Kies jou taal: Engels Afrikaans

Nuus

​​​​​​​

​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​ Nuus Gebeure
​​

 

 

Kommunikasie uit die Raad (vergadering van 18 Junie 2018)https://www.sun.ac.za/afrikaans/Lists/news/DispForm.aspx?ID=5649Kommunikasie uit die Raad (vergadering van 18 Junie 2018)<p>Die Raad van die Universiteit Stellenbosch (US) het by die liggaam se tweede geskeduleerde vergadering vir die jaar, op Maandag 18 Junie 2018, 'n nuwe visie en strategiese raamwerk vir die instelling goedgekeur.</p><p>Die voortdurende verandering in die hoër onderwys vereis 'n gepaste reaksie van diegene wat op 'n bepaalde tydstip in die geskiedenis by 'n universiteit betrokke is. Dít is veral waar vir die US namate ons die instelling se tweede bestaanseeu binnegaan. Die Raad het die bestuur opdrag gegee om 'n nuwe roetekaart vir die toekoms op te stel, en ons is tevrede dat die nuwe raamwerk waarmee hulle vorendag gekom het die instelling goed te pas sal kom.</p><p>Meer besonderhede volg hieronder – ook oor ander besprekingspunte en besluite by Maandag se vergadering. Dít sluit in die hersiening van die Statuut, 'n fakulteitsvernuwingstrategie, die geïntegreerde jaarverslag en gekonsolideerde finansiële state vir 2017, die bestuursverslae van die Rektor asook van die Viserektor: Sosiale Impak, Transformasie en Personeel, twee bykomende navorsingsleerstoele, die Afdeling Studentetoegang, en nuwe lede en amptenare van die Raad.</p><p>Namens die Raad wens ek u alles van die beste toe vir die res van 2018, die US se Eeufeesjaar. Met ʼn nuwe visie en strategiese raamwerk kan die Universiteit nou die toekoms selfversekerd tegemoetgaan. </p><p>Vriendelike groete</p><p><strong>George Steyn</strong><br><strong> Voorsitter: US Raad</strong></p><p><em>[In die foto hierbo is raadslede by die vergadering op 18 Junie 2018, van links (agter), prof Stan du Plessis, mnre Johan Theron, Charl Cillié, Hubert Brody en Wayde Davidse, proff Joan Hambidge, Johan Fourie, Nico Koopman, Gerhard Maré, Eugene Cloete, Usuf Chikte en André Coetzee, mnr Jannie Durand, en proff André Keet en Aslam Fataar; (voor) prof Arnold Schoonwinkel, mnr Lwando Nkamisa, adv Gesie van Deventer, prof Wim de Villiers, mnr George Steyn, prof Amanda Gouws, me Khungeka Njobe, mnr Anthony Dietrich en adv Jean Meiring. (Foto: Stefan Els)]</em></p><h3><strong class="ms-rteThemeForeColor-5-0">Nuwe visie en strategiese raamwerk vir die US</strong></h3><p>Die Raad het Maandag <em>Visie 2040</em> vir die US goedgekeur. Die visie posisioneer die instelling om “Afrika se voorste navorsingsintensiewe universiteit" te word wat “wêreldwyd as uitnemend, inklusief en innoverend erken word" en wat kennis tot diens van die samelewing bevorder.</p><p>Die US se nuwe oorhoofse <em>Strategiese Raamwerk 2019-2024</em> is ook aanvaar. Gesamentlik vervang hierdie dokumente die Universiteit se bestaande <em>Visie 2030</em> en <em>Institusionele Voorneme en Strategie 2013-2018</em>, wat vanjaar verstryk.</p><p>Die afgelope twee jaar lei prof Hester Klopper, Viserektor: Strategie en Internasionalisasie, 'n inklusiewe proses om die pad vorentoe vir die Universiteit uit te stippel. Vyf taakgroepe het verskillende aspekte ondersoek, personeellede en studente is oor die Universiteit se waardes geraadpleeg, en verskeie vlakke van die bestuur sowel as formele Universiteitstrukture het omvattende kommentaar gelewer. Die Sosiale en Besigheidsetiekkomitee van die Raad, die Institusionele Forum, die uitvoerende komitees van die Senaat en die Raad sowel as die Senaat self het almal die nuwe visie en strategiese raamwerk by die Raad aanbeveel.</p><p>In sy voorwoord sê die US se Rektor en Visekanselier, prof Wim de Villiers, die nuwe visie en strategiese raamwerk getuig van “die US se verbintenis om relevant te wees vir die konteks, en ons land en vasteland te dien – 'n inklusiewe wêreldklasuniversiteit in en vir Afrika".</p><p>Volgens prof Klopper is die nuwe visie en strategiese raamwerk “onboetvaardig dapper". Sy het bygevoeg die US is tevrede dat die nuwe raamwerk “ons sterkpunte optimaal benut, terwyl dit ons ook ruimte bied om te groei".</p><p>'n Unieke aspek van die nuwe strategiese raamwerk is dat studente en personeellede vir die eerste keer pertinent ingesluit word in die Universiteit se kern strategiese temas. Die US sal hom in die besonder daarvoor beywer om 'n transformerende studente-ervaring te bied en om die voorkeurwerkgewer in die hoëronderwyssektor te word. </p><p>Die oorblywende vier kern strategiese temas is samewerkende onderrig en leer, navorsing vir impak, doelgerigte vennootskappe en inklusiewe netwerke, en 'n florerende Universiteit Stellenbosch. Laasgenoemde klem is nóg 'n unieke kenmerk van die nuwe raamwerk. Vir die Universiteit gaan om te floreer oor meer as volhoubaarheid; dit sluit ook in om sukses te behaal, bestendige vordering te maak, voorspoedig te wees en te gedy.</p><p>Die Raad se goedkeuring sluit hiermee fase 1 van die proses vir die hersiening van die US se visie en strategie af. Fases 2 en 3, wat nou gelyklopend sal ontvou, sal onderskeidelik daarop konsentreer om die nuwe strategie deur die hele Universiteit in werking te stel en om bestaande beleide en prosedures met die nuwe rigtinggewende raamwerk te versoen. </p><p>Vollediger kommunikasie volg binnekort. Besoek gerus <a href="/afrikaans/management/SUvisionstrategyreview/" target="_blank"><span lang="AF" style="text-decoration:underline;">hierdie webblad </span> </a>vir meer inligting oor die proses tot hier en die pad verder aan. </p><h3><strong class="ms-rteThemeForeColor-5-0">Hersiening van die Statuut</strong></h3><p>Die Raad het kennis geneem dat 'n eerste konsep van 'n voorgestelde nuwe Statuut vir die Universiteit in April as deel van 'n interne en openbare oorlegplegingsproses vrygestel is. Dít spruit uit 'n Raadsbesluit van 26 September 2016 wat vir 'n omvattende hersiening van die Statuut gevra het. 