Kies jou taal: Engels Afrikaans

Nuus

​​​​​​​

​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​ Nuus Gebeure
​​

 

 

SciMathUS help studente hulle drome verwesenlikhttps://www.sun.ac.za/afrikaans/Lists/news/DispForm.aspx?ID=5772SciMathUS help studente hulle drome verwesenlik<p>​</p><p>'n Bekende Confucius-aanhaling lui: “Kies 'n loopbaan wat jy geniet, dan sal jy nie 'n dag in jou lewe hoef te werk nie." Vir die studente in die Universiteit Stellenbosch se program SciMathUS (“Science and Mathematics at Stellenbosch University") het hierdie woorde spesiale betekenis.</p><p>Die program bied SciMathUS-studente nie net 'n tweede kans op toelating tot universiteitstudie nie. Hulle kry ook die geleentheid om aan die SciMathUS-werkgereedheidsinisiatief (SGEI) deel te neem, wat hulle ingeligte loopbaanbesluite help neem en aan hulle droomloopbane blootstel.</p><p>Die SGEI is 'n samewerkingsprojek tussen SciMathUS en Thyme2B, 'n maatskappy wat loopbaan- en werkgereedheidsafrigting bied. Die doelwitte van die SGEI is om huidige SciMathUS-studente met hulle loopbaankeuses te help en ook hulle selfvertroue, mense- en sagte vaardighede te bou. 'n Volgende fase behels dat voormalige SciMathUS-studente op hulle beurt bystand ontvang met die ontwikkeling en uitbreiding van hulle sosiale netwerke gedurende hulle hoëronderwysreis én met die oorgang na hulle eerste werk.</p><p>Volgens dr Elza Lourens, 'n SciMathUS-fasiliteerder en die een wat die SGEI aanvoor, berus studente se uiteindelike loopbaansukses in 'n groot mate op ondersteuning met hulle aanvanklike loopbaankeuses en die bou van sosiale netwerke. “Navorsing toon dat dit al hoe moeiliker raak om die arbeidsmark te betree as jy nie vooraf 'n moontlike werknetwerk opgebou het nie. Met die SGEI wil ons studente hulle passie help vind en op daardie loopbane help besluit wat vir hulle op lang termyn die beste sal wees."</p><p>Die SGEI het in Maart vanjaar tot stand gekom en is nog in 'n proeffase. Verdere finansiering word vereis om voort te gaan om SciMathUS-studente in die toekoms te ondersteun. Die inisiatief het reeds die 100 huidige SciMathUS-studente met loopbaankeuses en ontwikkeling van netwerke bygestaan. Een van hierdie studente is Karabo Thobejane, wat in die sterrekunde en astrofisika belang stel. Hy het die geleentheid ontvang om die Suid-Afrikaanse Sterrewag in Kaapstad te besoek en die dag daar saam met astrofisikus mev Shazrene Mohammed deur te bring.</p><p>“Mev Shazrene was baie gaaf en het mooi verduidelik hoe 'n loopbaan in die sterrekunde werk. Ek was ook bevoorreg om met ander personeellede, sterrekundiges, PhD-studente en nadoktorale navorsingsgenote by die Sterrewag te gesels. SciMathUS was tot dusver noodsaaklik vir my persoonlike ontwikkeling. Ek weet nou kennis sonder begrip is nutteloos," sê Thobejane.</p><p>Afgesien van loopbaangeleenthede help die SGEI ook studente om hulle mense- en kommunikasievaardighede te ontwikkel sodat hulle die regte vrae kan stel en hulleself doeltreffend kan bemark. Volgens Anuschka Bennet, 'n huidige SciMathUS-student wat in argitektuur en siviele ingenieurswese belang stel, het haar deelname aan die SGEI haar meer selfvertroue gegee, bemoedig en vervul.</p><p>“Die SciMathUS-program is beslis 'n verrykende omgewing vir mense wat graag hulle akademiese en kritiese denkvaardighede wil ontwikkel. Dit het my pligsgetrouheid geleer en my aan die dink gesit oor die nimmereindigende geleenthede wat tersiêre studie en al die verskillende loopbaanrigtings bied," sê Bennet.</p><p>Die SGEI bied verskillende werksessies, afrigtingsessies, assesserings, groepintervensies en gesprekke aan wat SciMathUS-studente alles bied wat nodig is om ingeligte besluite oor hulle toekomstige loopbane te maak.</p><p>Vir meer inligting oor die SGEI en SciMathUS, kontak dr Elza Lourens by 021 808 2608 of <a href="mailto:el3@sun.ac.za">el3@sun.ac.za</a>.​<br></p><p><br>Foto: SciMathUS studente besoek ​Radioloog.<br></p>2018-08-14T22:00:00Z 2018-08-14T22:00:00.0000000ZCorporate Communications/Korporatiewe Kommunikasie (Rozanne Engel)
