Kies jou taal: Engels Afrikaans

Nuus

​​​​​​​

​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​ Nuus Gebeure
​​

 

 

Registreer jou inisiatiewe vir sosiale impak https://www.sun.ac.za/afrikaans/Lists/news/DispForm.aspx?ID=5928Registreer jou inisiatiewe vir sosiale impak <span lang="AF"><span></span>Personeellede van die Universiteit Stellenbosch wat ʼn aktiewe en deurslaggewende rol ten opsigte van sosiale impak deur navorsing, leer en onderrig, vrywilligerswerk, spesiale programme en die bou en handhawing van vennootskappe in die samelewing speel, word gevra om hul inisiatiewe op die Sosiale Impak Platform te registreer: <a href="/si"><span style="text-decoration:underline;"><font color="#0066cc">https://www.sun.ac.za/si</font></span></a>. Die Afdeling Sosiale Impak wil help met bewusmaking en bevordering van hierdie waardevolle werk. Die jaarlikse sperdatum vir registrasies is 30 November.</span>​<p><span lang="AF"></span> </p><p><span lang="AF"><strong>Hoekom moet jy registreer?</strong></span></p><p><span lang="AF">Deur jou inisiatief te registreer: </span></p><ul><li><span lang="AF">word die Universiteit Stellenbosch se werk sigbaar in die universiteit, aan eksterne samelewingsvennote (insluitende die regering, besighede/bedrywe en die burgerlike samelewing), aan finansiers en aan die publiek;</span></li><li><span lang="AF">word potensiaal vir samewerking in en oor dissiplines heen vir groter impak geskep;</span></li><li><span lang="AF">kan jy aansoek doen om befondsingsgeleenthede wat jaarliks deur die Afdeling Sosiale Impak beskikbaar gestel word: <a href="/si/en-za/Pages/Funding-opportunities.aspx"><span style="text-decoration:underline;"><font color="#0066cc">https://www.sun.ac.za/si/en-za/Pages/Funding-opportunities.aspx</font></span></a>;</span></li><li><span lang="AF">kan jy aansoek doen om befondsing van die Afdeling Ontwikkeling en Alumni-betrekkinge, wat geregistreerde inisiatiewe vir sosiale impak ondersteun; en </span></li><li><span lang="AF">sal jy ʼn portefeulje van bewyse van jou inisiatiewe vir sosiale impak vir prestasie-evalueringsdoeleindes hê.</span></li></ul><p><span lang="AF">Skakel met Rachael Spiers vir enige navrae rakende die registrasieproses: <a>rspiers@sun.ac.za</a>.</span><br></p>2018-10-14T22:00:00Z 2018-10-14T22:00:00.0000000ZDivision for Social Impact
Navorsingsleierskap en wetenskaps-kommunikasie gaan hand aan hand, sê rektor by eerste mediatoekenningshttps://www.sun.ac.za/afrikaans/Lists/news/DispForm.aspx?ID=5926Navorsingsleierskap en wetenskaps-kommunikasie gaan hand aan hand, sê rektor by eerste mediatoekennings<p>​​Die vraag is nie of jy dit kan bekostig om tyd aan openbare wetenskapskommunikasie te spandeer nie. Dit is of jy dit kan bekostig om dit nie te doen nie!<br></p><p>Dit was die boodskap van prof Wim de Villiers, Rektor en Visekanselier van die Universiteit Stellenbosch (US) tydens die bekendmaking van die name van die eerste ontvangers die Media Toekennings van Uitnemendheid wat erkenning verleen aan 30 van die US voorste media-kommentators en nuusmakers vir  2018</p><p>Die toekennings is vroeër vandeesweek (Maandag 13 Oktober) gemaak as deel van die <a href="/afrikaans/Lists/news/DispForm.aspx?ID=5909">bekendstelling</a> van ʼn spesiale uitgawe van die US se jaarlikse navorsingsverslag, <em>Research@Stellebosch,</em> wat by die Wallenberg Navorsingsentrum by STIAS gehou is.</p><p>Die toekennings, 'n inisiatief van die Afdeling Korporatiewe Kommunikasie, is in drie kategorieë gemaak, naamlik nuusmakers, denkleiers en medewerkers – diegene wat bydra om ander kollegas in die media te kry.<br></p><p>“Om ʼn positiewe mediaprofiel te hê, is van kritieke belang om ons visie op institusionele vlak te laat realiseer, maar navorsingsleierskap en wetenskapskommunikasie gaan hand aan hand. Om tyd en moeite in effektiewe kommunikasie te belê, help jou om ʼn beter wetenskaplike te word," het De Villiers gesê.</p><p>Met verwysing na studies oor wetenskapskommunikasie het De Villiers gesê dat om navorsing met die publiek te deel, hou voordele vir die US en sy akademici in. “Sigbaarheid in die media help akademici om hul eie navorsingsprofiel te bou. Ons het nou navorsingsbewyse dat ʼn goeie media-profiel – in die massamedia en op sosiale media – jou akademiese netwerke en aanhalingskoerse kan verhoog en dat dit help met beleidvorming." </p><p>Hy het ook die belangrikheid om die instelling se navorsing op ʼn toeganklike manier aan die publiek te kommunikeer, beklemtoon en gesê dat dit die publiek inlig, opvoed en inspireer. “Mag hierdie toekennings meer en meer kollegas inspireer om hul werk deur middel van die media te kommunikeer."</p><p>Hy het bygevoeg dat die Universiteit die meeste van die tyd onder die top drie universiteite in land is kragtens die totale aantal mediaberigte en die afgelope twee maande nommer een kragtens  navorsingsverslagdoening.</p><p><strong>Erkenning</strong></p><p>Mnr Martin Viljoen, Bestuurder: Media, het gesê dat die toekennings ʼn simboliese begin is om erkenning te gee aan nie net diegene wat gereeld in die media gefigureer het nie, “maar ook die wat altyd beskikbaar is vir die media – selfs op die vreemdste tye van die dag!"</p><p>Hy het gesê dat die proses en kriteria nou verder verfyn moet word. “Vir hierdie eerste toekennings het ons swaar geleun op volume – die aantal kere wat kollegas in die media was – volgens data wat ons van ons mediamonitering diensverskaffer ontvang het. Dit het ons gaan vergelyk met ons lys van kollegas wat altyd bereid is om kommentaar te lewer en met wie onderhoude gevoer kan word. </p><p>"In die verfyning van die proses sal ʼn mens byvoorbeeld die belangrikheid van die gee van kommentaar in die moet gaan vergelyk met volledige onderhoud op ʼn nuusprogram op radio of TV om by ʼn telling uit te kom om jou in aanmerking te bring vir ʼn toekenning. Voeg hierby die opweeg van sewe keer in ʼn  provinsiale koerant wees, teenoor een keer in ʼn nasionale koerant, en dit is ʼn taamlike uitdaging. Mens sal dit ook kan oorweeg om die aantal kategorieë te verhoog, om byvoorbeeld tussen kommentators en denkleiers te onderskei. Daar moet ook ʼn manier wees hoe ons die wat altyd vir die media beskikbaar is, erkenning voor kan gee."