'n Taakgroep onder leiding van die Registrateur, dr Ronel Retief, het die konsep opgestel in samewerking met kenners en op grond van kommentaar wat gedurende werksessies ingewin is. </p><p>Die dokument is vir oorweging en kommentaar aan fakulteitsrade en ander Universiteitsliggame voorgelê en eksterne belanghebbendes is ook genooi om bydraes te lewer. Volgens die beplanningstydlyn sal 'n finale konsep via die tersaaklike strukture in November vir goedkeuring aan die Raad voorgelê word. </p><h3><strong class="ms-rteThemeForeColor-5-0">Fakulteitsvernuwingstrategie</strong></h3><p>Die Rektoraat het dit verlede jaar as 'n strategiese prioriteit vir die Universiteit gestel om 'n vernuwingstrategie vir twee van die US se fakulteite – Opvoedkunde, en Lettere en Sosiale Wetenskappe – te ontwikkel. 'n Proses het gevolglik ontvou om hierdie fakulteite te ondersteun, met 'n bepaalde klem op sistemiese volhoubaarheid. </p><p>By ons vergadering Maandag het die Raad 'n vorderingsverslag ontvang van prof Hester Klopper, Viserektor: Strategie en Internasionalisasie, wat aan die stuur van die proses staan. Sy het die Raad verseker dat die Rektoraat bewus is van die strategiese waarde van Opvoedkunde én van Lettere en Sosiale Wetenskappe vir die Universiteit en die land in die geheel, gedagtig aan die US se kernrol in die samelewing. Akademiese oorwegings sal voorrang geniet in die vernuwingsproses.</p><p>Stappe tot op hede sluit in kommunikasie met die twee fakulteite, die sameroeping van 'n stuurkomitee, die aanstelling van 'n projekkonsultant om 'n ontleding en aanbevelings te doen, en die vestiging van vier werkgroepe in elke fakulteit om onderskeidelik aandag te skenk aan: </p><ul><li>akademiese programvernuwing; </li><li>studente-inskrywings, -graduering en -navorsingsuitsette;</li><li>akademiese en personeelsake (toewysing, getalsverhoudinge en tendense); en</li><li>finansiële sake.</li></ul><p>Die plan is om, via die betrokke fakulteitsrade sowel as die Senaat, 'n finale voorstel vir oorweging en goedkeuring by die Raadsvergadering van 26 November 2018 voor te lê. </p><h3><strong class="ms-rteThemeForeColor-5-0">Geïntegreerde jaarverslag vir 2017</strong></h3><p>Die Raad het die US se geïntegreerde jaarverslag vir 2017, met inbegrip van die Universiteit se geouditeerde finansiële state vir die jaar, oorweeg en goedgekeur.</p><p>Die Rektoraat was ten nouste betrokke by die skryf en evaluering van die verslag, en die Oudit- en Risikokomitee van die Raad het die verslag – met wysigings – by Maandag se vergadering aanbeveel.</p><p>Die Raad, wat verantwoordelik is vir toesig oor akademiese en bedryfskwessies sowel as beleid en strategie aan die US, vind dit bemoedigend dat die instelling aanhou uitblink, ondanks finansiële uitdagings in hierdie onstuimige tye.</p><p>Soos vereis word, het die Raad die US se status as lopende saak goedgekeur en die mening uitgespreek dat die US se finansiële omstandighede gunstig is en dat die instelling oor die volgende 12 maande steeds as lopende saak bedryf sal word. Dít was op aanbeveling van die Raad se Oudit- en Risikokomitee, wat ook verslag gedoen het dat die eksterne oudit van die Universiteit vir 2017 geen materiële bevindinge aan die lig gebring het nie.</p><p>Die geïntegreerde jaarverslag, wat die finansiële state insluit, sal nou teen die sperdatum van 30 Junie 2018 by die minister van hoër onderwys en opleiding ingedien word. 'n Elektroniese weergawe sal dan op die <a href="/afrikaans/Pages/Annual-report.aspx?TermStoreId=d4aca01e-c7ae-4dc1-b7b2-54492a41081c&TermSetId=e2594d35-01e6-475a-9355-14d13be20b5d&TermId=d5d68007-88cb-4e48-8328-b4bfbdb6694b" target="_blank"><span lang="AF" style="text-decoration:underline;">US-webtuiste</span></a> geplaas word voordat die verslag gedruk en versprei sal word. Dit sal in Engels en Afrikaans beskikbaar wees. </p><p>Die US het ook 'n oorsigbestuursaanwysertelkaart vir die rade van Suid-Afrikaanse openbare hoëronderwysinstellings voltooi. Dié dokument, wat onlangs as vereiste ingestel is, sal teen dieselfde sperdatum by die Departement van Hoër Onderwys en Opleiding ingedien word.</p><h3><strong class="ms-rteThemeForeColor-5-0">Sosiale Impak, Transformasie en Personeel</strong></h3><p>By dié vergadering was dit die US se Viserektor: Sosiale Impak, Transformasie en Personeel, prof Nico Koopman, se beurt om 'n jaarverslag oor sy verantwoordelikheidsentrum voor te lê. </p><p>Hy het daarop gewys dat die Universiteit nou die reis aangepak het om die verskeidenheid beleide en planne oor kwessies soos transformasie, sosiale impak, diensbillikheid, diskriminasie en seksuele teistering, gestremdheidstoegang en lewensvatbare kontraktering wat die afgelope paar jaar aanvaar is, te implementeer.</p><p>Volgens Prof Koopman is beduidende vordering reeds gemaak om ooreenstemming oor kernterminologie soos “verankerde sosiale impak", “verankerde transformasie" en “verankerde personeelwelstand" te bereik. Alle US-omgewings aanvaar al hoe meer institusionele eienaarskap van hierdie drie kernvereistes. Hoewel daar nog heelwat werk voorlê in hierdie verband, is aansienlike vordering reeds gemaak. </p><p>'n Indringende bespreking van transformasie het ook daarop gedui dat die US gunstig geposisioneer is om navorsingsgebaseerde parameters en praktyke vir transformasie in die hoër onderwys en die groter samelewing te ontwikkel.</p><p>Klik hier vir sy <a href="/english/management/wim-de-villiers/Documents/SITP%20Verslag%20aan%20Raad%20Junie%202018%20Afrikaans%20B.pdf" target="_blank"><span lang="AF" style="text-decoration:underline;">volledige verslag</span></a>, en hier vir sy <a href="/english/management/wim-de-villiers/_layouts/15/WopiFrame.aspx?sourcedoc=%7bD838909D-B693-4DF3-A10C-A32F7E223477%7d&file=SITP%20PPT%20to%20Council%20June%202018%20final.pdf" target="_blank"><span lang="AF" style="text-decoration:underline;">aanbieding aan die Raad</span></a>.