Tegnothon skep ’n entrepreneursgees op kampus https://www.sun.ac.za/afrikaans/Lists/news/DispForm.aspx?ID=5767Tegnothon skep ’n entrepreneursgees op kampus <p>​</p><p>Al ooit gewonder hoe die lewe sou wees as jy jou kos by die Neelsie kon bestel terwyl jy nog iewers anders is?</p><p>Verbeel jou 'n beter studentelewe met fantastiese mobiele funksies wat jy en jou vriende op 'n drafstap kan gebruik om meer, vinniger en veiliger gedoen te kry. Vir baie ondernemings en instellings is dit ook deesdae belangrik om hulle kliënte ononderbroke betaalstelsels of kommunikasie-ervarings te bied en hulleself so van hulle mededingers te onderskei.</p><p>Daarom daag Innovus jou en jou span uit om te kom wys wat in julle steek in 'n tegnothon (<em>hackathon</em>) van 17 tot 19 Augustus by die LaunchLab op Stellenboschkampus. Die tema van die geleentheid is finansiële tegnologie.</p><p>Die tegnothon word geborg deur Entersekt en Capitec, en word gereël deur Innovus in vennootskap met die LaunchLab en die Universiteit Stellenbosch (US).</p><p>Innovus is op soek na 40 talentvolle studenteprogrammeerders, -ontwerpers, -bouers en -ingenieurs wat skeppende idees kan ontwikkel en uitruil om bedryfsverwante probleme op vernuwende maniere op te los. Die geleentheid sal begin met 'n aanbieding van verskillende probleme deur die twee bedryfsborge, en aan die einde van die naweek kry die spanne geleentheid om hulle oplossings voor te lê. Die innoverendste span met die beste oplossing wen 'n prys ter waarde van R25 000.</p><p>Volgens Nolene Singh, bestuurder van tegnologieoordrag en kommersialisering by Innovus, is die doel van die tegnothon om 'n entrepreneursgees op kampus te ontwikkel en 'n entrepreneursbewussyn te skep. “Innovus en die LaunchLab wil nog méér blink idees na hulle programme vir sakeontwikkeling en -steun lok deur entrepreneursbystand te bied en 'n innovasiekultuur onder studente in alle US-fakulteite te skep. Om 'n suksesvolle innovasiekennisstreek in die Stellenbosch-omgewing te skep en te handhaaf, moet ons die entrepreneurs- en innovasiekultuur op die US-kampus versterk."</p><p>Deelnemers sal gedurende die tegnothon mentorleiding van die US se bedryfsvennote en -borge Entersekt en Capitec ontvang. Boonop kan dit tot werksgeleenthede vir graduandi en parallelle loopbaanontwikkeling vir jong navorsers lei en ook 'n positiewe impak op die plaaslike ontwikkelaarsgemeenskap hê deur die uitruiling van innoverende idees en onderlinge skakeling.</p><p>Studente wat daarin belang stel om vir die tegnothon in te skryf het die volgende vaardighede nodig:</p><ul><li>Mobiele programmering (iOS, Android of Cordova)</li><li>'n Basiese begrip van hoe om SDK's en API's (SOAP) te gebruik</li><li>Die kreatiwiteit om eenvoudige dog bevredigende ervarings te skep</li></ul><p>Studente sal ook die volgende tegnologieë moet kan gebruik:</p><ul><li>Alexa-stemdiens </li><li>Bluetooth-bakens (“beacons")</li><li>QR-kode- of staafkodelesers</li><li>NFC-bewyse (“tokens")</li></ul><p>Slegs US-studente kan deelneem en aansoeke sluit vanmiddag (14 Dinsdag 2018). </p><p>Gaan na <a href="http://bit.ly/SUFintechathon">http://bit.ly/SUFintechathon</a> om in te skryf.​<br></p><p><br><br></p>2018-08-13T22:00:00Z 2018-08-13T22:00:00.0000000ZCorporate Communication/Korporatiewe Kommunikasie (Rozanne Engel)
EFF-strategie sal die batewaarde uitwis van 'n groot deel van SA se grondhttps://www.sun.ac.za/afrikaans/Lists/news/DispForm.aspx?ID=5762EFF-strategie sal die batewaarde uitwis van 'n groot deel van SA se grond<p>​Die onteiening van kommersiële grond en plase kan voedselsekuriteit en die groei in landbou negatief beïnvloed, skryf Wandile Sihlobo en Johann Kirsten in 'n artikel wat op 30 Julie 2018 in <strong>Business Day</strong> gepubliseer is.<br></p><p>Sihlobo is hoof van agribesigheidsnavorsing by die Landbou Sakekamer en Kirsten is direkteur van die Buro vir Ekonomiese Navorsing aan die Universiteit Stellenbosch.</p><ul><li>​Om die volledige artikel in <em>Business Day </em>te lees, <span class="ms-rteThemeForeColor-6-5"><strong><a href="https://www.businesslive.co.za/bd/opinion/2018-07-30-effs-strategy-will-destroy-the-asset-value-of-a-large-portion-of-sas-land/"><span class="ms-rteThemeForeColor-6-5"><span>kliek </span>hier</span></a>.</strong></span></li></ul><p><br> </p>2018-08-12T22:00:00Z 2018-08-12T22:00:00.0000000ZWandile Sihlobo & Johann Kirsten
Vroueskoolhoofde in Suid-Afrika: die dinamiek wat sukses belemmerhttps://www.sun.ac.za/afrikaans/Lists/news/DispForm.aspx?ID=5764Vroueskoolhoofde in Suid-Afrika: die dinamiek wat sukses belemmer<p>​Navorsing oor vroueskoolhoofde en onderwysleierskap draai om twee dominante narratiewe. Die een handel oor vroue se stryd om toegang tot leiersposte te bekom – sowel intern as ekstern. Die ander gaan oor die uitdagings waarmee vroue te kampe het om hierdie poste te behou.<br></p><p>Dié narratiewe het 'n gemeenskaplike tema: dat leiersposte in skole deur mans oorheers word. Wat ontbreek, is vroueskoolhoofde se identiteit as leiers wat ras, kultuur, etnisiteit, godsdiens, klas en seksualiteit betref.</p><p>Vroue is onderverteenwoordig in skoolleiersposte – dít ondanks 'n beduidende verskuiwing na geslagsgelykheid oor die afgelope twee dekades. Vroueonderwysers maak sowat 68% van die land se opvoedermag uit. Tog is <a href="https://www.news24.com/Archives/City-Press/Motshekga-Only-36-of-school-principals-are-women-20150429">slegs 36%</a> van skoolhoofde vroue.