</p><p><strong>Kategorieë </strong></p><p>Die Nuusmaker-kategorie het erkenning verleen aan entiteite aan die Universiteit wat baie mediadekking teweeg gebring het. Die ontvangers is die TB-navorsing van die Fakulteit Geneeskunde en Gesondheidswetenskappe (professore Anneke Hesseling en Gerhard Walzl het die toekenning ontvang), die US-koor (mnr André van der Merwe), die US Regskliniek (dr Theo Broodryk), AgriWetenskappe se Landkuns-projek (prof Danie Brink) en Maties Sport. Die toekenning aan Maties Sport is aan Ilhaam Groenewald, Hoofdirekteur: Maties Sport by die 2018 Maties Sport Toekenningsfunksie op 15 Oktober, oorhandig.<br></p><p>Die Media Denkleier-toekennings het erkenning verleen aan die kollegas wat gereeld kommentaar gelewer het, deelgeneem het aan onderhoude, meningsartikels geskryf het en so heersende denke in ons land help vorm het. </p><p>Die ontvangers is: Prof Thinus Booysen (Fakulteit Ingenieurswese), prof Nuraan Davids (Fakulteit Opvoedkunde), prof Faadiel Essop (Fakulteit Natuurwetenskappe), prof Abel Esterhuyse (Fakulteit Krygskunde), prof Johan Fourie (Fakulteit Ekonomiese en Bestuurswetenskappe), prof Pumla Gobodo-Madikizela (Navorsingsleerstoel in Historiese Trauma en Transformasie), prof Amanda Gouws (Fakulteit Lettere en Sosiale Wetenskappe), prof Pieter Gouws (Fakulteit AgriWetenskappe), prof Jonathan Jansen (Fakulteit Opvoedkunde), prof Chris Jones (Fakulteit Teologie), prof Nico Koopman (Viserektor: Sosiale Impak, Transformasie en Personeel), me Irene Labuschagne (Fakulteit Geneeskunde en Gesondheidswetenskappe), prof Michael le Cordeur (Fakulteit Opvoedkunde), prof Thuli Madonsela (Fakulteit Regsgeleerdheid), dr Morne Mostert (Instituut vir Toekomsnavorsing), prof Piet Naude (Direkteur van die US Bestuurskool), prof Renata Schoeman (US Bestuurskool), prof Erwin Schwella (Skool vir Publieke  Leierskap), dr Nic Spaull (Fakulteit Ekonomiese en Bestuurswetenskappe), prof Jantjie Taljaard (Fakulteit Geneeskunde en Gesondheidswetenskappe), prof Anton van Niekerk (Fakulteit Lettere en Sosiale Wetenskappe), dr Leslie van Rooi (Senior Direkteur: Sosiale Impak en Transformasie) en prof Jimmy Volmink (Dekaan van die Fakulteit Geneeskunde en Gesondheidswetenskappe).</p><p>In die derde kategorie is toekennings gemaak aan personeel gemaak wat ʼn betekenisvolle bydrae gelewer om te sorg dat of die Universiteit of ander kollegas gereeld die media haal. (Personeel van die Afdeling  Korporatiewe Kommunikasie het nie in 2018 in aanmerking gekom vir die toekenning nie.) Die ontvangers is me Wilma Stassen, Fakulteit Geneeskunde en Gesondheidswetenskappe; me Wiida Fourie-Basson, Fakulteit Natuurwetenskappe en dr Marina Joubert, SENWET.<br></p><p>Foto: Prof Jonathan Jansen van die Fakulteit Opvoedkunde was 'n ontvanger van 'n toekenning in die kategorie Media Denkleier 2018 (Foto: Hennie Rudman).<br></p>2018-10-11T22:00:00Z 2018-10-11T22:00:00.0000000ZCorporate Communication / Korporatiewe Kommunikasie (Martin Viljoen)
US dankbaar vir skenking aan behoeftige studentehttps://www.sun.ac.za/afrikaans/Lists/news/DispForm.aspx?ID=5924US dankbaar vir skenking aan behoeftige studente<p>“Ons is dankbaar vir mense wat met ruimhartige skenkings dit vir ander moontlik maak om ʼn goeie opvoeding te kry. Ons bedank hulle omdat hulle help om die lewens van studente ten goedde verander."<br></p><p>Met hierdie woorde het Prof Wim de Villiers, Rektor en Visekanselier van die Universiteit Stellenbosch (US), op Woensdag, (10 Oktober 2018) die instelling se dank aan een van sy prominenste donateurs mnr Pat Goss betuig. Goss, wat diep spore in die sakewêreld getrap het, het onlangs 'n beduidende skenking vir beurse aan behoeftige studente van die Simonsberg Manskoshuis op die Stellenbosch-kampus gemaak. Hy is self ʼn oud-Matie en gewese inwoner van Simonsberg en daarom was dit gepas dat die bedankingfunksie by genoemde koshuis gehou is.<br></p><p>Benewens De Villiers, het die Goss-egpaar, enkele van hul vriende, dr Leslie van Rooi, die US se Senior Direkteur vir Sosiale Impak en Transformasie en ook inwonende hoof van Simonsberg, en prof Niel Krige, Voorsitter van die US se Ontwikkelingskantoor, die geleentheid bygewoon. Die beurshouers is ook tydens die funksie bekendgemaak. Altesaam 13 studente het beurse ontvang.<img class="ms-rtePosition-2" alt="Pat Goss (1).jpg" src="/english/PublishingImages/Lists/dualnews/My%20Items%20View/Pat%20Goss%20(1).jpg" style="margin:5px;width:420px;height:292px;" /><br></p><p>Vir Ridhwaan Allie, ʼn BA Geesteswetenskappe-student, was dit wonderlik te hoor dat hy een van die beurshouers is, terwyl Edward Buys, wat Opvoedkunde studeer, verras was om ʼn ontvanger te wees.<br></p><p>“Hierdie beurs beteken baie vir my omdat dit die finansiële op my ma sal verlig," het Buys gesê.<br></p><p>Nog ʼn gelukkige ontvanger, Simon van Eeden, wat Sportwetenskap studeer, het gesê die beurs sal hom help om sy studies betyds te voltooi.<br></p><p>“My ma is baie bly dat ek ʼn beurs gekry het want nou hoef sy nie bekommerd te wees oor waar die geld vir my studies vandaan gaan kom nie," het Jay Stevens, ook ʼn Sportwetenskap-student, gesê.<br></p><p>Mnr Goss het in sy kort toespraak gesê dit is vir hom ʼn groot plesier om tot die befondsing van die US by te dra en studente te help om hier te studeer.<br></p><ul><li>​<strong>Hooffoto</strong>: Beurshouers saam met Pat Goss, sy vrou Karin, Jannie Mouton, GT Ferreira en Prof Wim de Villiers by die funksie.<br></li><li><strong>Foto 1</strong>: Pat Goss spreek die beurshouers en ander inwoners van Simonberg toe. <strong>Fotograaf</strong>: Marcel Kok<br></li></ul><p> <br></p><p> </p><p> </p><p><br><br></p>2018-10-10T22:00:00Z 2018-10-10T22:00:00.0000000ZCorporate Communication / Korporatiewe Kommunikasie [Alec Basson]
