het om die meeste te maak van ʼn baie voorspelbare winter reënvalseisoen: dus net genoeg tyd om genoeg groei bogronds te vorm ten einde ook ʼn bol ondergronds te vorm sodat dit tot die volgende winter se eerste reëns kan oorleef. Voorwaar ʼn hele arsenaal van voortplantingstegnieke!" verduidelik Dreyer. </p><p>Maar daar is nog steeds meer vrae as antwoorde in dié verhaal.</p><p>Hoe die slym vorm en waaruit dit bestaan, is die fokus van ʼn huidige studie, terwyl nog ʼn nagraadse student besig is om mikroskopiese tegnieke te verfyn ten einde vas te stel of hierdie endofiete bakterieë gewis voorkom in die ongewone openings wat so kenmerkend is van die meeste weerstandige <em>Oxalis</em> spesies. Die uitsonderlike vinnige wyse van bolvorming word ook ondersoek.</p><p>“In vergelyking met ander Meditereense omgewings is die Kaapse Blommeryk se biodiversiteit voorwaar onvergelykbaar. Maar die presiese redes daarvoor is nog steeds een van die groot geheime wat botaniste probeer ontrafel," sluit sy af.</p><ul><li>Die artikel “<a href="https://bmcplantbiol.biomedcentral.com/articles/10.1186/s12870-019-2049-7">Nitrogen-fixing bacteria and <em>Oxalis</em> – evidence for a vertically inherited bacterial symbiosis</a>" is in Oktober 2019 in die vaktydskrif <em>BMC Plant Biology</em> gepubliseer. Die navorsers betrokke is Dr Michelle Jooste, Dr Francois Roets, Prof Guy Midgley en Prof Léanne Dreyer van die Universiteit Stellenbosch, en Dr Kenneth Oberlander van die Universiteit van Pretoria.</li><li>Die navorsing is finansieel ondersteun deur die Nasionale Navorsingstigting (NSS) se Doktorale Program vir Skaars Vaardighede en 'n “Blue Skies" navorsingstoekenning, ook van die NSS.​​<br></li></ul><p>Op die foto's bo, links, <em>Oxalis hirta</em> het oor miljoene jare 'n simbiotiese verhouding met bakterieë van die genus <em>Bacillus</em> ontwikkel, tot só mate dat die bakterieë vanaf die moederplant na die sade oorgedra word. Links, 'n mikroskopiese beeld van oksalaat kristalle binne die strukture van die plant. <em>Foto's: Léanne Dreyer en </em><em>Michelle Jooste</em></p><p><strong>Media onderhoude</strong></p><p>Prof Léanne Dreyer</p><p>Departement Plant- en Dierkunde, Universiteit Stellenbosch</p><p>Tel: +27 _21 808 </p><p>E-pos: <a href="mailto:ld@sun.ac.za">ld@sun.ac.za</a></p><p> </p><p>Dr Michelle Jooste</p><p>Tel: +27_79 219 7943</p><p>E-pos: <a href="mailto:mich.jooste.m@gmail.com">mich.jooste.m@gmail.com</a> </p><p><br></p>
US bied opwinde nuwe interdissiplinêre studie-opsies in die natuurwetenskappe http://www.sun.ac.za/afrikaans/Lists/news/DispForm.aspx?ID=6793US bied opwinde nuwe interdissiplinêre studie-opsies in die natuurwetenskappe Media & Communication, Faculty of Science<p>Die Fakulteit Natuurwetenskappe by die Universiteit Stellenbosch het sy akademiese aanbod uitgebrei, wat vanaf 2020 ook 'n meer interdissiplinêre benadering insluit, gemik op studente wat wil spesialiseer in die velde van medisinale chemie, bioinformatika en berekeningsbiologie, en biomediese ingenieurswese.<br></p><p>Hierdie interdissiplinê BSc-graad stel jou in staat om 'n meer  buigsame kombinasie van verskillende velde, soos chemie gekombineer met fisiologiese wetenskappe; wiskunde en rekenaarwetenskap in kombinasie met die fisiologiese wetenskappe; of rekenaarwetenskap gekombineer met wiskunde, statistiek, biochemie en genetika, te neem.</p><p>“Dit beteken dat ons 'n student kan akkommodeer wat belangstel in genetika, maar ook in wiskunde en rekenaarwetenskap, of iemand met 'n sterk belangstelling in wiskunde, sowel as biologie. Ons bied studente dus die geleentheid om hulle belangstellings in die wiskundige, die biologiese en die fisiese wetenskappe te kombineer. Terselfdertyd berei ons hulle voor vir nuwe velde wat die integrasie van kennis en vaardighede uit verskeie studievelde vereis," verduidelik Prof Ingrid Rewitzky, hoof van die Departement Wiskundige Wetenskappe en Visedekaan: Onderrig en Leer in die Fakulteit Natuurwetenskappe. </p><h3>Toegepaste Medisinale Chemie-kurrikulum</h3><p>Met hierdie kurrikulum bied die Departement Fisiologiese Wetenskappe en die Departement Chemie en Polimerwetenskap 'n breë, multidissiplinêre agtergrond in chemie én fisiologie om studente voor te berei vir loopbane in die mediese, farmaseutiese en verwante gesondheidsberoepe.