</p><p>Ek het <a href="https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/18146627.2016.1264865">in my studie</a> doelbewus die lewenservarings en -verhale van vroueskoolhoofde probeer verstaan en verken, in plaas daarvan om net op hulle veronderstelde hindernisse en uitdagings te konsentreer.</p><p>My bevindinge toon dat vroueskoolhoofde in Suid-Afrika uiteenlopende roetes volg om uiteindelik leiersposte te beklee. Hulle eie identiteite as leiers word sowel gerig as gestrem deur 'n verskeidenheid komplekse, onderling verwante faktore. Om die kwessies waarmee hulle te doen het te hanteer, vereis veranderinge op beleidsvlak. Boonop moet vroueonderwysleiers sélf ook die grense versit en denke verruim – nie net in verband met voorafbestaande, tradisionele, patriargale norme nie, maar ook oor hulle eie outonomie en vrye wil.</p><p><strong>'n Leierskapsidentiteit</strong></p><p>Die studie het op ses vroueskoolhoofde gekonsentreer. Almal is al vir minstens 20 jaar onderwysers. Hulle het by dieselfde skole klas gegee as waar hulle later as hoofde aangestel is. Nie een van hulle het al ooit vantevore vir 'n vroueskoolhoof gewerk nie.</p><p>Ál die vroue het al voorheen leiersverantwoordelikhede gehad voordat hulle hoof geword het. En almal is dit eens dat hulle nie vir hulle poste oorweeg sou geword het as dit nie vir hulle manlike voorgangers se goedkeuring was nie.</p><p>Straks die beduidendste bevinding is dat ál die skoolhoofde met wie ek gesels het hoë vlakke van selfvertwyfeling ervaar. Hulle beskou hulself as meer as bekwaam vir die pos, én die amp waardig. En hulle voel gemaklik daarmee om akademiese en administratiewe aangeleenthede te hanteer.</p><p>Tog deins almal sedert hulle aanstelling terug van sekere dele van hulle werk. Hulle vermy byvoorbeeld konflikbestuur onder personeel. Hulle delegeer dissiplinêre verantwoordelikhede aan mansonderwysers. Hulle kies om nié die leiding met skoolfinansies te neem nie. Dit is onduidelik of hierdie praktyk ewe algemeen in ander beroepe voorkom. Wat ons wél weet, is dat skole diepgewortel is in hulle omringende gemeenskappe en dikwels dieselfde normatiewe praktyke as daardie gemeenskappe onderskryf en beoefen.</p><p>Dít kan aan vele komplekse redes toegeskryf word. Een daarvan is dat dit onmoontlik is om leierskappraktyke van konteks, maatskaplike strukture en magsverhoudinge – onder meer vasgelegde geslagsverwante norme en funksies – los te maak.</p><p>Die meeste van die skoolhoofde beleef spanning en 'n gevoel van ontworteling – 'n ontuisheid en onsekerheid – in hulle poste sowel as in hulle verhoudings met mans- én vrouekollegas. Twee se verhoudings met hulle vrouekollegas is veral swak, en drie het my vertel hulle dink daaraan om te bedank. Dít strook met <a href="http://wrap.warwick.ac.uk/37615/">bestaande navorsing</a> oor die groot getal vroue wat onderwysleiersposte voortydig verlaat.</p><p><strong>Interne faktore</strong></p><p><a href="https://digitalcommons.chapman.edu/education_books/113/">Navorsing dui gewoonlik</a> op 'n aantal eksterne faktore wat keer dat vroue leiersposte beklee. Dít sluit in gesins- en huishoudelike verantwoordelikhede, werksomstandighede en geslagsdiskriminasie, sowel as 'n gebrek aan steun van familie en kollegas.</p><p>Tog, soos <a href="https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/18146627.2016.1264865">my studie</a> toon, moet die invloed van interne faktore soos gebrekkige selfvertroue nie onderskat word nie.</p><p>Nie een van die ses vroue ervaar blykbaar 'n tekort aan steun of trots van hulle gesinne nie. Nietemin praat almal van hulle skuldgevoelens omdat hulle “nie genoeg tyd vir hulle gesinne maak nie".</p><p>Hierdie bevindinge stem ooreen met ander <a href="http://citeseerx.ist.psu.edu/viewdoc/download?doi=10.1.1.528.6072&rep=rep1&type=pdf">internasionale studies</a> oor onderwysleierskap wat aanvoer dat vroueskoolhoofde se onderverteenwoordiging minder met eksterne hindernisse en diskriminasie as met vroue se selfbeskouing te doen het.</p><p>So, dit is moontlik 'n tekort aan leierskapsidentiteit eerder as spesifieke hindernisse wat vroue terughou. Dít beteken dat hoewel hulle dalk in ander se oë tradisioneel manlike ruimtes “ontwrig", hulle (nog) nie oor 'n leierskapsidentiteit beskik wat hulle in hulle eie vermoëns as leiers laat glo en hulself as leiers laat geld nie.</p><p>Om dít te verander, sal beleide gewysig moet word. Geen beleid oor skoolhoofde in Suid-Afrika skenk aandag aan die kompleksiteit van die uitdagings waarvoor ons te staan kom nie. In plaas daarvan word leierskap eerder as 'n stel voorafbepaalde kernprestasieaanwysers benader. Beleid moet so ontwerp word dat vroue hulle ervarings daarin kan herken.