</p><h3><strong class="ms-rteThemeForeColor-5-0">Verdere toename in navorsingsleerstoele</strong></h3><p>Die Rektor het verslag gedoen [<a href="/english/management/wim-de-villiers/Documents/Rektor%20BV%20Raad%2020180618.pdf" target="_blank"><span lang="AF" style="text-decoration:underline;">klik hier vir sy volledige verslag</span></a>] dat twee nuwe DWT/NNS SARChI-leerstoele aan die US toegeken is – die leerstoel in innoverende rehabilitasie aan prof Quinette Louw (Fisioterapie) en die leerstoel in voedselomgewings, voeding en gesondheid aan prof Xikombiso Mbhenyane (Menslike Voeding). Albei leerstoele is geleë in die Fakulteit Geneeskunde en Gesondheidswetenskappe.</p><p>Prof Louw se navorsing ingevolge die SARChI-leerstoeltoekenning sal daarop fokus om 'n lang en gesonde lewe vir alle Suid-Afrikaners in die hand te werk deur die gehalte van gesondheidsorg te verbeter. Sy sal veral op nuwe en innoverende benaderings tot rehabilitasie konsentreer. </p><p>Prof Mbhenyane se navorsing sal weer daarop uit wees om kennisskepping en vermoëbou vir menslike voeding te versterk en uit te brei. Dít sal in pas wees met die Nasionale Departement van Gesondheid se doelwit om die beskikbare menslike hulpbronne vir voedingsdienslewering te versterk, veral vir bevolkingsgebaseerde voorkomings- en bevorderingsdienste. </p><p>Die US het nou 45 navorsingsleerstoele – byna dubbel soveel as vyf jaar gelede. Hiervan maak 27 deel uit van SARChI (die Suid-Afrikaanse navorsingsleerstoelinisiatief) met finansiering van die Departement van Wetenskap en Tegnologie. 'n Verdere 18 navorsingsleerstoele by die Universiteit word deur ander borge gefinansier.</p><h3><strong class="ms-rteThemeForeColor-5-0">Afdeling Studentetoegang</strong></h3><p>Die Raad het kennis geneem dat die naam van die Sentrum vir Voornemende Studente na die Afdeling Studentetoegang verander is. Die nuwe naam weerspieël nou die volledige diensaanbod van die entiteit en strook ook met die strategiese fokusgebied “studentetoegang met sukses", wat in die omgewingsplan van die verantwoordelikheidsentrum Leer en Onderrig vervat is. Die Afdeling bestaan uit die sentrums vir Studentewerwing en Loopbaanadvies, Toelating en Koshuisplasing, Voorgraadse Beurse en Lenings, en die Kontak- en Kliëntedienssentrum, wat sowel voornemende as huidige studente bedien. </p><h3><strong class="ms-rteThemeForeColor-5-0">Nuwe lede en amptenare van die Raad</strong></h3><p>Die Raad het mnr Ainsley Moos (foto hieronder) by Maandag se vergadering tot nuwe ondervoorsitter verkies. Hy volg prof PW van der Walt op, wie se termyn vroeër vanjaar verstryk het.</p><img class="ms-rtePosition-1" alt="Board Summit - A Moos head & shoulders.jpg" src="/english/PublishingImages/Lists/dualnews/AllItems/Board%20Summit%20-%20A%20Moos%20head%20%26%20shoulders.jpg" style="margin:5px;width:118px;height:153px;" /><div>Mnr George Steyn is as voorsitter herkies. Hy is reeds sedert 2010 'n lid van die Raad (deur skenkers verkies) en sedert 2012 die voorsitter.</div><p>Prof Joan Hambidge en mnr Johan Theron (albei deur die Konvokasie verkies) sowel as me Khungeka Njobe (deur die Raad verkies) is weer in die Raad aangestel, terwyl proff Amanda Gouws en Usuf Chikte (albei deur die Senaat verkies) reeds by die vorige Raadsvergadering, op 26 Maart, weer aangestel is.</p><p>Daarbenewens het die Raad 'n aantal nuwe lede verwelkom – mnr Hubert Brody (deur skenkers verkies), mnr Charl Cillié en adv Jean Meiring (albei deur die Konvokasie verkies) en mnr Wayde Davidse (deur permanente nie-akademiese personeellede verkies). </p><p><br> </p><h3><strong class="ms-rteThemeForeColor-5-0">Volgende vergadering</strong></h3><p>Die volgende Raadsvergadering vind op Woensdag 26 September 2018 plaas.</p>2018-06-19T22:00:00Z 2018-06-19T22:00:00.0000000ZCorporate Communication / Korporatiewe Kommunikasie
Dinamometer-donasies help arbeidsterapeute in behoeftige gemeenskappehttps://www.sun.ac.za/afrikaans/Lists/news/DispForm.aspx?ID=5646Dinamometer-donasies help arbeidsterapeute in behoeftige gemeenskappe<p style="text-align:justify;">Oorlewendes van padongelukke, aanranding en geweldsmisdaad benodig dikwels rehabilitasie, en so ook mense met osteoartritis, amputasies, en diegene wat voorheen 'n beroerte gehad het.</p><p style="text-align:justify;">Twee verdienstelike arbeidsterapiedienssentrums het onlangs 'n klein hupstoot op hierdie front ontvang toe dinamometers aan hulle geskenk is. “Dinamometers is instrumente wat deur arbeidsterapeute gebruik word om handgreepsterkte te bepaal en word hoofsaaklik ingespan by mense wat handbeserings opgedoen het," verduidelik mev Susan de Klerk, seniorlektor by die Afdeling Arbeidsterapie aan die Universiteit Stellenbosch (US) se Fakulteit Geneeskunde en Gesondheidswetenskappe (FGGW). Die instrument word dikwels nie boaan die prioriteitslys geplaas as dit kom by begrotingtoediening nie, en gevolglik is daar baie arbeidsterapiedienste wat daarsonder moet klaarkom.</p><p style="text-align:justify;">Danksy 'n goeie verhouding met die Internasionale Federasie van Verenigings vir Handterapie (IFSHT) kon De Klerk dié toerusting egter bekom om te skenk. Sy is reeds 20 jaar in die veld van handterapie en het deur haar navorsingsaktiwiteite die geleentheid gehad om die voormalige president van die IFSHT tydens 'n internasionale kongres te ontmoet. “Sy het genoem dat sy twee dinamometers wil skenk en gevra of ek dit in Suid-Afrika in ontvangs sal neem. Omtrent 'n jaar later het die dinamometers hier aangekom. Die IFSHT se enigste voorwaarde was dat ek dit moet gee aan 'n area of diens wat dit in die rehabilitasie van persone met handbeserings sal aanwend."</p><p style="text-align:justify;">De Klerk sê hoewel dit 'n moeilike besluit was, sy uiteindelik die toerusting aan die Khayelitsha Distrikhospitaal (KDH) en die Kraaifontein Gemeenskapsgesondheidsentrum (GGS) geskenk het.</p><p style="text-align:justify;">“Khayelitsha het 'n ontluikende hande-diens en die terapeut daar het hard gewerk om die toerusting te bekom wat die ortopedie-diens daar kan aanvul," sê sy. “Die dinamometer sal beslis waarde voeg tot haar diens, en dis boonop 'n area waar die US baie arbeidsterapiestudente plaas vir kliniese opleiding."