Instituut se nuwe kantoor gedenk eerste eienaars van huis in Joubertstraathttps://www.sun.ac.za/afrikaans/Lists/news/DispForm.aspx?ID=5917Instituut se nuwe kantoor gedenk eerste eienaars van huis in Joubertstraat<p>​Om die 3700 inwoners wat ontwortel is in Stellenbosch-Sentraal weens die Groepsgebiedewet te gedenk, het die Universiteit Stellenbosch (US) <em>se Africa Open Institute for Music, Research and Innovation</em> (AOI) sy kantoor Dinsdag amptelik vernoem na die eerste inwoners wat woonagtig was te Joubertstraat 7, Stellenbosch. Hierdie spesifieke straat het later bekend gestaan as die oostelike grens van ʼn gebied bekend as <i>Die Vlakte</i><i></i>.<br></p><p>Die AOI ressorteer onder die Fakulteit Lettere en Sosiale Wetenskappe aan US en is ʼn interdissiplinêre musieknavorsingsinstituut wat in 2016 gestig is. Die Instituut het ontwikkel uit die Dokumentasiesentrum vir Musiek (DOMUS), waaraan dit verbind bly deur sy befondsing van die DOMUS-argief, sy intellektuele en kreatiewe programme, kuratorskap-aktiwiteite, argief- versameling, inisiatiewe en sy kern-visie om in DOMUS die grootste oop-toegangargief vir musiek op die Afrika-kontinent te skep. Die intellektuele en kreatiewe programme van AOI fokus op musiek, navorsing en innovasie, wat insluit musieknavorsing, navorsing-innovasie en innoverende benaderings tot musiek-maak.<br> <br>Die eiendom te Joubertstraat 7, wat behoort het aan die Okkers-familie – van wie baie vandag in Idasvallei woon – sal voortaan bekend staan as Pieter Okkers Huis, op versoek van die familie. Die huis is vernoem na die eerste inwoner, mnr Pieter J.A. Okkers (1875 – 1952).<br></p><p>Tydens die vernoemingsgeleentheid het prof Wim de Villiers, US Rektor en Vise-Kanselier, gesê: “Die Universiteit Stellenbosch herdenk vanjaar sy eeufees. En in ons eeufeesjaar het ons die Universiteit se vele prestasies oor die afgelope 100 jaar gevier – met waardering aan almal wat gehelp het om die instelling op te bou tot wat dit vandag is. Maar, terselfdertyd, het ons onvoorwaardelik om verskoning gevra aan diegene wat uitgesluit was van die voordele wat Universiteit Stellenbosch in die verlede gebied het.</p><p>“ʼn Baie pynlike deel van ons geskiedenis het ʼn halfeeu gelede plaasgevind toe inwoners van Die Vlakte hier verwyder is omdat hulle kwansuis die “verkeerde" velkleur gehad het – aldus die gehate Groepsgebiedewet van daardie tyd. Dit was die regering se handewerk, maar die Universiteit het nie beswaar gemaak nie, en het later voordeel getrek toe van die onteiende grond en eiendomme aan ons oorgedra is.</p><p>​“Wat destyds hier gebeur het, was ʼn onreg. Daarom is ek dankbaar die US het al in die jaar 2000 gesê, 'Die Universiteit erken sy bydrae tot die ongeregtighede van die verlede ... en dat die instelling hom in dieselfde asem verbind het tot regstelling en ontwikkeling'," het De Villiers gesê.<br><br>In 1964 is <em>Die Vlakte</em>, soos inwoners daarna verwys het, verklaar as ʼn gebied vir sogenaamde blankes, wat gelei het tot die verplasing van vele families wat daar woonagtig was tussen 1964 en 1971. <em>Die Vlakte</em> het gestrek van Mullerstraat in die noorde tot Merrimanlaan in die suide, ooswaarts tot by Joubertstraat en weswaarts tot by Birdstraat. Die hervestiging het ses skole in die gemeenskap geraak, sowel as ʼn moskee, bioskoop en 10 besighede.<br></p><p>In 2017, toe die Instituut hervestig is in hierdie universiteitseiendom, is dit gedoen met die bedoeling om hul nuwe perseel te vier met die “inwyding en vernoeming van die huis".<br> <br>“Dit was egter nie moontlik nie," sê dr Marietjie Pauw, nagraadse navorser aan die AOI, “sonder om eers die geskiedenis van die perseel na te vors, die geboustruktuur, die area, en moontlike verbindings met mense wat daar gewoon het". <br><br>“Ons was gelukkig," sê Pauw. “Reeds vroeg tydens my navorsing het ʼn vriendin wat ook ʼn erfeniskonsultant is, Lize Malan, aan my ʼn dokument gestuur wat aangedui het dat 'P. Okkers' die twee aangrensende persele in Joubertstraat gekoop het in 1903, toe die erwe vir die eerste keer uitgelê is. Toe ek vir Hilton Biscombe vra of hy 'n P. Okkers ken, het hy my onmiddellik verwys na die Okkers-nasate, Pieter en Sarah Okkers, wat nou in Erasmus Smitstraat woon. </p><p>“Pieter is ʼn agterkleinkind van Piet Okkers. Daar was egter meer: Hilton se vrou, Colleen (gebore Gordon), kon ʼn verhaal byvoeg: haar ma, Rosina (Sinnie) Gordon, is in Joubertstraat gebore. Sy het altyd die kinders gevra om haar na Joubertstraat te neem om die huis te sien waar sy gebore is. Ongelukkig het Ma Sinnie slegs ʼn paar maande voordat die navorsing oor die eiendom begin het, gesterf."<br></p><p>ʼn Jaar nadat hy die Joubertstraat-eiendomme gekoop het, is Piet Okkers oorlede. Die eiendomme is toe oorgedra aan sy seun, Pieter James Andrew Okkers, wat ʼn huis gebou het by Joubertstraat 5 (in 1926) en by Joubertstraat 7 (in 1927). Die Okkers-familie het op hierdie persele gewoon totdat die huise verkoop is aan die Conradie-gesin (Joubertstraat 5) en die Du Toit-gesin (Joubertstraat 7). Die presiese jaar wat die Okkers-familie verplaas is na Erasmus Smitstraat , is nie bekend nie, maar dit mag so vraag as 1946 gewees het, toe hul tweeling-kleinkinders gebore is.<br> <br>Volgens Colleen Biscombe, agterkleindogter van Pieter James Okkers en vrou van Hilton Biscombe – skrywer van die boek, <em>In Ons Bloed</em>, wat die geskiedenis van <i>Die Vlakte</i> uitbeeld – het haar ma Rosina dikwels op haar ou dag gevra dat hulle verby die huise in Joubertstraat moet ry. </p><p>“My enigste werklike kennis van die eiendomme in Joubertstraat was die tye toe my ma ons sou vra dat ons haar neem en in Joubertstraat moet afry want daar was twee huise in daardie straat wat presies dieselfde lyk en sy is gebore in een van daardie huise, sy kan net nie onthou watter een nie. Danksy Marietjie weet ons nou Ma Sinnie is gebore te Joubertstraat 5," het Biscombe by die geleentheid gesê.</p><p>Die vernoeming van geboue aan die US word gerig deur die Naamgewingsbeleid en die aansoek om die huis te vernoem is deur die nodige institusionele prosesse – met volle konsultasie en finale goedkeuring deur die US Raad.<br></p><p>Gekoppel aan die vernoemingsprosesse het die Visuele Regstellingskomitee nou saamgewerk met AOI ten einde die naam visueel uit te beeld en te kontekstualiseer.</p><p style="text-align:justify;">“Visuele regstelling aan die US het ten doel om ons verhale, geskiedenisse en ondervindings visueel uit te beeld op verskeie wyses. As sodanig gaan dit hand aan hand met die vernoemingsprosesse. Die Pieter Okkers Huis sal die eerste van vele huise in<em> Die Vlakte</em> wees wat gekontekstualiseer sal word as deel van die herstel van die verhale van die huise en die breër geskiedkundige buurt. Die US sal dus in gesprek tree met baie ander families om hul verhale visueel uit te beeld in verhouding tot vele ander oor geslagte. Dit is een poging (onder vele) om die historiese verhoudings tussen die US gemeenskap en die breër <em>Vlakt</em>e gemeenskap te herstel," sê dr Leslie van Rooi, Senior Direkteur: Sosiale Impak en Transformasie.