</p><p>Ook vroue het hier 'n rol te speel. Hulle is die enigstes wat grense kan verskuif en denke kan verruim. Dít geld met betrekking tot voorafbestaande, tradisionele, patriargale norme sowel as hulle eie outonomie en vrye wil. Hoewel eksterne hindernisse wél bestaan en uit die weg geruim moet word, moet vroueskoolhoofde ook begin gló dat hulle mans se gelykes is. Hulle verdien om leiersposte te beklee. Hulle het niemand se toestemming nodig nie.</p><p>Artikel deur:  Prof <a href="https://theconversation.com/profiles/nuraan-davids-286375">Nuraan Davids</a></p><p>Medeprofessor in die Filosofie van Opvoedkunde, Universiteit Stellenbosch</p><p>Hierdie artikel het aanvanklik op The Conversation verskyn.​<br></p><p><br> </p>2018-08-12T22:00:00Z 2018-08-12T22:00:00.0000000ZProf Nuraan Davids
Hoe biobanke die integriteit van wetenskaplike navorsing kan verbeterhttps://www.sun.ac.za/afrikaans/Lists/news/DispForm.aspx?ID=5760Hoe biobanke die integriteit van wetenskaplike navorsing kan verbeter<p style="text-align:justify;">Biobanke is bewaarplekke wat spesimens ontvang, stoor, verwerk en versprei. Dit sluit in, DNA afkomstig van mense en diere; bakteriële stamme; en omgewingsmonsters soos plante en grond. Biobanke verskaf ook die nodige infrastruktuur vir navorsing om wetenskaplike vooruitgang en innovasie te ondersteun.<br></p><p style="text-align:justify;"><em>Hierdie artikel het oorsponklik op </em><a href="http://theconversation.com/"><em>The Conversation</em></a><em> verskyn. Lees die volledige artikel </em><a href="https://theconversation.com/how-biobanks-can-help-improve-the-integrity-of-scientific-research-100035?utm_medium=email&utm_campaign=Latest%20from%20The%20Conversation%20for%20August%209%202018%20-%20108399646&utm_content=Latest%20from%20The%20Conversation%20for%20August%209%202018%20-%20108399646+CID_0ded36b73b9a38cc68456ed8259c2ce3&utm_source=campaign_monitor_africa&utm_term=How%20biobanks%20can%20help%20improve%20the%20integrity%20of%20scientific%20research"><em>hier</em></a><em>.​</em><br></p>2018-08-09T22:00:00Z 2018-08-09T22:00:00.0000000ZDominique Anderson, Alan Christoffels & Carmen Swanepoel
Bakermat regsaksie potensiaal om Suid-Afrikaanse skuldinvordering-landskap te veranderhttps://www.sun.ac.za/afrikaans/Lists/news/DispForm.aspx?ID=5759Bakermat regsaksie potensiaal om Suid-Afrikaanse skuldinvordering-landskap te verander<p>ʼn Aansoek is vandag (8 Augustus 2018) by die Wes-Kaap Hooggeregshof ingedien waarin die Universiteit Stellenbosch Regskliniek, Summit Financial Partners (Summit), en 10 van hul kliënte regterlike ingryping versoek met betrekking tot skuldinvorderingspraktyke. Hierdie aansoek het die <strong>potensiaal om ʼn betekenisvolle impak op die Suid-Afrikaanse finansiële landskap te maak</strong>. </p><p>Die saak volg op die Regskliniek se vroeëre werk in die opspraakwekkende 2016 Grondwetlike Hof-saak van <em>University of Stellenbosch Legal Aid Clinic & others v Minister of Justice and Correctional Services & Others</em>, waar die hoogste hof in die land saamgestem het dat verskeie praktyke met betrekking tot die misbruik van besoldigingsbeslagleggingsbevele ongrondwetlik was.</p><p>Twee jaar later het die applikante nou die hof genader weens, soos hulle dit sien, die eensydige en ongereguleerde wyse waarop krediteure en invorderingsagente koste, insluitende regskoste, by debiteure se rekenings voeg, beide voor en na vonnis.</p><p>As gevolg van hierdie praktyk, wat hulle aanvoer teen artikel 103(5) saamgelees met artikel 101(1)(b) tot (g) van die Nasionale Kredietwet 34 van 2005 is, het finansiële deskundiges by Summit beraam dat meer as ʼn miljard rand deur gewetenlose kredietverskaffers onwettig oorverhaal is vanaf duisende mense wat geld skuld. In die geval van net een van hierdie persone, wat ook een van die applikante in die saak is, is 'n bedrag van R5 100 ingevorder op 'n aanvanklike skuld van R600.</p><p>“Die feit dat 49 respondente, insluitende al die groot banke en die hoof leningsinstellings, by die saak betrek is, is aanduidend van die impak wat hierdie saak op die Suid-Afrikaanse kredietmark kan hê," aldus dr Theo Broodryk, Hoof van die Regskliniek.<br></p><p><br><br></p>2018-08-08T22:00:00Z 2018-08-08T22:00:00.0000000ZCorporate Communication / Korporatiewe Kommunikasie (Martin Viljoen)