</p><p style="text-align:justify;">Die Kraaifontein GGS skenking was vir ander redes, volgens De Klerk. “Die terapeut daar, 'n US-alumnus, werk vanuit 'n skeepshouer. Sy ontvang baie verwysings van Tygerberg Akademiese Hospitaal (TAH) en daar is min hulpbronne."</p><p style="text-align:justify;">Die terapeute van die onderskeie sentrums is dankbaar vir die skenking. “Dit is al sedert 2016 op my verlanglysie van toerusting, maar dit was nog nooit as 'n noodsaaklike item beskou nie. Die toerusting sal nie net gebruik word om handgrepe te toets nie, maar ook as motivering vir die pasiënte dien om hul tuisoefeninge te doen," sê mev Terri-Ann Abrahams van KDH.</p><p style="text-align:justify;">Mev Mariechen Breytenbach, die arbeidsterapeut by Kraaifonteing GGD, voeg by dat die instrument ook sal bydra in die bepaling van pasiënte se gereedheid om terug te keer werk toe. “'n Bouer en 'n horlosiemaker het dalk dieselfde handgreepsterkte nodig om hul tande te borsel, maar die bouer het veel meer greepsterkte nodig om terug te keer werk toe. Die behandeling is dus baie geïndividualiseerd en die dinamometer help om spesifieke doelwitte te stel," verduidelik De Klerk.</p><p style="text-align:justify;">De Klerk is opgewonde oor hoe die dinamometers gebruik kan word om aktiwiteitsdeelname van pasiënte te bevorder. “En ons is reeds besig om 'n plan te bedink om dalk nog een of twee te kry om aan dienste te skenk."</p><p style="text-align:justify;"><br></p><p style="text-align:justify;"><em>Onderskrif 1:  Arbeidsterapeut Terri-Ann Abrahams (links) en Susan de Klerk (regs) met die dynamometer. </em></p><p style="text-align:justify;"><em><em style="text-align:justify;">Onderskrif</em> 2: Arbeidsterapeut van Kraaifontein CHC (Mariechen Breytenbach) terwyl sy die dynamometer gebruik.</em><br></p>2018-06-18T22:00:00Z 2018-06-18T22:00:00.0000000ZLiezel Engelbrecht
Veekundige ontvang gesogte TWAS-ROSSA Streek Jong Wetenskaplike pryshttps://www.sun.ac.za/afrikaans/Lists/news/DispForm.aspx?ID=5647Veekundige ontvang gesogte TWAS-ROSSA Streek Jong Wetenskaplike prys<p>​Dr Cletos Mapiye, ʼn senior lektor in die Departement Veekundige Wetenskappe aan Stellenbosch Universiteit, het onlangs ʼn toekenning van die Wêreld Akademie vir Wetenskap vir die Sub-Sahara Afrika Streekskantoor (TWAS-ROSSA) ontvang, wat jong wetenskaplikes vir hulle bydrae tot landbou en voedselveiligheid in 2017 erken. Die prys bestaan uit ʼn sertifikaat met 'n verwysing na die wenner se wetenskaplike prestasies, asook ʼn kontant prys van 2000 Amerikaanse dollar. Die prys word toegeken aan uitstaande jong wetenskaplikes wat ʼn beduidende bydrae lewer tot navorsing, ontwikkeling en kapasiteitbou om die volhoubaarheid van voedsel- en landbousisteme, voedselveiligheid en armoede verligting in ontwikkelende lande te verbeter. Die tema van die pryskategorie val onder die Verenigde Nasies se Volhoubare Ontwikkelingsplan se Doel #2, wat strewe na die beëindiging van hongersnood, strewe na voedselveiligheid, beter voeding en bevordering van volhoubare landbou. Dit val ook binne die eerste prioriteitsdoelwit van die Wetenskap-, Tegnologie- en Innovasie Strategie vir Afrika <em>(STISA) </em>2024, wat die uitroei van honger en vestiging van voedselsekuriteit behels. Die prys is amptelik oorhandig tydens ʼn Voedselsekerheid- en Beleid Werkswinkel, want van 11-13 April 2018 in Johannesburg plaasgevind het. </p>2018-06-18T22:00:00Z 2018-06-18T22:00:00.0000000ZCletos Mapiye
Terapiehonde op Universiteit Stellenbosch se kampus!https://www.sun.ac.za/afrikaans/Lists/news/DispForm.aspx?ID=5645 Terapiehonde op Universiteit Stellenbosch se kampus!<p>​​Benewens onvoorwaardelike aanvaarding en liefde, het mens-dier-interaksie verskeie voordele wat betref ons gesondheid en ons sielkundige, sosiale en emosionele welsyn. So sê dr Marieanna le Roux, dosent aan die Universiteit Stellenbosch (US) se Departement Sielkunde en lid van die bestuur van Pets as Therapy (PAT), 'n organisasie sonder winsbejag.</p><p>PAT organiseer vrywillige besoeke deur troeteldiereienaars en hulle honde aan ouetehuise, sorgfasiliteite vir verswaktes, spesiale skole, residensiëlesorgsentrums, en die afgelope tyd ook aan die studente van US. Tans word vyf verskillende honde gebruik. Volgens Le Roux bied hierdie besoeke geselskap, ondersteuning, vertroosting, plesier, stresverligting en ook stimulasie aan mense wat siek, afgesonder of op die een of ander manier onder druk is.</p><p>Die meeste studente wat elke Dinsdag die sessies by die Sentrum vir Studentevoorligting en Ontwikkeling (SSVO) van die US bywoon, woon op kampus en verlang na hulle eie honde tuis. “Hierdie sessies bied studente die geleentheid om die honde in 'n informele omgewing te vertroetel en met hulle te speel. Vir ʼn kort tydjie kan hulle spontaan met die honde omgaan en vergeet van eksamenspanning of van enige ander ongelukkige omstandighede in hulle lewens. Dit is een van die wyses waarop die SSVO poog om ʼn verskeidenheid dienste aan studente te bied om hul welwees te bevorder. </p><p>Navorsing oor interaksie tussen mens en dier toon die waarde van troeteldiere vir mense. “Hoewel dit nie terapie as sodanig is nie, gebeur daar beslis iets in 'n mens gedurende interaksie met 'n hond. Om op universiteit te wees, stel vele eise aan studente en hierdie besoeke help hulle om hul stres te verlig.</p><p>PAT is in 2001 gestig en het meer as 94 geregistreerde eienaar/hond-spanne wat vrywillig meer as 75 instellings landwyd besoek. Die organisasie het takke in Kaapstad, die Helderberg-omgewing, Hermanus, George, Polokwane, Worcester en Port Elizabeth. </p><p>Vir meer oor PAT, gaan na <a href="https://www.pat.org.za/">https://www.pat.org.za/</a> of kontak dr Marieanna le Roux by <a href="mailto:mclr@sun.ac.za">mclr@sun.ac.za</a>. Vir meer inligting oor die dienste wat die SSVO bied besoek gerus <a href="/ssvo">www.sun.ac.za/ssvo</a> of kontak dr Munita Dunn-Coetzee by <a href="mailto:mdunn@sun.ac.za">mdunn@sun.ac.za</a> <br></p><p><img src="/english/PublishingImages/Lists/dualnews/My%20Items%20View/IMG_0090_edited.jpg" alt="IMG_0090_edited.jpg" class="ms-rtePosition-4" style="margin:5px;width:400px;height:281px;" /><br><br></p>2018-06-17T22:00:00Z 2018-06-17T22:00:00.0000000ZAsiphe Nombewu/ Corporate Communication