</p><p>Pauw sê die hernoeming van die huis is belangrik vir die AOI, want die Instituut wou die eerste persoon wat die huis gebou en daar gewoon het, vereer.</p><p>“Pieter Okkers word vandag beskou as ʼn man wat baie ten goede bewerkstellig het in hierdie dorp. Hy was ʼn stigterslid van die polities-radikale Volkskerk, hy was ʼn stigterslid van die Spes Bona Sokkerklub, en hy was Voorsitter (vir die periode 1927-1930) van die Free Gardeners organisasie toe hulle ʼn Orde op Stellenbosch tot stand gebring het (die vierde orde in Suid-Afrika)," sê prof Stephanus Muller, Direkteur van die AOI. <br></p><p>“Hy word ook vereer vir die voorsiening wat hy gemaak het vir sy familie en sy nasate. Tot vandag is die Okkers-familie trots om geassosieer te word met hom en sy vrou, Rosina. Heidi Okkers, agterkleinkind van Pieter Okkers, beplan ʼn aanlyn-blog waarop familie en vriende foto's van lede van die Okkers-familie en die wyer netwerk van familielede, dokumente en stories kan plaas." <br></p><p>Deur die jare is ʼn hele aantal inisiatiewe deur die US uitgevoer, wat verskeie van die ou huise wat deel van hierdie gemeenskap gevorm het, asook nuwe geboue wat later gesloopte eiendomme vervang het, besit, om diegene wat verplaas is uit <em>Die Vlakte </em>te vereer. Die Fakulteit Lettere en Sosiale Wetenskappe huisves ʼn permanente installasie wat panele insluit bedek met foto's van die gebied wat die alledaagse lewe van mense wat daar gewoon het, uitbeeld, sowel as getuienis van voormalige inwoners, hul kinders en kleinkinders, en ʼn beskrywing van die historiese konteks van die tydperk. In 2016 het US ook <em>Die Vlakte</em> Beursfonds geloods deur beursbefondsing toe te ken aan kinders van die families wat uit die gebied verskuif is. Dit was mnr John Abels, ʼn voormalige inwoner van <em>Die Vlakte </em>en ʼn oud-leerder van die ou Lückhoff Skool, wa die idee om so ʼn beurs te loods, aanvanklik voorgestel het.</p><p>Die kantoor sal nou ook deel vorm van ʼn staptoer van <em>Die Vlakte</em> wat tans beplan word. </p><p>​“Die Africa Open Institute se kantoor sal in die toekoms deel vorm van die staptoer van <em>Die Vlakte</em> wat deur die US Transformasie-kantoor en die Komitee vir Visuele Regstelling beoog word. Eenvormige muurgedenkplate met inligting en foto's van voormalige inwoners word beplan vir geboue in <em>Die Vlakte</em>, saamgestel deur dr Van Rooi en prof Elmarie Costandius van die Departement Visuele Kunste," voeg Pauw by.<br><span style="text-align:justify;"><br>Foto's:</span><em style="text-align:justify;"> Die </em><em style="text-align:justify;">Africa Open Institute for Music, Research and Innovation (AOI) het Dinsdag aamptelik sy kantoor vernoem na die eerste inwoners van dié gebou te Joubertstraat 7, Stellenbosch. Die huis sal voortaan bekend staan as Pieter Okkers Huis. Die eerste eienaar was mnr Pieter JA Okkers, wat twee soortgelyke huise opgerig het te Joubertstraat 5 en 7. Hier verskyn Okkers (ver regs) in seremoniële drag (met voorsitterskraag) van die Free Gardeners omstreeks 1930. Sy vrou, Rosina C. Okkers (middel), verskyn saam met twee van haar kleindogters, Roslyn Brandt, links, en Elizabeth Olkers, regs (foto's verskaf deur Leonard Meyer en Elizabeth Meyer, gebore Okkers.)</em><br></p><p style="text-align:justify;"><em>Pieter Okkers (ver links), die agterkleinkind van Pieter Okkers, was een van die sprekers by die onthulling van die AOI-kantoor se naam. (Lynne Rippenaar-Moses)</em></p>2018-10-10T22:00:00Z 2018-10-10T22:00:00.0000000ZLynne Rippenaar-Moses
Van twee kassies tot 170 laboratoriums binne die bestek van ’n eeuhttps://www.sun.ac.za/afrikaans/Lists/news/DispForm.aspx?ID=5918Van twee kassies tot 170 laboratoriums binne die bestek van ’n eeu<p>Dit is moeilik om te glo dat al die glasware en chemikalieë vir die eerste professor in Wiskunde en Natuurkunde se 'Laboratory for Experimental Sciences' 'n eeu gelede in twee klein kassies in 'n tweevertrekgebou (wat vandag nog in Ryneveldstraat, Stellenbosch, staan) gestoor kon word.<br></p><p>Vandag het die Fakulteit Natuurwetenskappe, een van die vier stigtersfakulteite van die Universiteit Stellenbosch, gegroei tot meer as 170 laboratoriums, gehuisves in 13 akademiese geboue, met toegang tot R226 miljoen se moderne analitiese toerusting.</p><p>By die geleentheid van die Fakulteit Natuurwetenskappe se galadinee op Maandag 1 Oktober 2018 by die Spier Wynlandgoed, het Professor Louise Warnich, dekaan van die fakulteit, die personeel, opvoeders, navorsers, ondersteuningspersoneel en studente bedank wat oor die afgelope honderd jaar tot die fakulteit se prestasies bygedra het. Die Fakulteit se eeufeesboek,<a href="/afrikaans/Lists/news/DispForm.aspx?ID=5875"> <em>'n Besonderse Denkwyse, Fakulteit Natuurwetenskappe, Universiteit Stellenbosch, 1918-2018</em>, is ook tydens hierdie dinee amptelik bekendgestel.</a><br></p><p>Met verwysing na die besonderse foto van die molekulêre struktuur van 'n rooi granaatsteen op die voorkant van die boek, het Prof. Warnich gesê dit is 'n gepaste metafoor vir die Fakulteit en sy mense: “Deur hul navorsing en soeke na kennis, ontsluit ons wetenskaplikes die skoonheid van die natuurlike wêreld wanneer hulle ingewikkelde sellulêre infrastrukture onder 'n konfokale mikroskoop, by nanoskaal resolusie ondersoek; of wanneer hulle 'n nuwe wiskundige probleem  bemeester. Maar behalwe dat granate as semi-edelstene beskou word, word hulle ook in die industrie aangewend. Net so word die natuurwetenskappe in 'n verbasende verskeidenheid van toepassings gebruik."</p><p>Sy het die Fakulteit se verbintenis tot die groei en versterking van die wetenskap en tersiêre opleiding in Suid-Afrika herbeklemtoon: “Ons het reeds bewys dat ons van die beste nagraadse studente in die land lewer. Ons bly toegewy aan ons verbintenis om die volgende generasie Suid-Afrikaanse wetenskaplikes op te lei – mans en vroue wat katalisators sal word in die skep van die kennis-intensiewe ekonomie wat so belangrik vir Suid-Afrika se groei en ontwikkeling is. <a href="/english/faculty/science/Documents/Centenary%20speeches/Science%20Dinner%20_LW-1%20Oct%202018.pdf">Klik hier</a> vir die volledige toespraak.