Blinker toekoms verseker deur Tomorrow Trusthttps://www.sun.ac.za/afrikaans/Lists/news/DispForm.aspx?ID=5755Blinker toekoms verseker deur Tomorrow Trust<p>​Die toekoms lyk blink vir ses Matiestudente wat beurse ontvang het van die Tomorrow Trust, ’n ruimhartige skenker van die Universiteit Stellenbosch (US) en ’n organisasie sonder winsbejag wat in 2005 gestig is. Die Trust verleen steun aan besonder behoeftige kinders met groot potensiaal vir die volle duur van hulle opvoedkundige reis.​<br></p><p>Met dié beurse kry die ontvangers kans om hulle volle potensiaal as selfonderhoudende en proaktiewe lede van die samelewing te bereik. Hierdie studente, wat in geneeskundige, ekonomiese en landboukundige rigtings uitblink, sou vanweë finansiële beperkings andersins nie ’n universiteit kon bywoon nie.</p><p>“Vir ons is opvoeding die medium wat verandering in individue se lewe aandryf, op só ’n wyse dat hulle hul omstandighede, gesinslewe en gemeenskappe verbeter, en terselfdertyd ’n bydrae tot die Suid-Afrikaanse ekonomie op ’n makrovlak lewer,” sê die Hoof van die Departement Post-sekondêre Onderrig en Voorligtingsielkundige by die Tomorrow Trust, Stacey Rontiris.</p><p>“Die benadering tot opvoeding wat ons volg is nie alleen akademies van aard nie, maar is eerder gemik op holistiese steun aan studente om hulle in selfonderhoudende, onafhanklike individue te laat ontwikkel. Dit word op verskeie maniere deur ons verskillende programme gedoen, maar ons uiteindelik doel is altyd om ons studente te help om die beste weergawe van hulself te wees. Ons volg nie ’n ‘een-skoen-pas-almal’-beleid nie, maar verskaf individueel aangepaste en doelgemaakte steun vir elke leerder,” vervolg Rontiris.</p><p>Volgens Rontiris ondersteun die Tomorrow Trust sedert 2013 ’n klein aantal studente aan die US, terwyl hulle vanjaar besluit het om steun na ’n groter groepering uit te brei.</p><p>Sy meld dat hulle dié besluit geneem het op grond van die inspirerende rigting wat die Universiteit die afgelope jare inslaan, asook die kaliber Matiestudente met wie die Trust te doen kry. “Deur ons medewerking was ons veral beïndruk deur die konsekwente en volgehoue steun wat die studente ontvang, sowel as die betrokkenheid en toewyding van die personeel met wie ons tot dusver saam gewerk het. Al hierdie faktore in geheel beskou het dit vir ons maklik gemaak om te besluit dat ons meer op die Universiteit Stellenbosch wil fokus, en ons sien uit daarna om ons verhouding oor die volgende paar jaar verder uit te bou.”</p><p>Sy sê hulle hoop die groepering studente vir wie hulle vanjaar beurse aanbied, sal die grondslag van hulle basis in die Wes-Kaap vorm. “Ons beurse is vir die volle duur van ’n student se studietydperk en word outomaties elke jaar hernu solank as wat die student slaag en aan sekere ander vereistes voldoen,” verduidelik sy.</p><p>Volgens Rontiris hanteer hulle beursaansoeke op ’n geval-tot-geval-grondslag. “Alhoewel ons aansoekvorm sekere kriteria bevat, benader ons elke aansoeker as ’n individu en daarom neem ons al die faktore in ag wat die student se lewe beïnvloed voordat ons ’n besluit neem. Ons sluit nie outomaties aansoeke uit op grond van akademiese prestasie of gesinsinkomste nie. Ons volg ’n meer mensgerigte benadering en is gewoonlik op die uitkyk vir besonder behoeftige studente met groot potensiaal.”</p><p>Die beursontvangers kry ook die geleentheid om iets terug te ploeg sodra hulle hul volle potensiaal bereik het. “Alle studente wat via die Tomorrow Trust se Departement Post-sekondêre Onderrig gradueer, sluit by ons alumni-program aan. Ons alumni is verbind daartoe om op die een of ander manier in ons bestaande studente te belê, maak nie saak of dit finansieel of deur mentorskap en tutorgeleenthede aan ander studente is nie,” sê Rontiris.</p><p>Sy beklemtoon dat hulle graag met studente werk wat nie alleen gemotiveer en vasberade is om hulself en hulle omstandighede te verbeter nie, maar ook gretig is om te leer en al die geleenthede aan te gryp wat na hulle kant toe kom. “Ons model het oor die jare heen bewys dat wanneer studente by die program aansluit, ongeag hulle huidige akademiese prestasie, en oop is vir geleenthede vir groei, die groei op akademiese sowel as persoonlike vlak plaasvind.”</p><ul><li><em>Vir meer inligting oor die Tomorrow Trust: <a href="http://www.tomorrow.org.za/">http://www.tomorrow.org.za/</a></em></li><li><em>Foto:</em> <em>Stacey Rontiris saam met van die beursontvangers.</em><br></li></ul><p><br> </p>2018-08-07T22:00:00Z 2018-08-07T22:00:00.0000000ZDevelopment & Alumni / Ontwikkeling & Alumni