Opportunisme in sakewêreld moet in toom gehou wordhttps://www.sun.ac.za/afrikaans/Lists/news/DispForm.aspx?ID=5642Opportunisme in sakewêreld moet in toom gehou word<p>Opportunistiese gedrag in besighede verminder vertroue, toewyding, samewerking, verhoudings en die uitruil van kennis en verhoog ook konflik en transaksiekoste.<br></p><p>Só het prof Gert Human van die Departement Ondernemingsbestuur in die Fakulteit Ekonomiese en Bestuurswetenskappe (EBW) aan die Universiteit Stellenbosch op Donderdag (14 Junie 2018) in sy intreerede gesê. Hy het gepraat oor <em>The dark side of business interdependence and the collaboration-opportunism paradox</em>.<br></p><p>Human meen opportunistiese gedrag <span style="font-size:11pt;line-height:107%;font-family:calibri, sans-serif;"> ̶  </span>die doelbewuste strewe na selfbelang <span style="font-size:11pt;line-height:107%;font-family:calibri, sans-serif;"> ̶ </span> in besighede is 'n belangrike gevolg van 'n negatiewe (donker) ongesonde besigheidsverhouding.<br></p><p>“Afhanklikheid, asimmetrie, onsekerheid, konflik en mag dryf opportunistiese gedrag in interafhanklike sakeverhoudings."<img src="/english/PublishingImages/Lists/dualnews/My%20Items%20View/Human.jpg" alt="Human.jpg" class="ms-rtePosition-2" style="margin:5px;width:410px;height:283px;" /><br></p><p>“Mededingende intensiteit in die bedryf, onstuimigheid in die mark en die kultuur in organisasies is kontekstuele beïnvloeders van donker opportunisme."<br></p><p>Volgens Human is die donker kant van interafhanklikheid nie ʼn nuwigheid nie.<br></p><p>“Vandag vereis die eksponensiële groei in die gesofistikeerdheid en kompleksiteit van ons verhoudings, netwerke en ekosisteme egter 'n beter verstaan van hierdie verskynsel."<br></p><p>Hy het gesê bestuurders wat die donker sy van interafhanklikheid verstaan, mobiliseer proaktief hulpbronne om suksesvolle uitkomste te lewer.<br></p><p>“Firmas kan verskillende tipes sosiale kapitaal gebruik om die impak van die donker kant van opportunistiese gedrag te verminder."<br></p><p>Human het gesê aandag moet geskenk word aan die belangrikheid van die samewerking-opportunisme-paradoks in verhoudings.<br></p><p>“Die samewerking-opportunisme-paradoks is hier om te bly. In 'n wêreld waar interafhanklikheid 'n bepalende kenmerk van besigheidsinteraksie is, sal maatskappye en individue voortgaan om saam te werk en verhoudings te bou ten einde nuwe waarde te ontsluit."<br></p><p>“Daarom word samewerking nie ontmoedig nie. Trouens, dit word bevorder, maar moet vergesel word van 'n duideliker prentjie oor die risiko's van die donker kant van interafhanklikheid."<br></p><p>Human het gesê so lank as wat daar samewerking in besigheid is, sal daar die moontlikheid van opportunistiese gedrag wees.<br></p><p>“Dit sal naïef wees om te dink dat opportunistiese gedrag volkome beheer kan word deur meer gesofistikeerde wetlike en ander strukturele apparate wat maatskappye, regerings en individue ontwerp en implementeer."<br></p><p>Human het gesê aangesien opportunisme in sakeverhoudings na bewering altyd tot 'n mate teenwoordig was, is dit bykans onmoontlik om dit uit die besigheidsomgewing te verwyder, en kan dit selfs nie wenslik wees nie.<br></p><p>“ ʼn Verstaan van die goeie en slegte kant van opportunisme behoort, ten minste in teorie, die bestuur daarvan te vergemaklik," voeg hy by.<br></p><ul><li><strong>Hooffoto</strong>: Pixabay<br></li><li><strong>Foto 1</strong>: Proff Gert Human (middel), Eugene Cloete, Viserektor: Navorsing, Innovasie en Nagraadse Studies, en Ingrid Woolard, Dekaan van EBW, by die intreerede. <strong>Fotograaf</strong>: Anton Jordaan.<br></li></ul><p><br><br></p>2018-06-14T22:00:00Z 2018-06-14T22:00:00.0000000ZCorporate Communication / Korporatiewe Kommunikasie [Alec Basson]
Verslag vestig aandag op uitdagings in gesondheidsonderrighttps://www.sun.ac.za/afrikaans/Lists/news/DispForm.aspx?ID=5643Verslag vestig aandag op uitdagings in gesondheidsonderrig<p style="text-align:justify;">'n Omvattende verslag oor die uitdagings in die opleiding van gesondheidswerkers is onlangs vrygestel.<br></p><p style="text-align:justify;"><img src="/english/faculty/healthsciences/PublishingImages/NewsCarousel/2018Nuus/AssafProfJ_article.jpg" class="ms-rtePosition-2" alt="" style="margin:5px;" />'n Paneel van 10 lede het onder leiding van prof Jimmy Volmink, Dekaan van die Fakulteit Geneeskunde en Gesondheidswetenskappe (FGGW) aan die Universiteit Stellenbosch, die verslag namens die Wetenskapakademie van Suid-Afrika (ASSAf) saamgestel.<br></p><p style="text-align:justify;">“Die viervoudige siektelas in Suid-Afrika, die tekort aan opgeleide gesondheidswerkers, veral in gebiede met te min hulpbronne en in die platteland, en die voortslepende krisis in hoër onderwys bied unieke uitdagings aan die gesondheidswetenskappe onderrigsektor," sê Volmink, wat die paneel se bevindinge in Pretoria bekend gemaak het.</p><p style="text-align:justify;">Die verslag, genaamd “Reconceptualising Health Professions Education in South Africa", poog om die hele waardeketting van gesondheidswetenskappe onderrig aan te spreek, van die keuring van studente, pedagogiese ontwikkeling en die ontleding van huidige knelpunte in die stelsel tot hoe die gesondheidswetenskappe onderrigstelsel in die toekoms gefinansier en gereguleer kan word.</p><p style="text-align:justify;">Die paneel het 'n stel van 16 aanbevelings gemaak, wat 'n eenstemmige blik bied op die transformasie wat in die onderrig en opleiding van gesondheidswerkers in Suid-Afrika benodig word om die huidige pogings te konsolideer en om nuwe pogings te versterk wat die ernstige kwantitatiewe en kwalitatiewe tekorte in die gesondheidswerksmag aanspreek en sodoende die gesondheid van die nasie verbeter.