<br></p><p>Prof. Wim de Villiers, US Rektor, het die Fakulteit gelukgewens met sy vele prestasies: “In die toekoms moet die Universiteit 'n nasionale bate word wat die diverse behoeftes van ons gemeenskappe aanspreek, met impak op die kontinent, en met 'n globale reikwydte. Ons beplan om Afrika se leidinggewende navorsingsintensiewe universiteit te word, en om  hierdie grootse ambisie te kan verwesenlik, sal die Fakulteit Natuurwetenskappe 'n onmisbare rol moet speel." <a href="/english/faculty/science/Documents/Centenary%20speeches/20181001%20Wim%20de%20Villiers%20-%20FoS%20Centenary%20(final).pdf">Klik hier</a> vir sy toespraak.<br></p><p>Dr. Thomas auf der Heyde, adjunk-direkteur-generaal: navorsing, ontwikkeling en ondersteuning in die Departement van Wetenskap en Tegnologie, het gesê die fundamentele wetenskappe is die boustene vir die toegepaste wetenskap en tegnologie, en dat universiteite die opleidingskole is vir die PhD-vlak navorsers wat nodig is om 'n kennis-intensiewe, innovasie-gedrewe ekonomie tot stand te bring. <a href="/english/faculty/science/Documents/Centenary%20speeches/DST%20speech%20Science%20Centenary%20Dinner_01102018.pdf">Klik hier</a> vir sy toespraak.<br></p><p>In sy kort oorsig van die eeufeesboek het prof. Jannie Hofmeyr beklemtoon hoe belangrik dit is dat universiteite voortgaan om vandag steeds hierdie “besondere denkwyse" te koester waarna prof. James Shand in sy 1916-lesing, <em>The making of a university</em>, verwys het:</p><blockquote style="margin:0px 0px 0px 40px;padding:0px;border:medium;"><p>A university is not a lecture-theatre, or a library, or a laboratory; it is not a building or a place at all; its essence is a frame of mind. We hear much in these days of the “will to power": the true character of a university is the “will to knowledge". The real university is neither a collection of books, not a collection of buildings, nor a collection of lecturers; it is a collection of students who possess the will to knowledge – the will to possess it and still more the will to advance it. A university if constituted by its students, and by them alone. When I say students, I mean not only the temporary students who join the university for few years, but far more the permanent students who constitute its staff, for every professor worth his salt is a student to the end of his days. If the students are animated by the will to knowledge, there is a university; if they are not, if their studies are only a means to a selfish end, such as the learning of a narrow trade, the securing of a position or an income or an academic distinction, or the propagation of a favourite doctrine, then no university is there though millions be spent on staff and buildings and equipment. Where two or three are gathered together in the name of knowledge, there is a university.</p></blockquote><p>Volgens hom dokumenteer die boek nie net die pogings van uitstekende akademici oor 'n eeu heen nie, maar bevat dit ook 'n paar staaltjies, soos dié van die eerste professor in chemie, Berthault de St Jean van der Riet, wat weens sy navorsing oor vlugtige olies die bynaam <em>Oubaas Fenol </em>onder die studente verwerf het; of prof. Robert Broom, eerste professor in soölogie in 1903, wat geweier het om aan die Senaat se wense gehoor te gee deur <em>roll call</em> in sy klasse te neem. <a href="/english/faculty/science/Documents/Centenary%20speeches/Hofmeyr_toespraak.pdf">Klik hier</a>​ vir sy toespraak.<br></p><p>Gedurende die feesgeleentheid het prof. De Villiers en Dr Auf der Heyde elkeen 'n eeufeesboek met rooi leeromhulsel van prof Warnich ontvang.</p><p><em>Op die foto bo: Prof. Louise Warnich, Dekaan van die Fakulteit Natuurwetenskappe, het 'n kopie van die boek 'n Besondere Denkwyse, Fakulteit Natuurwetenskappe, 1918-2018, aan onderskeidelik Prof. Wim de Villiers, en dr. Thomas auf der Heyde van die Departement van Wetenskap en Tegnologie oorhandig. Foto: Nardus Engelbrecht</em></p><p><br> </p>2018-10-10T22:00:00Z 2018-10-10T22:00:00.0000000ZWiida Fourie-Basson
Geestesiektes onder jongmense dikwels geïgnoreer, sê US-kennerhttps://www.sun.ac.za/afrikaans/Lists/news/DispForm.aspx?ID=5915Geestesiektes onder jongmense dikwels geïgnoreer, sê US-kenner<p>Jongmense met geestesgesondheidsprobleme, veral dié in lae- en middel-inkomste lande, word dikwels in die steek gelaat wanneer hulle hulp nodig het. Hulle kry nie altyd die nodige behandeling nie, ondanks die feit dat geestesongesteldhede onder jongmense wêreldwyd aan die toeneem is.<br></p><p>“Geestesgesondheidsprobleme onder jongmense is ʼn ernstige saak. As dit nie behandel word nie, kan dit jongmense se sosiale, persoonlike en akademiese ontwikkeling nadelig beïnvloed. Jongmense met geestesiektes ervaar ook sosiale stigma, isolasie en diskriminasie," sê dr Jason Bantjes, ʼn senior lektor in die Departement Sielkunde aan die Universiteit Stellenbosch (US). Bantjes doen navorsing oor selfdoodvoorkoming en die bevordering van geestesgesondheid. Sy werk word deur die Suid-Afrikaanse Mediese Navorsingsraad ondersteun. <br></p><p>Bantjes sê dit sal naïef wees om te dink jongmense ontwikkel nie ernstige geestesgesondheidsprobleme soos angsversteurings en depressie nie. Jongmense is ook geneig om stres- en traumaverwante versteurings, en gedragsversteurings, insluitend probleme met aandag en impulsbeheer te ontwikkel.<br></p><p>“Die feit dat die tema vir vanjaar se Wêreld-geestesgesondheidsdag (10 Oktober)' Young people and mental health in a changing world is,' wys dat dit baie ernstiger is as wat ons dalk dink."<br></p><p>Bantjes wys ook op studies wat die erns van die situasie uitlig.</p><p>“Die Wêreldgesondheidsorganisasie berig dat wêreldwyd tussen 10 en 20% van kinders en adolessente geestesgesondheidsprobleme het. Ongeveer die helfte van alle geestesiektes begin op die ouderdom van 14 en 75% daarvan wanneer 'n individu in die middel-20's is. Die geestesiektes word dikwels nie gediagnoseer en behandel nie."