Vroue van SA, “get your capes on"https://www.sun.ac.za/afrikaans/Lists/news/DispForm.aspx?ID=5757Vroue van SA, “get your capes on"<p>​“Get your cape on ..." So begin die temalied van die nuwe reeks DC Super Hero Girls, waarna ek die ander dag saam met my dogter gekyk het. In die storie staan Supergirl, Wonder Woman, Batgirl en 'n hele klomp ander strokiesprentkarakters saam om teen misdaad te baklei en mense te help. Gewone vroue doen buitengewone dinge.</p><p>Eintlik is die temalied 'n goeie weerspieëling van hoe menige vrou in 'n manswêreld voel:​<br></p><p><em>Sometimes we're stuck,</em><br><em> Told to be ordinary.</em><br><em> Afraid to jump,</em><br><em> Held down by the fear of flying.</em><br><em> </em><br><em>So we hide inside</em><br><em> And we lock it up</em><br><em> We lose ourselves</em><br><em> Think we're not enough</em><br></p><p>Maar deur uit hulle innerlike krag te put, trek hierdie superheldinne hulle supermantels aan, “step into the light", en vlieg, sweef en “do what's good and right". </p><p>Dié lied het onwillekeurig by my opgekom toe ek dink aan Vrouedag, wat ons weer op 9 Augustus vier. Op dié dag in 1956 het 20 000 gewone vroue na die Uniegebou in Pretoria opgeruk en sodoende saamgestaan én opgestaan teen wat vreeslik verkeerd was. Gedurende dié optog het hulle 'n versoekskrif met 100 000 vroue se handtekeninge aan die destydse eerste minister, JG Strijdom, oorhandig. Só het hulle protes aangeteken teen die onbillike paswette wat hulle families uitmekaar geskeur en mense ontneem het van hulle burgerregte om vryelik te kom en gaan en te woon en werk waar hulle wou.</p><p>Hierdie waagmoedige daad soveel jaar gelede dien as 'n baken van vroue wat kan saamkom, ongeag ras, geloof of lewensterrein; wat saam sê “nee", en uit een mond op 'n beter toekoms vir hulleself en hulle kinders in Suid-Afrika aandring. Gewone vroue wat iets waarlik buitengewoon doen.</p><p>In 2018, 'n dekade of ses later, is daar steeds baie om te doen. Die gesamentlike en individuele wonde in ons brose demokrasie lê diep. Oral om ons word 'n ontstellende getal vroue en kinders elke dag verkrag. Mans, vroue en kinders word vermoor – van plase tot voorstede tot informele nedersettings. Mense woon in onmenslike omstandighede in plakkershutte en op straat.</p><p>Ten aanskoue van hierdie oorweldigende aanslag op mense se waardigheid en reg om in veiligheid en sekuriteit te leef, is dit moeilik om te weet wat om te doen en waar om te begin.</p><p>In haar boek Resurrecting Wounds praat die teoloog Shelly Rambo oor hoe belangrik dit is om die wonde van die verlede bloot te lê. Wonde van onreg, van ongelykheid, van geweld, van afknouery en teistering. Maar afgesien daarvan om eerlik te wees oor die wonde van die verlede, wat by ons sal bly spook as ons dit probeer ignoreer, praat Rambo ook van die belang daarvan om seerplekke sagkens aan te raak en skoon te maak, om genesende salf aan te smeer wat keer dat infeksie versprei. Ál hierdie dade – die blootlegging én versorging van wonde – is bedoel om te sorg dat pynlike, lewensgevaarlike wonde uiteindelik genees en littekens word. Littekens wat wys wat gebeur het, het sy merk gelaat, maar wat ons ook in staat stel om weer vrugbare en produktiewe lewens te lei.</p><p>Vroue weet maar alte goed van wondversorging, en van die versorging van kinders, ouers, lewensmaats, studente en kollegas. Vanjaar spoor Vrouedag die vroue van Suid-Afrika aan om maniere te vind om ander te versorg, ongeag waar ons is – in werkplekke, aanbiddingsplekke, skole, of waar ons gemeenskappe ook al bymekaarkom. Om na die wonde van slagoffers, maar ook dié van oortreders om te sien. En om nie na te laat om die moeilike vrae te vra oor waarom daar uit die staanspoor wonde ís nie.</p><p>Hierdie oproep om versorging is diep veranker in 'n opregte liefde wat, volgens Catharine Keller, beskryf kan word as 'n gemeenskaplike poging wat “oor en tussen die grense van nasies, gelowe, groepe en genders" ontstaan; 'n liefde wat verstaan dat “elke liggaam saak maak". Tog, soos sy tereg uitwys, verg dít “'n bykans bomenslike oormaat sorg". Slegs 'n superheroïese toewyding aan die liefde en die lewe lei tot so 'n bomenslike, of dalk eerder supermenslike, vermoë om te versorg. En dit is dié liefde wat ons aanvuur om te streef na wat regverdig, reg en goed is; wat begeer dat ons as individue, volke, godsdienste en nasies tot ons volle reg en potensiaal kom.</p><p>Hierdie Vrouedag is my boodskap aan die vroue van Suid-Afrika dus: Laat lei jou deur die liefde en toewyding aan sorg, en “get your capes on"!</p><p>*Prof Juliana Claassens is die hoof van die Departement Ou en Nuwe Testament sowel as van die Gendereenheid in die Fakulteit Teologie, Universiteit Stellenbosch.</p><p>BRONNE:</p><p>Shelly Rambo, Resurrecting Wounds: Living in the Afterlife of Trauma (Waco, TX: Baylor University Press, 2017).</p><p>Catherine Keller, “The Love Supplement: Christianity and Empire," in God and Power: Counter-Apocalyptic Journeys (Minneapolis, MN: Fortress, 2005).  </p><p>Catherine Keller, “Preemption and Omnipotence: A Niebuhrian Prophecy," in God and Power: Counter-Apocalyptic Journeys (Minneapolis, MN: Fortress, 2005). <br></p>2018-08-07T22:00:00Z 2018-08-07T22:00:00.0000000ZProf Juliana Claassens