</p><p style="text-align:justify;">Die aanbevelings is gemik op 'n breë gehoor, onder meer beleidmakers en opvoeders, en sluit die volgende in:</p><ul style="text-align:justify;"><li><p>Daar is 'n behoefte om die keuringsproses van studente te herkonseptualiseer met die doel om die kriteria wat geëvalueer word, uit te brei.</p></li><li><p>Die keuring en opleiding van gesondheidswerkers moet ongelykheid en die behoeftes van die mees onderbediende gemeenskappe aanspreek deur te fokus op primêre gesondheidsorg en meer gesondheidswerkers aan landelike gebiede te lewer.</p></li><li><p>Akademiese instellings in die openbare sektor moet ondersteun word sodat meer gesondheidswerkers opgelei kan word.</p></li><li><p>Universiteite moet verantwoordelikheid aanvaar vir die opleiding en professionele ontwikkeling van gesondheidswerkers, van voorgraadse vlak tot hul internskap en gemeenskapsdiens.</p></li><li><p>Om interprofessionele onderwys en samewerkingspraktyk (IPECP) op 'n volhoubare wyse in die onderrig van gesondheidswerkers in Suid-Afrika vas te lê, moet 'n nasionale studiegroep met verskeie belanghebbendes gestig word om 'n strategiese plan vir IPECP te ontwikkel en die implementering daarvan te lei.</p></li><li><p>Dringende optrede word benodig om die bestuur van befondsing vir die gesondheidswetenskappe te verbeter deur die kapasiteit en momentum van die Gesamentlike Komitee oor Gesondheidswetenskap Onderrig (JHSEC) op te bou.</p></li><li><p>Die beplanning van menslike hulpbronne, die toewysing van hulpbronne en begrotings moet verbeter word.<br></p></li></ul><p style="text-align:justify;">Die volledige verslag is beskikbaar by <a href="http://www.assaf.org.za/">www.assaf.org.za</a>. <br></p><p style="text-align:justify;"><em style="text-align:justify;">Onderskrif: Prof Jimmy Volmink het die paneel van 10 lede gelei wat die verslag namens ASSAf saamgestel het.</em></p><p style="text-align:justify;"><em style="text-align:justify;">​Bannier-foto deur Sam Reinders.</em><br></p>2018-06-14T22:00:00Z 2018-06-14T22:00:00.0000000ZFMHS Marketing & Communication / FGGW Bemarking & Kommunikasie
Sleutelaspekte van samewerking tussen universiteit en gemeenskaphttps://www.sun.ac.za/afrikaans/Lists/news/DispForm.aspx?ID=5641Sleutelaspekte van samewerking tussen universiteit en gemeenskap<div>​<span lang="AF">Die Afdeling Sosiale Impak het onlangs ʼn werkswinkel gehou om sleutelaspekte van samewerking tussen universiteit en gemeenskap met prof Thomas Bryer van die School of Public Administration van die University of Central Florida te bespreek.</span></div><div><span lang="AF"></span><span lang="AF"> </span></div><p><span lang="AF">Die bestuur van vennote en gemeenskappe se verwagtinge is uiters belangrik. Dit is uitgelig dat gemeenskappe werk, onderwys en veiligheid benodig, terwyl universiteite navorsingsuitsette en studenteopleiding buite die klaskamer benodig. Befondsing kan ook ʼn uitdaging wees met betrekking tot wat gemeenskappe van ʼn universiteit verwag. Dit is belangrik om erkenning daaraan te gee dat hulpbronne in ʼn universiteit in die vorm van personeel- en studentekundigheid bestaan, en onder vennote onder andere in die vorm van kundigheid, kontekste en teikengroepe. Dit help om aan vennote realistiese opsies met betrekking tot lewering van die universiteit se kant te gee</span><span lang="AF">. </span></p><p><span lang="AF"></span><span lang="AF">Nog ʼn belangrike saak is die meting van impak. Hoe word sosiale impak gemeet? “Dit is belangrik dat navorsers ondersoek wat hul navorsing vir die samelewing gedoen het. Die ideaal is longitudinale studies wat die werk van ʼn universiteit met vennote en die impak daarvan op die universiteit en sy vennote as begunstigdes van die betrokkenheid betref,” sê prof Bryer. “Dit is belangrik om doelbewus ontwikkelingsgebiede met betrekking tot impak te identifiseer. Ons moet weet wat die uitkomste van die betrokkenheid van die Universiteit Stellenbosch en vennote is – sodat ons kan sien waar is die indirekte impakte en aspekte wat vir toekomste betrokkenheid gebruik kan word,” sê Renee Hector-Kannemeyer, Adjunkdirekteur: Sosiale Impak en die hoof van Matie Gemeenskapsdiens. </span></p><p><span lang="AF"></span><span lang="AF">Die kriteria vir vennootskapontwikkeling is belangrik vir ʼn suksesvolle vennootskap en impak. Vennootskappe moet ideaal gesproke vorder vanaf samewerking tot koördinering en dan na medewerking.</span></p><p><span lang="AF"></span><span lang="AF">Wat die voordeel van betrokkenheid betref, moet ʼn sleutelvraag gevra word: Het gemeenskapslede gewillig en openhartig deelgeneem en was personeel en studente betrokke en het hulle uit die ervaring geleer? </span></p><p><span lang="AF"></span><span lang="AF">Fondsinsameling kan uitdagend wees in ʼn toenemend beperkte omgewing en innoverende denke moet toegepas word. Verhoudings bly belangrik in hierdie opsig, asook die oorvertel van stories van die impak.</span></p><p><span lang="AF"></span><span lang="AF">Hoër onderwys poog om sosiaal verbonde, polities intelligente, sosiaal bewuste en ekonomies selfonderhoudende individue te ontwikkel wat kan help om sterk gemeenskappe te bou en in die algemeen tot die samelewing by te dra. Die uitdaging is om al die verskillende rolle van ʼn universiteit op ʼn betekenisvolle en voordelige manier te integreer.</span></p>2018-06-14T22:00:00Z 2018-06-14T22:00:00.0000000ZJoanne Williams