<img class="ms-rtePosition-2" alt="SU Student Mental Health Infographic-afrikaans.jpg" src="/english/PublishingImages/Lists/dualnews/My%20Items%20View/SU%20Student%20Mental%20Health%20Infographic-afrikaans.jpg" style="margin:5px;width:451px;height:316px;" /><br></p><p>“ ʼn Omvattende internasionale studie het bevind dat ʼn vyfde (20,3%) van universiteitsstudente in die voorafgaande 12 maande 'n geestesversteuring ervaar het; 83,1% van hierdie gevalle het voor matriek begin."<br></p><p>“Nader aan die huis het 'n studie van skoolgaande kinders in Kaapstad bevind dat 22,2% van kinders aan die diagnostiese kriteria vir post-traumatiese stresversteuring voldoen het."<br></p><p>“Voortgesette navorsing deur ʼn groep wetenskaplikes van die US en die Universiteit van Kaapstad,  wat as deel van die <em>Caring</em>-universiteiteprojek gedoen word, toon dat slegs ʼn​ vyde van eerstejaar-studente met ʼn geestesongesteldheid behandeling ontvang."</p><p>Hoewel genetiese faktore en temperament 'n rol speel in die blootstelling van jongmense aan geestesiektes, sê Bantjes daar is bewyse dat ontberinge uit die vroeë kinderjare individue kwesbaar maak vir geestelike- en fisiese gesondheidsprobleme. <br></p><p>Hy voeg by dat die sielkundige welwees van kinders ook ʼn knou kan kry as hul ouers se geestesgesondheidsprobleme nie behandel word nie.<br></p><p>Bantjes sê dit is kommerwekkend dat jongmense met geestesiektes in baie dele van die ontwikkelende wêreld sukkel om toegang te verkry tot effektiewe bewysgebaseerde geestesgesondheidsorg en die moontlikheid van uitsluiting by onderwysinstellings in die gesig staar.<br></p><p>“Versteurings wat gedurende die kinderjare manifesteer en nie behandel word nie duur voort tot in volwassenheid en kan beide fisiese en geestelike gesondheid benadeel. Langdurige geestesgesondheidsprobleme belemmer 'n persoon se vermoë om 'n vervulde lewe te lei, wedersyds-bevredigende verhoudings te bou en 'n aktiewe lid van hul gemeenskappe te wees."<br></p><p>Bantjes meen daar is verskeie redes waarom so baie jongmense met geestesgesondheidsprobleme nie die hulp kry wat hulle benodig nie.<br></p><p>“Algemene struikelblokke tot behandeling in lae- en middelinkomste lande sluit in onkunde oor die tekens en simptome van versteurings by kinders, 'n gebrek aan begrip rakende kinders se emosionele en toenaderingsbehoeftes, 'n gebrek aan toepaslik gekwalifiseerde geestesgesondheidswerkers en onvoldoende geestesgesondheidsdienste vir kinders en adolessente."<br></p><p>Hy sê dit is nie altyd maklik om 'n jongmens met 'n geestesongesteldheid te herken nie.<br></p><p>“Soms ignoreer ons die tekens en simptome en dink ons die persoon is net veeleisend of gaan deur ʼn moeilike fase."<br></p><p>“Wanneer dit gaan oor kinders wat sielkundige sorg benodig, is dit nie ongewoon dat hulle as ondeund of onwillig gesien word deur diegene wat nie die emosionele behoeftes van kinders verstaan nie en nie erken dat kinders soms uitdagende gedrag gebruik om sielkundige nood te kommunikeer nie."<br></p><p>Bantjes sê toeganklike, bekostigbare en effektiewe psigiatriese- en geestesgesondheidsorgdienste vir jongmense en hul gesinne is nodig, aangesien vroeë intervensie en die verskaffing van bewys-gebaseerde behandelings een van die hoekstene is vir die bevordering van geestesgesondheid.<br></p><p>“Skole, universiteite en gesinne speel 'n belangrike rol in die fasilitering van jongmense se sosiale en sielkundige ontwikkeling en die bou van hul veerkragtigheid. Ons het skole en universiteite nodig wat veilig is, waar daar nie geboelie word nie, en waar jongmense die gevoel het dat hulle daar hoort en in verbondenheid met ander kan wees."<br></p><p>Bantjes sê ons moet jongmense help om interpersoonlike vaardighede te aan te leer, sodat hulle wedersyds-bevredigende verhoudings kan bou, aangesien interpersoonlike verbintenisse as buffer teen die uitdagings van die lewe dien.<br></p><ul><li>Foto met vergunning van Pixabay.<br></li><li>Infografika deur Nicolas Dorfling (Afdeling Korporatiewe Kommunikasie)<br></li></ul><p><strong>SLEGS VIR MEDIANAVRAE</strong></p><p>Dr Jason Bantjes</p><p>Departement Sielkunde</p><p>Fakulteit Lettere en Sosiale Wetenskappe</p><p>Universiteit Stellenbosch</p><p>Tel: 021 808 2665<br></p><p>E-pos: <a href="mailto:jbantjes@sun.ac.za">jbantjes@sun.ac.za</a></p><p><strong>      UITGEREIK DEUR</strong></p><p>Martin Viljoen<br></p><p>Bestuurder: Media</p><p>Korporatiewe Kommunikasie</p><p>Universiteit Stellenbosch</p><p>Tel: 021 808 4921</p><p>E-pos: <a href="mailto:viljoenm@sun.ac.za"><span style="text-decoration:underline;">viljoenm@sun.ac.za</span></a><br></p><p><br><br></p>2018-10-09T22:00:00Z 2018-10-09T22:00:00.0000000ZCorporate Communication / Korporatiewe Kommunikasie [Alec Basson]
Nuwe SR-voorsitter wil hê almal moet lei en dien in hul gemeenskappehttps://www.sun.ac.za/afrikaans/Lists/news/DispForm.aspx?ID=5905Nuwe SR-voorsitter wil hê almal moet lei en dien in hul gemeenskappe<p>​Die nuutverkose voorsitter van die Universiteit Stellenbosch (US) se Studenteraad (SR), me Carli van Wyk, sê almal het die plig om in die gemeenskappe te lei en te dien, maak nie saak of dit posisioneel of nieposisioneel is nie.</p><p>Die derdejaar-LLB-student van Rawsonville is die jongste van drie kinders. Carli beskryf haarself as 'n passievolle leier wat daarin glo om ander te dien en saam te werk om verandering teweeg te bring.</p><p>“Ek voel geëerd om in die posisie as SR-voorsitter te dien, maar ek sien nie die posisie as my reg om 'n leier te wees nie. Ek glo dat Suid-Afrika en Stellenbosch op 'n baie interessante tyd in ons geskiedenis is: 'n keerpunt, nie net vir die kampus nie, maar ook vir die SR."</p><p>Carli sê daar is 'n aantal probleme en uitdagings by die instelling, maar daar bestaan ook 'n geleentheid. “Ek droom van 'n Stellenbosch wat die hele Suid-Afrika verteenwoordig, 'n kampus wat nie bekend is om sy kontroversiële en problematiese geskiedenis nie, maar eerder om 'n nalatenskap wat gekenmerk word deur moed, visie en deursettingsvermoë."</p><p>Sy voeg by dat sy in 'n verenigde VR glo wat studente streng en sonder kompromieë dien, ongeag of dit op die Tygerberg-, die Militêre of die Stellenboschkampus is.