Eskom-befondsing hou drome van hoër onderwys lewendighttps://www.sun.ac.za/afrikaans/Lists/news/DispForm.aspx?ID=5753Eskom-befondsing hou drome van hoër onderwys lewendig<p>​Vyftig verdienstelike hoërskoolleerders kan ’n tweede kans verdien om hul eksamenpunte in die Nasionale Senior Sertifikaat (NSS) te verbeter en toelating tot universiteitsopleiding te verkry danksy die Eskom-ontwikkelingsfonds se ruimhartige skenking aan ’n innoverende program wat die Universiteit Stellenbosch se Sentrum vir Pedagogie (SUNCEP) aanbied.​</p><p>Die studente word gekies uit meer as 800 hoërskoolleerders uit opvoedkundig benadeelde agtergronde wat jaarliks landwyd vir die geleentheid aansoek doen, en ontvang verblyf en twee maaltye ’n dag terwyl hulle die <a href="/english/faculty/education/suncep/university-preparation-programmes-(upp)/scimathus" target="_blank" rel="noopener">SciMathUS-program (Wetenskap en Wiskunde aan die Universiteit Stellenbosch)</a> deurloop.</p><p>Die Eskom-befondsde studente sluit by ongeveer 50 ander studente in dié eenjaarprogram aan en ontvang opleiding wat hulle in staat stel om hul akademiese drome, wat dalk skipbreuk gely het vanweë teëspoed tuis of op skool, te realiseer. Die mikpunt is om hulle te help om weer die NSS-eksamen in Wiskunde en Wetenskap of Rekeningkunde af te lê en universiteitstoelating te bekom.</p><p>Die SciMathUS-program, wat in Afrikaans en Engels aangebied word, volg ’n aktiewe leerbenadering waarvolgens studente verantwoordelikheid vir hul eie opvoedkundige ontwikkeling aanvaar – hulle leer beredenerings-, interpersoonlike en probleemoplossingsvaardighede as deel van ’n akademiese geletterdheidskursus aan.</p><p>Sedert sy ontstaan in 2001 het die program meer as 1 100 studente gehelp om hul graad 12-punte in Wiskunde en Wetenskap met gemiddeld 15 persentasiepunte te verbeter en hulle voor te berei om voorgraadse en nagraadse kwalifikasies te behaal en vervullende loopbane te volg. SciMathUS se alumni sluit mediese dokters, fisioterapeute, spraakterapeute, onderwysers, ingenieurs, landboukundiges, rekenmeesters, voedselwetenskaplikes en akademici in.</p><p>Eskom se ondersteuning, wat in 2013 begin het, omvat ook werkplasings vir heelwat van die voormalige studente in die program wat aanvaar word om in ingenieurswese aan die Universiteit te studeer en, by afstudering, werk by die nasionale kragvoorsiener te bekom.</p><p>Die SciMathUS-program bied twee strome – Wetenskap en Rekeningkunde – vir aansoekers wat onlangs hul NSS-eksamens afgelê het en ’n minimum punt in dié vakke behaal, welke punt hulle nou wil verbeter. Diegene wat vir die Wetenskapstroom kwalifiseer, word ondersteun om twee kernvakke, naamlik Wiskunde en Fisika, oor te doen. Diegene wat die Rekeningkundestroom wil volg, skryf slegs die NSS in Wiskunde oor, terwyl hulle ook inleidende modules in óf Rekeningkunde óf Ekonomie moet neem wat die Universiteit as deel van ’n verlengde graadprogram in die Fakulteit Ekonomiese en Bestuurswetenskappe assesseer. Alle studente neem ook aanvullende vakke wat Akademiese Geletterdheid en Rekenaargeletterdheid insluit.</p><p>Die sinergie tussen die program en Maties strek verder as die strukturele en pedagogiese ondersteuning wat gedurende die kursus aangebied word – 75% van die studente wat die jaar voltooi, skryf daarna as voorgraadse studente by die Universiteit Stellenbosch in. Die res sluit by verskeie ander hoër onderwysinstellings aan.</p><p>“Wanneer hulle hier by die Universiteit Stellenbosch aankom, beleef hulle die bohaai en gewoel van die studentelewe, terwyl ander weer verkies om nader aan die huis te studeer,” sê SciMathUS-programbestuurder Nokwanda Siyengo.</p><p>Wat ook al die studente se individuele voorkeure, SciMathUS bied ’n holistiese benadering tot persoonlike en opvoedkundige ontwikkeling wat daarop gemik is om vertroue en talent aan te moedig. Die program poog om sy alumni as individue te bemagtig en hulle toegang tot hoër onderwys en die formele ekonomie te bied deur hulle te help om ingeligte beroepskeuses te maak.</p><p>Data oor die akademiese prestasies van voormalige SciMathUS-studente aan die US dui op die omvang van die programsukses. Meer as 200 grade is tussen 2005 en 2017 aan die Universiteit Stellenbosch behaal, waarvan 45 gegradueerdes ’n tweede kwalifikasie (graad of diploma) by Maties bekom het. Meer as 10 van hierdie studente het daarna ’n derde kwalifikasie behaal, terwyl twee doktorsgrade toegeken is.</p><p>In sy soeke na inklusiwiteit om vir alle opvoedkundig benadeelde Suid-Afrikaanse studente voorsiening te maak, het SciMathUS ’n nasionale voetspoor gevestig, sê Nokwanda Siyengo. Die program het ’n groot behoefte aan die aangebode soort oorbruggingsopleiding en bemagtiging geïdentifiseer, sowel onder potensiële werkgewers (soos Eskom), as onder potensiële studente.