FGGW-psigiater woon Nobel-byeenkoms byhttps://www.sun.ac.za/afrikaans/Lists/news/DispForm.aspx?ID=5640FGGW-psigiater woon Nobel-byeenkoms by<p style="text-align:justify;">Dr Eileen Thomas (35), 'n doktorsgraadstudent in die Departement Psigiatrie van die Fakulteit Geneeskunde en Gesondheidswetenskappe, is gekies om die 68ste Nobelpryswennersbyeenkoms by te woon.</p><p style="text-align:justify;">Sy is een van net ses jong Suid-Afrikaanse wetenskaplikes – almal vroue – wat hierdie eer te beurt geval het. Die geleentheid vind van 24 tot 29 Junie in Lindau, Duitsland, plaas.</p><p style="text-align:justify;">Deelnemers van 84 verskillende lande sal tydens die ses dae lange byeenkoms die geleentheid gebied word vir interaksie met 43 Nobelpryswenners in fisiologie en geneeskunde. Onder hulle is die wenners van verlede jaar se Nobelprys in Fisiologie en Geneeskunde, Jeffrey C. Hall, Michael Rosbash en Michael W. Young, wat vereer is vir hulle ontdekking van molekulêre megnismes wat die sirkadiese ritme beheer.</p><p style="text-align:justify;">Net nagenoeg 600 wetenskaplikes jonger as 35 word jaarliks wêreldwyd hiervoor gekies. Thomas het aansoek gedoen nadat sy deur die Wetenskapakademie van Suid-Afrika genomineer is.</p><p style="text-align:justify;">“Ek beskou myself as 'n klinikus-navorser en kan getuig hoe ervaring in die een veld die ander versterk," sê Thomas, wat haar mediese studie aan die Universiteit van Pretoria voltooi het. “Gedurende my gemeenskapsdiensjaar by die Worcester-hospitaal het ek verlief geraak op die mooie Kaap en aansoek gedoen om in die Departement Psigiatrie aan die Universiteit Stellenbosch te spesialiseer."</p><p style="text-align:justify;">Sy het in 2015 gegradueer en sedertdien verdeel sy haar tyd tussen kliniese werk (sy het twee psigiatriese praktyke), 'n vrywillige vrouegesondheidskliniek by Tygerberg-hospitaal waar sy saam met twee ginekologie-kollegas op vroue met chroniese pelvispyn fokus, en navorsing. In haar tydperk as kliniese assistent het die Departement Psigiatrie uitstekende geleenthede aan haar beskikbaar gestel om meer van navorsing te leer, sê Thomas, wat ook lid is van die SARChi-navorsingseenheid in posttraumatiese stresversteuring onder leiding van prof Soraya Seedat.</p><p style="text-align:justify;">“My navorsingsbelangstelling is redelik in lyn met my kliniese belangstellings. My PhD-projek ondersoek biomerkers wat vroegtydig posttraumatiese stres kan identifiseer. Verder lê vrouegesondheid, traumatologie, chroniese pyn en angsversteurings my na aan die hart."</p><p style="text-align:justify;">Sy is baie dankbaar vir die Nobel-geleentheid, veral as 'n vroulike navorser uit Suid-Afrika, sê Thomas. “Ek sien baie uit na die lesings, besprekings, en middagete met vorige Nobel-pryswenners en om ander jong navorsers te ontmoet, idees uit te ruil en netwerke op te stel."</p><p style="text-align:justify;">Haar ander prestasies sluit in onderskeidelik die Discovery Stigting-beurs verlede jaar en die SAMA-studiebeurs vanjaar vir haar PhD-studie.</p><p style="text-align:justify;">Sy voorsien dat sy altyd haar tyd tussen kliniese sorg en navorsing sal verdeel en wil graag haar eie “pienk" laboratorium begin waar jong vroulike navorsers ondersteun en gekoester kan word.</p><p style="text-align:justify;">Thomas trou in September vanjaar met haar Amerikaanse liefde, Andy Vuong, wat sy haar grootste ondersteuner noem.<br><br></p>2018-06-13T22:00:00Z 2018-06-13T22:00:00.0000000ZJackie Pienaar-Brink
Nuwe uitvoerende komitee van die Institusionele Forumhttps://www.sun.ac.za/afrikaans/Lists/news/DispForm.aspx?ID=5638Nuwe uitvoerende komitee van die Institusionele Forum<p>​Die nuwe uitvoerende komitee van die Institusionele Forum (IF) sal 'n kernrol vervul om toe te sien dat die Universiteit Stellenbosch (US) voortdurend 'n omgewing van inklusiwiteit, transformasie, innovasie en volgehoue uitnemendheid skep en handhaaf.</p><p>Die IF is een van die Universiteit se vernaamste statutêre liggame tesame met die Raad, die Senaat, die Konvokasie en die Studenteraad. Die taak van die IF, wat uit 32 lede uit die verskillende sektore van die US bestaan, is om die Raad te adviseer oor kwessies wat die Universiteit raak.</p><p>Aan die stuur van die nuwe​ uitvoerende komitee is dr Celeste Nel. Sy word bygestaan deur ondervoorsitter Farah Fredericks en sekretaris Wayde Davidse. Die ander lede van die uitvoerende komitee is Denisha Padachey namens die studentesektor, Le Roux Burrows namens personeellede, Sello Molapo namens die bestuur-en-beheersektor, en Adelbert Scholtz namens die gemeenskap.  </p><p>Die lede van die uitvoerende komitee beklee uiteenlopende strategiese poste aan die US. Hulle uitgebreide ervaring van die hoëronderwyssektor beteken dus hulle is hoogs gekwalifiseerd om die IF te lei en sy mandaat, wat deur die Wet op Hoër Onderwys vasgestel is, uit te voer. </p><p>“Ons sien daarna uit om die Raad oor tersaaklike aangeleenthede te adviseer en as spreekbuis vir die bestuur, personeellede, studente en die gemeenskap op te tree, veral wat transformasie betref," sê Nel, wat ook as direkteur van die Sentrum vir Toelating en Koshuisplasing in die US se Afdeling Studentetoegang dien.</p><p>Die IF se opdrag is om die Raad te adviseer oor rasse- en gendergelykheidsbeleide, die keuring van kandidate vir senior bestuursposte, gedragskodes, bemiddeling- en geskilbeslegtingsprosedures, sowel as die skep van 'n institusionele kultuur wat verdraagsaamheid en respek vir fundamentele menseregte bevorder en 'n gepaste omgewing vir onderrig, navorsing en leer skep. Daarbenewens moet hulle toesien dat die Wet op Hoër Onderwys en die nasionale beleid oor hoër onderwys toegepas word.</p><p>Nel sê die IF, wat vier keer in die loop van die akademiese jaar ontmoet, is reeds hard aan die werk om oor beleidsimpak te beraadslaag en seker te maak dat die US deur robuuste debat vorentoe beweeg.</p><p>“Ons wil graag 'n deelnemende kultuur bou waar almal saamwerk om eenstemmigheid oor kwessies te bereik, in plaas van 'n verteenwoordigende kultuur waar elkeen sy eie, individuele gemeenskap verteenwoordig of drukgroepe vorm."</p><p>Klik <a href="/english/management/institutional-forum/Pages/default.aspx">hier</a> vir meer inligting oor die IF.</p><p>Van links na regs: Wayde Davidse, Denisha Padachey, Celeste Nel, Sello Molapo, Farah Fredericks and Le Roux Burrows (nie afgebeeld nie: Adelbert Scholtz)​​<br></p>2018-06-12T22:00:00Z 2018-06-12T22:00:00.0000000ZCorporate Communication/ Korporatiewe Kommunikasie