</p><p>Prof Anna-Mart Engelbrecht van die Departement Fisiologiese Wetenskappe, sê studente sal blootgestel word aan onderwerpe soos die chemiese sintese van middels, fisiologie, sowel as die patofisiologiese basis van siektes. In die derdejaar sal studente ook bekendgestel word aan 'n module in die wetlike aspekte van patentereg en innovasiebestuur. 'n Module in plantkunde sal hulle die agtergrond bied om die diversiteit van plantvorme en -funksie op 'n plaaslike en globale skaal te verstaan.</p><p>“Hierdie kennis kan gebruik word vir die volhoubare geneesmiddelontwikkeling uit plantekstrak, nuwe prosesse van plantekstraksie, sowel as die gebruik daarvan. Daarom is dit belangrik dat studente ook kennis moet hê van die wetlike aspekte van innovasiebeskerming en -bestuur wanneer nuwe middels ontwikkel word," verduidelik sy.</p><p>Prof Willem van Otterlo en Dr Catherine Kaschula van die Departement Chemie en Polimeerwetenskap beklemtoon die feit dat hierdie kurrikulum studente die sterk chemiese agtergrond sal verskaf wat nodig is om met die fisiologiese wetenskappe op 'n toepassingsvlak te kan omgaan, waarna hulle die opsie het om moontlik hulle studies voort te sit met honneursprogramme in chemie of fisiologie.</p><h3>Bioinformatika en Berekeningsbiologie-kurrikulum</h3><p>Hierdie kurrikulum verskaf omvattende opleiding in rekenaarwetenskap, wiskunde, statistiek, biochemie en genetika. Studente wat dit volg, sal 'n diepgaande begrip hê van biologie, met die analitiese vaardigheid wat wiskunde en statistiek bied, wat hulle in staat sal stel om sagtewarehulpmiddels te gebruik of te ontwikkel deur hulle rekenaarwetenskapvaardighede te gebruik.</p><p>Prof Hugh Patterton, direkteur van die Sentrum vir Bioinformatika en Berekeningsbiologie (<em>CBCB</em>)  by die US, sê studente sal ook groot biologiese datastelle effektief kan gebruik en analiseer, en nuwe insigte uit die data verkry. “Bioinformatika en berekeningsbiologie is gespesialiseerde velde in datawetenskap, waar enorme biologiese datastelle - gegenereer deur middel van moderne tegnologieë - gebruik word om lewende organismes op 'n vlak van uiterste detail te verstaan. Dit verskaf insig in die chemie en prosesse wat 'n lewende organisme definieer, die verhouding tussen organismes en die evolusie van lewe, en word gebruik om fundamentele vrae in biologie te beantwoord," verduidelik Patterton.</p><p>Op 'n nagraadse vlak kan geselekteerde studente 'n honneursprogram in bioinformatika en berekeningsbiologie volg, of, met die volg van addisionele voorgraadse modules, honneursprogramme in biochemie, rekenaarwetenskap of genetika. Die <em>CBCB</em> sal ook 'n MSc- en PhD-graad in bioinformatika en berekeningsbiologie aanbied.  </p><h3>Biomediese Wiskundige Wetenskappe-kurrikulum</h3><p>Biomediese ingenieurswese gaan oor die toepassing van ingenieursbeginsels op biologie en geneeskunde ten einde gesondheidsorgprobleme op te los, en word tans beskou as een van die snel groeiendste werksmarkte ter wêreld. </p><p>Die Biomediese Wiskundige Wetenskappe-kurrikulum sal studente voorgraads blootstel aan die velde van wiskunde, rekenaarwetenskap en fisiologie. Dit kan lei tot 'n honneursprogram in fisiologie of wiskunde, of 'n nagraadse diploma en later 'n MSc in biomediese ingenieurswese in die Fakulteit Ingenieurswese.<br></p><p>*Vir meer inligting oor enige van hierdie nuwe aanbiedings, kontak Prof Rewitzky by 021 808 3289 of rewitzky@sun.ac.za<br></p>