</p><p>“As voorsitter gaan ek nie loop nie, maar hardloop met die visie van ons span en die Universiteit. Ek gaan stewig staan om ons span te verenig deur te fokus op hoe ons diversiteit vir ons, en nie teen ons nie, kan laat werk. As leier glo ek in die waarde van verhoudings en daarom verwelkom ek medewerking met studente en strukture soos die ABR, die Verenigingsraad en die Primkomitee. Ek gaan in meer platforms belê sodat die stemme van al ons studente wyer gehoor kan word, want ons is uiteindelik deel van iets groter as onsself."</p><p>Carli sê al die belanghebbendes van die instelling is bewaarders van die toekomstige Stellenbosch en, belangriker nog, die land.</p><p>Carli sê verder dat jongmense in 2018 uitdagings trotseer soos sosiale uitsluiting, voedselsekerheid en die stigmatisering van geestesongesteldhede. “Ons erken dat hierdie uitdagings kompleks is, sommige van hulle is diep ingebed en moeilik om te oorkom. As 'n verenigde VR vestig ons 'n mandaat om 'n samewerkende, inklusiewe en responsiewe kultuur aan die Universiteit Stellenbosch te verseker.</p><p>“Ons voorsien 'n progressiewe en bloeiende gemeenskap met studentesukses as sy kern. Om ons visie te bereik, erken ons ons verlede en neem ons verantwoordelikheid vir ons toekoms deur ons waardes van integriteit, nederigheid en empatie te handhaaf."</p><p>Carli lei die studente saam met haar sekundi, Alex van Greuning, Melt Hugo, Lauren Stevenson, Lethiwe Mbatha, Leighton September, Marine Botham, Tariq Khan en Mthunzi Matshabane.</p><p> <br></p><p><br> </p>2018-10-08T22:00:00Z 2018-10-08T22:00:00.0000000ZAsiphe Nombewu/ Corporate Communication
Progressiewe module stel studente bloot aan 'volle Suid-Afrikaanse konteks'https://www.sun.ac.za/afrikaans/Lists/news/DispForm.aspx?ID=5911Progressiewe module stel studente bloot aan 'volle Suid-Afrikaanse konteks'<p>Wanneer iemand besluit om die mediese professie te betree, is dit belangrik vir studente in Suid-Afrika om die verskillende kontekste te begryp waarbinne hulle sal moet werk.</p><p>In Suid-Afrika se wyd-reikende bevolking, lewe party mense 'n leefstyl wat gegoed en stedelik is, terwyl ander 'n landelike en verarmde bestaan voer beide om die stedelike gebiede en in landelike gebiede. Pasiënte wat mediese hulp benodig kom uit 'n verskeidenheid van gevarieërde kontekste.</p><p>Die doel van hierdie module is om studente reg van die begin af bloot te stel aan die verskeidenheid van opsette: die module word Gesondheid in Konteks genoem, en is, vir die afgelope vyf jaar, verpligtend vir alle eerstejaarstudente in die mediese- fisioterapie- en dieetkunde-fakulteite.</p><p>Die module dek vier temas, naamlik Bio-Psigososiale Perspektiewe op Gesondheid; Instaatstellende Bevoegdhede vir Vakkundige Gegradueerdes; Etiek, die Reg en Menseregte; en Gesondheid in Konteks.</p><p>Aan die hoof van die module is dr. Marianne Unger, wat ook 'n senior lektor in Fisoterapie is – en sy stel wesenlik studente bloot aan die gesondheidsisteem as 'n geheel. Dr. Bart Willems, saam met mev. Maryke Geldenhuys is verantwoordelik vir die vierde tema van die module – Gesondheid in Konteks. Geldenhuys, 'n arbeidsterapeut, werk alreeds lank in die afdeling Gesondheidstelsels en Openbare Gesondheid as 'n voorgraadse koördineerder vir die MB,ChB program in Openbare Gesondheid. Willems het medies gestudeer en toe Openbare Gesondheid en is een van die konsultante wat werk in die afdeling Gesondheidstelsels en Openbare Gesondheid. </p><p>Die module is geïnisieer in die jaar 2013 deur middel van die Stellenbosch Universiteit se Mediese Opvoeding Medewerkers Inisiatief nadat leiers in mediese opvoeding by die US die behoefte onder student geïdentifiseer het om vroeg al blootstelling te kry aan die gemeenskappe waarin hulle eendag sou werk.</p><p>“Die beweegrede vir die module is om studente 'n begrip te gee vir die sosiale omgewing waarin die pasiënte lewe en werk, en om ook aan hulle 'n goeie begrip te gee van die verskeie faktore wat hulle lewens beïnvloed, en wat as gevolg daarvan ook 'n effek op hulle gesondheid kon hê," het Willems in 'n onderhoud gesê.</p><p>“In die module, skakel ons die sosiale oorsake in by die siektelas in sekere gebiede, asook die hoof-siektes wat in Suid-Afrika teëgekom word. Ons kyk na hoe die gesonheidsisteem saamgestel kan word om hierdie siektelas te verminder."</p><p>“Dit stel basies studente bekend aan die soort plekke waar hulle gaan werk, en die soort pasiënte wat hulle gaan behandel," voeg Geldenhuys by. Sy voeg by dat die module student blootstel aan "die hele Suid-Afrikaanse konteks".</p><p>“Miskien het hulle grootgeword in 'n konteks waar hulle nie 'n begrip ontwikkel het vir die probleme wat mense kan ervaar nie, en ook nie vir die gesondheidsprobleme waaraan mense in hulle besondere omgewings blootgestel is nie," het Geldenhuys gesê.</p><p>Volgens Willems en Geldenhuys, teen die einde van die module, sal student 'n gemeenskap besoek – daar is 20 uitgesoekte gemeenskappe in die Wes-Kaap, waarvan party stedelik en ander landelik is – waar hulle tyd sal deurbring deur huishoudings, skole, ouetehuise, dagsorgsentrums en gesondheidsfasiliteite sal besoek.</p><p>“Die idee hiergater is om hulle letterlik in die skoene van die pasiënte, met wie hulle sal werk, te sit sodat hulle die konteks van die pasiënte kan begryp, asook party van die faktore wat bydra tot hulle siektetoestande, en om ook te sien hoe hulle die gesondheidsisteme in hulle gemeenskappe benut. Aan die einde van hierdie besoek, het die student 'n baie goeie idee oor die konteks van die pasiënte – sodat hulle nie aan hulle pasiënte dink as bloot mense met siektes nie, maar as mense met 'n konteks," verduidelik Willems.</p><p>Vokgens Unger is die module 'n gunsteling onder die student en hulle geniet dit regtig om van die kampus aft e wees. Die doel van hierdie vroeë blootstelling word dalk nie altyd waardeer so voreg in hulle opleiding nie, maar terugvoer van ouer studente dui daarop dat hierdie opvatting verander wanneer hulle die kliniese platform betree as student praktisyns.</p><p><em>Foto deur Sam Reinders</em><br></p>2018-10-08T22:00:00Z 2018-10-08T22:00:00.0000000ZSue Segar