Beter implantate kan beskadigde knieë herstelhttps://www.sun.ac.za/afrikaans/Lists/news/DispForm.aspx?ID=5633Beter implantate kan beskadigde knieë herstel<p>Mense wie se knieë deur osteoartritis  ̶  ook bekend as die 'slytasie'-artritis  ̶  aangetas is, moet dikwels knievervangings kry om die skade te herstel. Maar as 'n knievervanging nie by die spesifieke individu pas nie, kan sagte weefsel beskadig word, die onderliggende been ineenstort, die implantaat loskom, en moontlike gewrigspyn ná 'n operasie ervaar word.<br></p><p>“Een moontlike oplossing is om implantate te ontwerp wat pasiënt-spesifiek en anatomies akkuraat is, normale kniebeweging reproduseer en uiteindelik herhaalbaar is," sê dr Johan van der Merwe, ʼn dosent in die Departement Meganiese en Megatroniese Ingenieurswese aan die Universiteit Stellenbosch (US). Van der Merwe, ook ʼn lid van die Biomediese Ingenieurswese Navorsingsgroep in dieselfde department, het onlangs sy doktorsgraad in Megatroniese Ingenieurswese aan die US behaal. Hy het gefokus op die ontwikkeling van 'n herhaalbare, semi-outomatiese metode om pasiënt-spesifieke implantaatkomponente te produseer wat 'n individu se gesonde anatomie reproduseer ten einde die natuurlike beweging van die gewrig ná 'n operasie te vergemaklik. <img src="/english/PublishingImages/Lists/dualnews/My%20Items%20View/Johan%20vd%20Merwe.JPG" alt="Johan vd Merwe.JPG" class="ms-rtePosition-2" style="margin:5px;width:310px;height:465px;" /><br></p><p>Van der Merwe sê die knie is een van die gewrigte wat die mees vatbaarste is vir osteoartritis, ʼn soort artritis wat ontstaan wanneer die beskermende kraakbeen in gewrigte verweer.<br></p><p>Van der Merwe wys daarop dat vir gelokaliseerde osteoartritis, chirurgiese rekonstruksie of vervanging van slegs die beskadigde deel van die knie in plaas van die hele gewrig verkies mag word. Die projeksies is dat teen 2030 drie miljoen knievervangingsoperasies wêreldwyd gedoen sal word. Huidige knievervangings hou gewoonlik 10 jaar. <br></p><p>“Die vervanging of herstel van slegs die beskadigde deel kan lei tot vinniger herstel en verbeterde beweging van die gewrig ná operasies, en ook soveel moontlik van die gewrig se natuurlike anatomie behou. Die koste is ook laer."<br></p><p>“Maar die ontwerp van pasiënt-spesifieke knievervangings vir slegs die beskadigde deel is afhanklik van die tegnikus se interpretasie en vaardigheid om voortdurend gesonde knievorme te kan reproduseer. Dit is 'n moeilike probleem omdat wat as gesond vir een pasiënt beskou word, dalk nie dieselfde is vir 'n ander nie."<br></p><p>Van der Merwe sê daar is dikwels 'n wanbalans tussen huidige gestandaardiseerde groottes van kommersieel beskikbare implantate en die vorm van ʼn individuele pasiënt se knie. Dit vereis gewoonlik dat die chirurg dikwels op ervaring en huidige beste praktyke steun om die pasiënt by die implantaat aan te pas en soms afwyk van die ideale beoogde plasing om goeie uitkomste te bereik.<br></p><p>In 'n poging om hierdie tekortkominge aan te spreek, het Van der Merwe 'n model ontwikkel wat gebaseer is op die verskillende vorme van gesonde knieë, wat dan gebruik kan word om die gesonde vorm van die beskadigde dele van 'n pasiënt se knie te bepaal.<br></p><p>Hy het hierdie inligting gebruik om 'n semi-outomatiese ontwerpprogram te skryf wat egalige oppervlakke op die geskatte gesonde vorm plaas om implantate te skep wat gereed is om op rekenaargesteunde wyse vervaardig te word.<br></p><p>“Om die geldigheid van die vorme wat deur ons implantaat-ontwerpmetode geskep is te bepaal, het ons die semi-outomatiese ontwerpproses op 'n stel toetsknieë uitgevoer. Ons semi-outomatiese benadering tot die ontwerp van pasiënt-spesifieke knievervangings vir beskadigde dele het gelei tot implantate wat gunstig met die oorspronklike, normale knieë vergelyk."<br></p><p>“Hierdie implantaat-komponente stem ooreen met die normale anatomie van die knie."<br></p><p>“Dit is moontlik om deur middel van hierdie metode herhaaldelik implantaatvorme te produseer wat met die knie se anatomie ooreenstem. Ons hoop dat dié ontwerp die herstel van die gewrig se normale funksionering ná 'n operasie kan fasiliteer."</p><p>Van der Merwe sê deur elke implantaat by die individu te aan te pas, kan die wanbalans tussen die vorm van die pasiënt se knie en dié van die implantaat verminder word.<br></p><p>“Dit kan moontlik herstelperiodes en operasies verkort aangesien die pasiënt se beenoppervlaktes nie baie verander moet word nie. Implantate wat beter pas en, in ons geval, ʼn meer natuurlike vorm het, kan moontlik ook die beweging van die gewrig ná 'n operasie verbeter." <br></p><p>Van der Merwe sê mense in hul 50's en vroeë 60's wat reeds aan osteoartritis ly en 'n knievervanging benodig, en meer aktiewe pasiënte wat hul lewenskwaliteit vir 'n tydperk wil handhaaf voordat hulle 'n totale knievervanging kry soos die toestand vererger, sal by sy navorsing baat.<br></p><p>Hy voeg by dat die implantaat, wat as deel van sy studie ontwerp is, gereed is vir voorlopige kliniese toetsing.<br></p><ul><li><strong>Hooffoto</strong>: Pixabay<br></li><li><strong>Foto 1</strong>: Dr Johan van der Merwe<br></li></ul><p><strong>SLEGS VIR MEDIANAVRAE</strong></p><p>Dr Johan van der Merwe</p><p>Departement Meganiese en Megatroniese Ingenieurswese</p><p>Universiteit Stellenbosch</p><p>Tel: 021 808 4038</p><p>E-pos: <a href="mailto:jovdmerwe@sun.ac.za"><span class="ms-rteThemeForeColor-5-0"><strong>jovdmerwe@sun.ac.za</strong></span></a> </p><p><strong>​         UITGEREIK DEUR</strong></p><p>Martin Viljoen</p><p>Bestuurder: Media</p><p>Korporatiewe Kommunikasie</p><p>Universiteit Stellenbosch</p><p>Tel: 021 808 4921</p><p>E-pos: <a href="mailto:viljoenm@sun.ac.za"><strong class="ms-rteThemeForeColor-5-0">viljoenm@sun.ac.za</strong></a><strong class="ms-rteThemeForeColor-5-0"> </strong><br></p><p><br><br></p>2018-06-11T22:00:00Z 2018-06-11T22:00:00.0000000ZCorporate Communication / Korporatiewe Kommunikasie [Alec Basson]