</p><p>Trouens, die kapasiteit van die program word beperk deur die bedrag van die gekombineerde befondsing wat ontvang is, terwyl die aantal studente wat opgelei word, wissel. Die program het met ongeveer 42 studente in die eerste jaar begin en tot 125 gestyg, voor dit op die huidige vlak van ongeveer 100 studente per jaar gestabiliseer het.</p><p>“Die omgewing waarin ons werk, word gevorm deur ons afhanklikheid van sagte befondsing in ’n vinnig bewegende korporatiewe wêreld,” verduidelik die direkteur van SUNCEP, Trevor van Louw. “As ons meer befondsing kry, kan ons vir meer studente voorsiening maak.”</p><p>Die aantal verdienstelike, opvoedkundig benadeelde leerlinge wat nie toelating tot universiteit kan kry nie, beteken dat mens ’n SciMathUS kan hê met soveel as 1 000 studente,” sê Van Louw, wat die program beskou as deel van ’n groter nasionale gesprek oor die probleem van toegang tot hoër onderwys.<br></p><p><br> </p>2018-08-07T22:00:00Z 2018-08-07T22:00:00.0000000ZDevelopment & Alumni / Ontwikkeling & Alumni
Qunu 9 vertel van Madiba-ervaringhttps://www.sun.ac.za/afrikaans/Lists/news/DispForm.aspx?ID=5749Qunu 9 vertel van Madiba-ervaring<div>Nege jeugleiers van die Universiteit Stellenbosch (US) het onlangs die universiteitsgemeenskap vertel van hulle ervarings nadat hulle gedurende die winterreses die Nelson Mandela-museum in Mthatha en Qunu, Madiba se geboorteplek, besoek het om met ander jong leiers van Walter Sisulu Universiteit (WSU) te ontmoet. Die besoek was ’n samewerkingsprojek tussen die Transformasiekantoor en die FVZS Instituut, en het deel uitgemaak van die veldtog #SAYouth100. Die studente het hoofsaaklik besin oor hoe geskiedenisse, visies, tale en uitdagings institusionele kulture en leierskapspraktyke by albei instellings beïnvloed, en hoe hierdie praktyke verander kan word om demokrasie te verdiep.<br></div><div><br> </div><div>Met hulle vertrek het die US se Senior Direkteur: Sosiale Impak en Transformasie, dr Leslie van Rooi, die studente aangemoedig om die besoek nie as US-verteenwoordigers nie, maar as Suid-Afrikaners aan te pak. Die studente het dít ter harte geneem en hulle ervarings van die hele reis in ’n dokumentêr vasgelê wat stemopnames, selfoonbeeldmateriaal en oorspronklike filmmateriaal deur een van die deelnemers, Gideon Basson, insluit. Die ‘Qunu 9’ het op 26 Julie by ’n spesiale vertoning van die dokumentêr as deel van die FVZS Instituut se Diskoerskafeereeks oor hulle ervarings gesels. Party het oor die rol van voormalige president Mandela en sy waardes in die hedendaagse samelewing besin. Ander het oor hulle persoonlike interaksies met die WSU-studente gepraat – vir sommige was dit ’n vreemde gevoel om gedurende die besoek skielik in die minderheid te wees, terwyl ander deelnemers weer dieselfde ervaar het met hulle aankoms op Stellenbosch. Verdere gesprekke het gehandel oor leierskapskwessies, onder meer waarom daar ’n kultuur van gesamentlike leierskap by WSU is, dog so ’n individualistiese studenteleierskapskultuur by die US, watter uitdagings elkeen inhou, en wat dít beteken vir studente wat op hierdie strukture staatmaak om namens hulle te praat.<br><br>Ná die filmvertoning en oordenkings deur die deelnemers het die gehoor geleentheid ontvang om vrae te stel. Belangrike en soms netelige kwessies is geopper. So is daar byvoorbeeld gevra waarom die studente Qunu toe is eerder as na Kayamandi. Deelnemers het hieroor debat gevoer – vir party was die beweegrede van die besoek juis om die groep uit die Wes-Kaap te verwyder en na ’n plek te stuur waar die US nié ’n dominante teenwoordigheid in die gemeenskap het nie. Ander vrae het gehandel oor hoe Madiba deesdae uitgebeeld word: Sien ons slegs een kant van hom? Waar is Mandela die vryheidsvegter? Waarom word Winnie Mandela so dikwels weggelaat uit die gesprek oor Nelson Mandela se lewe, laat staan nog die gesprek oor die stryd teen apartheid? Na afloop van die program by die US Museum het ’n aantal studente en deelnemers die gesprek na die Transformasiekantoor verskuif en tot laatnag verder gesels oor ’n uiteenlopende aantal onderwerpe wat uit die Qunu-besoek spruit.<br><br>Die US hoop hierdie gesprek tussen die instellings sal tot groter samewerkingsprojekte op leierskapsgebied sowel as verdere, soortgelyke projekte met ander universiteite oor die hele Suid-Afrika lei. Die Transformasiekantoor herinner studente ook graag aan die voortgesette Kom Ons Gesels-reeks, wat studente nooi om elke Vrydag gedurende die etensuur die Transformasiekantoor te besoek om enige onderwerp in ’n bevorderlike ruimte vir vrye gesprekvoering aan te roer. <br></div>2018-08-06T22:00:00Z 2018-08-06T22:00:00.0000000ZCharl Linde