Itumeleng Mabusha: 'Drome werk nie, tensy jy werk'https://www.sun.ac.za/afrikaans/Lists/news/DispForm.aspx?ID=5904Itumeleng Mabusha: 'Drome werk nie, tensy jy werk'<p>Vir ander mense was dit dalk 'n gewone Donderdag, maar vir Itumeleng Mabusha, wat toe pas sy lidmaatskapsertifikaat van die Suid-Afrikaanse Instituut vir Geoktrooieerde Rekenmeesters (SAIGR) op sy lessenaar gekry het, was dit die dag waarop hy besef het enigiets is moontlik.           <br></p><p>Vir hom was die sertifikaat meer as net 'n stuk papier – dit was 'n opsomming van al die harde werk oor die afgelope paar jaar en 'n bewys dat sy droom om 'n geoktrooieerde rekenmeester te word, bewaarheid is.                  </p><p>Sewe jaar gelede – as 'n eerstejaarstudent aan Universiteit Stellenbosch (US) – het hy vir homself gesê dat as hy 'n graad kan behaal, hy enigiets kan doen. Nou glo hy dit.             </p><p>“Die hele wêreld het oopgegaan. Moontlikhede. Geleenthede in alle vorms en groottes. Dit is net 'n mylpaal. Ek het meer energie as die afgelope paar jaar tesame. Drome werk nie, tensy jy werk!" het hy op LinkedIn geskryf.         </p><p>Itumeleng het met 'n beurs by Parklands Kollege skoolgegaan en was in graad 9 toe hy besluit het om 'n geoktrooieerde rekenmeester te word.       </p><p>Hy het by al die universiteite in die omgewing aansoek gedoen en die US was die eerste om hom in hul BRek-program te aanvaar nadat sy finale punte bekendgemaak is. Hy was ook deel van die Stellenbosch Thuthuka Beursfondsprogram.         </p><p>“Ek onthou my eerste klas in 2011. My lektor was 'n geoktrooieerde rekenmeester, besmoontlik die eerste een wat ek in my lewe gesien het (waarvan ek weet). Ek onthou die bewondering wat ek ervaar het en dat ek gedink het dit is wat ek wil bereik en dat hierdie die eerste jaar van 'n lang pad vorentoe is. Ek was regtig geïnspireer."       </p><p>Itumeleng was aanvanklik bekommerd dat hy nie op Stellenbosch sou inpas nie.            </p><p>“Maar die ondervinding wat ek gehad het, was werklik soos geen ander nie. Ek het goeie vriende gemaak en geleer om 'n ernstige lewe anders te benader. Ek sê altyd ek het meer as 'n graad aan universiteit verwerf: Ek het geleer hoe om 'n leier te wees, hoe om balans in die lewe te hê en hoe om tyd vir vriende en familie te maak."         </p><p>Nadat hy sy honneursgraad in Rekeningkunde aan die US behaal het, het Itumeleng sy leerkontrak as leerlingrekenmeester by Sanlam begin.           </p><p>“Ek het 'n liefde vir beleggings ontwikkel. Ek het by die kapitaalmarkbesigheid geëindig waar ek van skuldkapitaalmarkte geleer het. Ek is daarna 'n posisie binne die groep by die skuldspan aangebied. Ek het die geleentheid met albei hande aangegryp en het dit nog nie berou nie."<br></p>2018-10-08T22:00:00Z 2018-10-08T22:00:00.0000000ZPia Nänny
Sosiale impak deur Matie Gemeenskapsdiens en Vrywilligerdienshttps://www.sun.ac.za/afrikaans/Lists/news/DispForm.aspx?ID=5906Sosiale impak deur Matie Gemeenskapsdiens en Vrywilligerdiens<p>Matie Gemeenskapsdiens (MGD) in die Afdeling Sosiale Impak het onlangs sy algemene jaarvergadering (AJV) gehou. Die AJV is 'n platform vir verslagdoening oor die aktiwiteite van die MGD se drie programme – die primêregesondheidsorg-, matriek- en eenstopvrywilligerprogram – die afgelope jaar, en bied ook 'n geleentheid om die impak daarvan te vier.<br></p><p>Ter aansluiting by die jaarverslag wat deur Renee Hector Kannemeyer, Hoof: MGD en Adjunkdirekteur: Sosiale Impak, voorgelê is, het studente en vennote ook oor hulle indrukke van deelname aan MGD se programaanbod gesels.</p><p> </p><p><strong>Primêregesondheidsorgprogram</strong></p><p>Die primêregesondheidsorg- (PGS-)program bied studente in die Geneeskunde en Gesondheidswetenskappe 'n geleentheid om werklike kliniese ervaring met lede van die gemeenskap op te doen. Wade du Plessis en Nthabiseng Xashimba, albei MBChB-studente, het gepraat oor hoe hierdie program hulle studie en lewens verryk het. “Die program het my 'n rede gegee om my graad klaar te maak. Dit het my heeltyd herinner waarom ek gekies het om medies te studeer, en waarom ek moet aanhou, selfs al raak dinge moeilik. Dit het 'n instrument geword om my die sagter vaardighede vir interaksie met pasiënte te leer. Die PGS-program beteken baie vir die gemeenskap, sowel as vir die studente," het Wade gesê. Nthabiseng het die volgende bygevoeg: “Deur die PGS-program het ek reeds in my eerste jaar goed gedoen waarvan ek eintlik nou eers in my derde jaar leer, wat 'n mens se selfvertroue as 'n toekomstige mediese praktisyn help bou. Ons skakeling met die pasiënte gaan oor méér as net hulle patologieë. Dis 'n konstante herinnering aan die rede waarom ek hier is. Nou weet ek ook wat fisioterapeute en arbeidsterapeute doen, want ek kon met die studente in die aanvullende gesondheidswetenskappe gesels." </p><p> </p><p><strong>Matriekprogram </strong></p><p>In vennootskap met die Departement van Hoër Onderwys en Opleiding bied MGD se matriekprogram onderwys en opleiding aan volwasse leerders wat hulle matrieksertifikate wil verwerf. Elizabeth Rhoda, 'n volwasse leerder, het vertel hoe sy elke dag in die program iets nuuts geleer het: “Dankie aan die toegewyde onderwysers vir hulle ondersteuning. Dankie aan MGD wat volwasse leerders hierdie geleentheid bied." Belangstelling in en inskrywings vir die matriekprogram neem stelselmatig toe.</p><p> </p><p><strong>Eenstopvrywilligerprogram</strong></p><p>Om 'n kultuur van vrywilligerdiens onder studente van die Universiteit Stellenbosch te skep, bied die eenstopvrywilligerprogram studente die geleentheid om deur klusters of koshuise op sowel Stellenbosch- as Tygerbergkampus by vrywilligerprojekte betrokke te raak. Die student Georgina Barker, wat deelgeneem het aan 'n inisiatief om bande met die kinders van Cloetesville te smee, het gesê: “Hierdie uitreikaksie het my geleer dat kinders geliefd wil voel, en wil weet iemand is daar vir hulle. Ons moet almal 'n verskil maak waar ons kan en ander se lewe probeer beter maak – dís waarom hierdie uitreikprojek belangrik is. Ek het geleer om myself te wees by die kinders, en om te let op wat ek sê en hoe ek ander behandel."</p><p> </p><p>Vir meer oor impak, raadpleeg die MGD-jaarverslag by: <a href="/si/en-za/Documents/MGD/SU%20Social%20impact%20MGD%20Annual%20Report%20(AFR)%202017.pdf"><span lang="AF" style="text-decoration:underline;">https://www.sun.ac.za/si/en-za/Documents/MGD/SU%20Social%20impact%20MGD%20Annual%20Report%20(AFR)%202017.pdf</span></a>​<br></p>2018-10-08T22:00:00Z 2018-10-08T22:00:00.0000000ZDivision for Social Impact